اسلام شناسی، دین تطبیقی

دکتر منوچهر خدایار محبی در یکم فروردین ماه ۱۳۰۲ خورشیدی در تهران تولد یافت. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رسانید و در سال ۱۳۲۵  به اخذ دیپلم متوسطه نائل گردید. سپس تحصیلات خود را در دانشگاه‌های تهران و اروپا ادامه داد و در سویس در تاریخ تطبیق ادیان کاوش کرد و در سال ۱۳۳۵ رساله‌ای به زبان فرانسوی تحت عنوان مطابقت ادیان ایرانی و اسلام نوشت، و در سال ۱۳۳۶ از دانشگاه سوربن پاریس در اسلام‌شناسی دکتر شناخته شد و به تهران بازگشت. دکتر خدایار محبی علاوه بر تحصیلات نوین دانشگاهی، در فاصله‌ی سال‌های ۱۳۱۴ به مدت چند سال نزد آیه‌الله حاج شیخ محمدعلی لواسانی یک دوره فقه و تفسیر قرآن آموخت. دکتر خدایار محبی از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۹ در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران به تدریس اشتغال داشت، و از آن سال به بعد نیز ابتدا به سمت دانشیار و سپس استاد تمام وقت، در گروه ادیان و عرفان تدریس کرد و مدتی نیز مدیریت آن گروه را به عهده داشت تا اینکه در شهریور ماه ۱۳۵۸ بازنشسته گردید. نتیجه کاوش‌های ایشان در دانشگاه‌های ایران و اروپا و آمریکا، تألیفات گوناگونی است که بیشتر جنبه بین‌المللی داشته و با فرهنگ ادیان و ایران در ارتباط است. این آثار در شرح زیست‌نامه ایشان مندرج در این مجموعه آمده است. آنچه در این مجموعه مورد توجه است، گزیدگانیست از مقالات و سخنرانی‌ها و ترجمه‌های دکتر خدایار محبی که از نظر آشنایی با فرهنگ ایران و نقش تطبیق ادیان سودمند است که در سه دفتر در این کتاب آمده است: ۱- فرهنگ دینی. ۲- فرهنگ‌شناسی، و سنجش دینی. ۳- پیوست‌های اقتصادی- اجتماعی. باید توجه داشت که دکتر خدایار محبی کتابها و مقاله‌هایی دارد که متعلق به پیش از سال ۱۳۳۷ است که چون موضوع آنها با عنوان این مجموعه در ارتباط نیست، در اینجا نیامده است مانند کتاب شریک مرد در سال ۱۳۲۵ که درباره حقوق اجتماعی بانوان است. دیگری یک دوره از مقالات تحت عنوان امتیازات نفت ایران که از تاریخ ۲۷ آذر ماه تا آخر اسفندماه ۱۳۳۰ از شماره ۱۲ تا ۲۲ در روزنامه واهمه در تهران چاپ شده است . همچنین درباره «شکایت انگلستان به دیوان داوری لاهه و تفسیر یادداشت انگلستان و آمریکا از نظر اصل حاکمیت ملی» در دادگاه لاهه است، که در سال ۱۳۳۲ توسط مؤلف به چاپ رسید و برداشت‌های سیاسی و اجتماعی او را نشان می‌دهد. این دو رساله همراه با «جامعه‌شناسی و فلسفه اجتماعی» سه بخش دفتر سوم این مجموعه است. آقای دکتر خدایار محبی مقالات و نوشته‌هایی با نام مستعار «باباجه» به رشته تحریر در آورده است که به نوبه خود در خور بررسی بسیار است. این کتاب بیشتر به مقالات و سخنرانی‌ها و ترجمه‌هایی اختصاص دارد که در ایران چاپ شده است.