اندیشه کلامی عصمت ـ پیامد های فقهی و اصول فقهی

عصمت پیامبران الهی در پهنه تاریخ مباحثِ کلامی هماره مورد بحث و کاوش بوده است. حدود و قلمرو عصمت رسول خدا(ص)و اهل بیت: از دیرباز محل پرسش و پاسخ دین‌باوران و گزینه‌های اعتقادی آنها بوده است. در عصر امامان شیعه: پرسش از آیاتی از قرآن و ادعیه‌ای که در ظاهر عدم عصمت رسول خدا(ص) و اهل بیت: نشان می‌دادند، رایج بوده است و به همین دلیل کتاب‌هایی دراین‌باره نوشته شده است؛ مانند تنزیه‌الانبیاء و الائمه به قلم دانشمندان شیعه مانند سیدِ مرتضی; و عالمان اهل سنت مانند فخر رازی. عصمت از دیدگاه متکلمان به معنای مصونیت معصوم از گناه و ایمن‌بودن وی از لغزش و خطاست. اکنون پرسش در این است که آیا از مفهوم کلامی عصمت در قرآن و روایات پیامبر(ص)و اهل بیت: سخنی به میان آمده است یا نه؟ مفهوم عصمت در اندیشه متکلمان با مفهوم دینی آن، چه پیوند و ارتباطی دارد؟ معصوم: اندیشه گناه نمی‌کند؛ از خطا و اشتباه به‌دور است؛ در او سهو و فراموشی راه ندارد؛ اما اینها چگونه محقق می‌شود؟ چه می‌شود که انسانِ جایزالخطا معصوم می‌شود؟ چگونه انسانِ قادر بر انجام گناه، به هیچ روی شر را برنمی‌گزیند؟ آیا اصلاً چنین ویژگی‌ای برای انسان وجود دارد؟ راه رسیدن بشر به این ویژگی چگونه است؟ اگر برای انسانی امکان گناه وجود نداشته باشد، آیا با مختاربودن او تنافی ندارد؟ علم کلام که مدعی تبیین و توجیه گزاره‌ها و مفاهیم دینی است، برای این پرسش‌ه