التدوین فی اخبار قزوین ـ دوره ۳جلدی

(التدوین فى اخبار قزوین) از کاملترین و بهترین کتابهاى تاریخ رجالى و محلّى ایران است. مؤلف خود در رساله مفصّلى موسوم به (الفصل فى فضل ابوالفضل)1 ـ که شرح احوال و آثار پدر اوست ـ سلسله نیاکان خود را شناسانده و گفته: (نیاى بزرگ ایشان مردى با نام رافع یا ابورافع یا ابراهیم بن على رافعى از تبار تازیان بوده که در قرن یکم هجرى به قزوین و همدان کوچیده در آنجا سکونت گزیده است. پس از وى فرزندان او به رافعیان مشهور گشته اند که اکثراً اهل علم و حدیث بوده و برخى از ایشان در قزوین و همدان به منصب قضاوت هم رسیده اند.)2 اثر بزرگ رافعى همین کتاب (التدوین فى اخبار قزوین) است که در سالهاى اخیر به شکلى زیبا و مطلوب در بیروت به چاپ رسیده است. البتّه رافعى در مقدمه کتاب از آن با عنوان (التدوین فى ذکر اهل العلم بقزوین) نیز نام برده (ج1, ص3), و گاهى نیز آن را (التدوین فى علماء قزوین) نامیده است. نگارش کتابهایى از این دست در کشور ما سابقه اى طولانیتر دارد, از جمله: ـ تاریخ قزوین و فضائلها و معجم شیوخه, از ابویعلى حافظ خلیل بن عبداللّه بن احمد خلیلى (446ق).3 ـ تاریخ سمرقند و تاریخ استرآباد, از ابوسعد عبدالرحمن بن محمّد ادریسى استرآبادى (405ق).4 ـ تاریخ قم, از حسن بن محمّد قمى (378ق). ـ طبقات الهمدانیین, از ابوالفضل صالح بن احمد همدانى (303ـ384ق).5 ـ تاریخ خراسان و ولاة خراسان, از ابوعلى حسین بن احمد سلامى (