دختری باموهای بافته( رمان )

ادبیات معاصر، بیش از هر زمان دیگری، به روایت تجربه‌های زنانه و بازخوانی تاریخ از زاویه دید زنان توجه نشان می‌دهد. رمان «دختری با موهای بافته» نوشته مارتا مولنار (نام مستعار دانا مارتن) یکی از نمونه‌های شاخص این جریان است؛ اثری که با پیوند دو خط زمانی متفاوت، داستان زنانی را روایت می‌کند که با وجود فاصله تاریخی، در رؤیاها، رنج‌ها و مبارزه‌هایشان به هم می‌رسند. این رمان، دومین اثر از مجموعه‌ی «نور و زندگی » است و با نگاهی انسانی، هنری و اجتماعی، به مسئله‌ی زن بودن، خلق کردن، و زیستن در جهانی مردسالار می‌پردازد. «دختری با موهای بافته» نه فقط داستانی درباره هنر، بلکه روایتی درباره پافشاری بر رؤیا در دل فقدان، محدودیت و نادیده‌گرفته‌شدن است. معرفی کلی کتاب «دختری با موهای بافته » رمان «دختری با موهای بافته» داستان زندگی دو زن در دو قرن متفاوت را روایت می‌کند؛ زنانی که اگرچه هرگز هم‌زمان نبوده‌اند، اما سرنوشت، اندیشه و رؤیاهایشان به شکلی عمیق به هم گره خورده است. – سوزان والادون در پاریس قرن نوزدهم – اِلی در قرن بیست‌ویکم هر دو زن در جهانی زندگی می‌کنند که هنر، خلاقیت و استقلال زنانه را به رسمیت نمی‌شناسد و هر دو ناچارند برای تحقق رؤیاهای خود، مسیر دشواری را طی کنند. درباره نویسنده: مارتا مولنار (دانا مارتن) دانا مارتن نویسنده‌ای است که آثار خود را با نام مستعار مارتا مولنار منتشر می‌کند. انتخاب نام مستعار، خود نشانه‌ای از دغدغه‌های هویتی و اجتماعی نویسنده است؛ دغدغه‌هایی که به‌وضوح در رمان «دختری با موهای بافته» نیز بازتاب یافته‌اند. مولنار در مجموعه «نور و زندگی» تلاش می‌کند داستان‌هایی خلق کند که در آن‌ها، زنان نه به‌عنوان شخصیت‌های حاشیه‌ای، بلکه به‌عنوان سوژه‌های فعال تاریخ و هنر حضور دارند. نگاه او تلفیقی است از روایت ادبی، بازخوانی تاریخی و تحلیل اجتماعی. خط داستانی اول: سوزان والادون، زنی در سایه تاریخ هنر زندگی در پاریس قرن نوزدهم: سوزان والادون، دختر زنی رخت‌شوی، در پاریس قرن نوزدهم متولد می‌شود؛ شهری که مهد هنر است، اما هنر در آن عمدتاً در اختیار مردان قرار دارد. او در ابتدا مدل نقاشان بزرگ است و در فضایی رفت‌وآمد می‌کند که نام‌هایی چون دگا در آن می‌درخشند. رؤیای نقاش شدن:  سوزان، برخلاف انتظارات جامعه، نمی‌خواهد تنها سوژه‌ای برای نگاه مردانه باشد. او رؤیای نقاش شدن در سر دارد؛ رؤیایی که در آن دوران، برای یک زن از طبقه فرودست، تقریباً ناممکن به نظر می‌رسد. زیستن در سایه مردان:  هرچند سوزان به نقاشی بزرگی تبدیل می‌شود، اما همواره در سایه شهرت مردانی قرار می‌گیرد که تاریخ هنر نام آن‌ها را برجسته کرده است. رمان، با نگاهی انتقادی، نشان می‌دهد چگونه ساختار مردسالارانه، حتی موفقیت زنان را نیز کم‌رنگ می‌کند. خط داستانی دوم: اِلی، زنی تنها در قرن بیست‌ویکم سوگ و فقدان:  در سوی دیگر داستان، با اِلی روبه‌رو هستیم؛ زنی در قرن بیست‌ویکم که با فقدان شریک زندگی‌اش دست‌وپنجه نرم می‌کند. او تنهاست و باید معنای جدیدی برای ادامه زندگی خود پیدا کند. آشنایی با سوزان والادون:  در میانه این سوگ، اِلی به شکلی معنادار با زندگی و آثار سوزان والادون آشنا می‌شود. این آشنایی، صرفاً یک علاقه تاریخی نیست، بلکه به پلی میان دو زن تبدیل می‌شود؛ پلی میان گذشته و حال. تصمیم برای دنبال کردن رؤیا:  الهام‌گرفته از زندگی سوزان، اِلی تصمیم می‌گیرد در دنیایی که هنوز هم مردسالاری در آن حضور دارد، رؤیاهای شخصی و هنری خود را دنبال کند؛ حتی اگر این مسیر، پر از تردید و ترس باشد. پیوند دو روایت؛ گفت‌وگوی زنانه فراتر از زمان یکی از نقاط قوت رمان «دختری با موهای بافته»، پیوند ظریف و هوشمندانه دو خط زمانی است. مولنار نشان می‌دهد که مسائل زنان، با وجود تغییرات تاریخی، در بسیاری از موارد همچنان مشترک باقی مانده‌اند: – نادیده‌گرفته‌شدن – مبارزه برای دیده‌شدن – تلاش برای خلق و معنا بخشیدن به زندگی – این پیوند، کتاب را از یک رمان صرفاً تاریخی یا معاصر فراتر می‌برد و به اثری تأمل‌برانگیز تبدیل می‌کند. مضمون‌های اصلی رمان ۱. زن و هنر در جهان مردسالار: رمان به‌روشنی نشان می‌دهد که چگونه ساختارهای مردسالارانه، مسیر هنری زنان را محدود می‌کنند؛ چه در قرن نوزدهم و چه در قرن بیست‌ویکم. ۲. رؤیا به‌عنوان نیروی بقا:  برای هر دو شخصیت، رؤیا نه یک انتخاب لوکس، بلکه راهی برای زنده ماندن است. ۳. سوگ، فقدان و بازسازی خود:  به‌ویژه در روایت اِلی، سوگ نقشی کلیدی دارد و به بستری برای خودشناسی تبدیل می‌شود. سبک روایت و زبان رمان نثر مارتا مولنار روان، تصویری و زنانه است. روایت‌ها به‌گونه‌ای پیش می‌روند که خواننده به‌تدریج در زندگی شخصیت‌ها غرق می‌شود. تغییر زاویه دید و جابه‌جایی میان دو زمان، بد