ابزارالات علمی (۱۱)

جلد يازدهم از گزيده دوازده‌جلدي «مجموعه هنر اسلامي» به معرفي ابزارآلات علمي از مجموعه خليلي شامل نسخ خطي و وسايل علمي و… اختصاص دارد. ابزار نجومي، نخست در برطرف كردن نيازهاي اساسي مسلمانان مشتمل بر قبلهيابي، يافتن سمت‌الراس مكه و تعيين اوقات نماز پنج‌گانه به كار ميرفت و آموزش و مشق علوم جهان‌شناسي و نجوم متعاقب آن رواج يافت. از آثار برجسته اين كتاب مي‌توان به كره آسمان‌نماي زيبايي از 684 هجري/ 1285 ميلادي محصول استادكار برجسته‌اي موسوم به محمد بن محمود الطبري و اسطرلابي منحصر به فرد از حدود 1200 ميلادي با حكاكيهاي عربي ـ يهودي اشاره كرد. نمونه‌هاي فراواني از نسخ پزشكي نيز روشنگر ابعاد علم طب در عهد وسطاي اسلامي است. هم‌چنين انواع وسايل و ابزار پيش‌گويي، ظروف جادويي، طلسم‌ها و باطل‌السحرها، قفل‌ها و وسايلي نظير قيچي، ترازو و انواع وزنه‌ها و… در كتاب توضيح داده شده است.