آموزش خط معقلی-بنایی و نوآوری ها

توضیحات جزئیات کتاب Meet The Author توضیحات همۀ هنرهای ایران با یکدیگر ارتباط نزدیک متقابلی دارند و همگی الهام فرهنگی مشترکی را بیان می کنند، هنر معروف خوشنویسی اسلامی با معیارهای اهنگ، دقت و شکل نمایشی خود، سایر هنرها را اموزش و سامان می دهد. لطافت شاعرانه و نبوغ ایرانی برای ساخت ساختمان و ارایش معماری ان، یکی از نیرومندترین جلوه های هنری ساکنان این مرزوبوم است. پس از امدن اسلام به این سرزمین و به سبب ماهیت نمادین نقوش در تفکر ایرانی، توأم با حرمت و نهی ترسیم انسان، جانور و صور طبیعی، سبب گردید تا هنر ایرانی ـ اسلامی از بند لذت مادی و نفسانی جدا گردیده و هنری مجرد در بستری تفکربرانگیز رشد یافته و هنرمند ایرانی به افرینش اثار زیبایی بپردازد که نمیش بی نظیری از اتصال دنیای مادی به افلاک و عالم بالا بود. در قرون اولیۀ اسلامی به تزئینات نمای خارجی ساختمان اهمیت زیادی نمی دادند؛ اما کم کم هنر ایرانی ـ اسلامی با بهره گیری از توان هنرمندان خود و با استفاده از انواع مصالح همچون گچ و سنگ و کاشی و اجر و گاه تلفیق انها به تزئین نمای خارجی ساختمان پرداختند. خوشنویسی در ایران مانند دیگر بلاد اسلامی یک هنر مهم و زیربنایی به حساب می امد. الفبای عربی که مصوت تر و زینتی تر از دیگر خطوط است، به وسیلۀ ایرانیان به اشکال زیبا و حیرت انگیزی درامده بود که معماران خلاق را قادر می کرد هر نوعی از خط را در بخشی از مسجد یا زیارتگاه و … به کار ببرند و حالت روحانی و معنوی ان را دوچندان سازند؛ به طوری که تنوع خطوط، کاربرد مناسب و ترکیب انها با سایر طرح ها و نقش ها، جلوه های بدیعی از بازتاب وحی الهی و پژواک پیام خداوند را به قلب و روح انسان می نشاند. خط معقلی به سبب محصوربودن، استحکام و استواری خاصی دارد. معقل واژه ای عربی بر وزن محفل است و به معنای دژ محکم و جان پناه می باشد. این خط به نام های دیگر همچون خط بنایی، بنّایی، منحصر، مربعی، مستطیلی، گوشه دار، متداخل، هزارباف نیز خوانده می شود. خط معقلی از خط کوفی منشعب گریده است. خط کوفی ساده (محرر) دارای پنج دانگ سطح و یک دانگ انحنا می باشد؛ ولی خط معقلی دارای شش سطح دانگ می باشد و هیچ گونه انحنایی ندارد. به بیان دیگر حرکات حروف به صورت افقی و عمودی بوده و گردش ها به جای انحنا با زاویۀ 90 درجه تغییر جهت داده و حروف شکل می گیرد. نکتۀ حائز اهمیت در این خط، تناسب بین خط و زمینه می باشد. تیرگی خط را سواد و روشنی خط را بیاض می گویند. به عبارتی دیگر فاصلۀ میان دو مربع تیره بیش از یک مربع روشن نیست و برعکس، یعنی در محل تغییر جهت یا تغییر شکل حروف حداکثر می توان از چهارخانۀ 2*2، سه خانۀ ان را برای زمینه یا خط به حساب اورد؛ یعنی پرکردن چهار خانۀ 2*2 برای خط یا زمینه اشتباه خواهد بود. این کتاب به پیشینۀ مختصر نقش و خط در معماری ایرانی ـ اسلامی و سپس تشریح خط معقلی و حضور ان در معماری این مرزوبوم پرداخته است. تعریف زمینۀ کار و محدودۀ خط معقلی، اشنایی با رسم الخط ان و تنوع نوشتاری حروفش در قمست بعدی این اثر است. ترکیب حروف و ایجاد کلمه و پس از ان جمله نویسی از ترکیب کلمات، انواع کتیبه از جملۀ ساده، متوسط، متداخل و پیچیده در مراحل مختلف از نقش چهارخانه (شطرنجی) تا نقش اجرکاری و اجرا از قسمت های دیگر این کتاب می باشد. ترکیبات انتهایی حروف در معقلی، ایجاد انواع سایه در خط معقلی، شامل سایۀ ساده، سایۀ مایل و سایۀ گردشی در بخش هایی از این اثر امده است. انگاه به مبحث سه بعدی سازی و انواع ان پرداخته شده که شامل سه بعدی ساده، سه بعدی سایه دار، برجسته سازی، سه بعدی مایل عمیق (جنرال) و ویژگی های خط معقلی از جمله مطالب این قسمت است. در ادامه اشنایی با خط بنایی و رسم الخط ان امده و پس از ان بررسی خط بنایی در کتیبه نویسی از مطالب پایانی این کتاب است. کتابفروشی اینترنتی ابان جزئیات کتاب قطع وزیری تعداد صفحات 136 شابک 9786227099072 نوع جلد شومیز دیویی 738.609 پدیداورنده حسین صدقی ناشر کتابسرای میردشتی حسین صدقی