مهاجران

حسن علیکرمی نویسنده، کارگردان، بازیگر، مدرس دانشگاه و سرپرست گروه تئاتر "نقش خیال" است. این گروه تا کنون بیش از سی نمایش به روی صحنه برده که آخرین اثر اجرا شده‌ی آن، نمایش مهاجران است که به قلم همین نویسنده و به همین نام توسط نشر افراز به چاپ رسیده است. موضوع این نمایشنامه در میان سایر نمایشنامه‌های اجرا شده، به‌گونه‌ای بدیع و کم‌شمار می‌نماید. این اثر در یازده صحنه و در دو زمان گذشته و حال به رشته‌ی تحریر درآمده و به تاثیر جنگ و مهاجرت بر کانون خانواده از دید کودک می‌پردازد. آن‌چنان که برمی‌آید مهاجرت بیشتر از آنکه مسئله‌ای انتخابی باشد، تحمیلی است. دلایلی مثل جنگ و فشارهای اجتماعی سبب می‌شود تا چنان‌که شفیعی‌کدکنی می‌سراید جمله‌ی‌ای کاش آدمی وطنش را مثل بنفشه‌ها در جعبه‌های خاک یک روز می‌توانست همراه خویشتن ببرد هرکجا که خواست، تبدیل به دریغی شود که شکل جمله‌ی معترضه به خود گرفته است. با این تفاوت که حذف آن از جمله‌ی اصلی زندگی خلل فجیعی بر روان یک کوله‌به‌دوش جویای برکه‌ی حیات می‌گمارد. 📚 برشی از《مهاجران》 ✒️ بخشی از یادداشت نویسنده موضوع نمایشنامه، تاثیر جنگ و مهاجرت بر روی خانواده از منظر کودک است. جنگ و مهاجرت‌های ناخواسته، از آن‌دست که یا به دلیل جنگ و بی‌خانمانی و یا شرایط و فشارهای اجتماعی صورت می‌گیرد. تجربه‌ی سهمگینی که ناشی از وقایع تلخ رخ‌داده در ایران و نیز عرصه‌ی جهانی در طول تاریخ بوده است. فرار و مهاجرت جنگ‌زده‌های لهستانی به ایران از دست آلمانِ نازی در دوران جنگ‌جهانی دوم، مهاجرت خیل عظیم افغان‌ها به ایران در دهه‌های۶۰ و ۷۰ شمسی به‌ دلیل حمله‌ی شوروی به افغانستان، مهاجرت خانواده‌های جنگ زده ایرانی شهرهای هم‌مرز با عراق به اقصی‌نقاط ایران در سال‌های ابتدایی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، مهاجرت برخی از ایرانی‌ها به نقاط مختلف جهان پس از انقلاب ۵۷ و مهاجرت بخشی از مردم سوریه به اروپا به شکلی رقت‌انگیز و تراژیک و به دلیل جنگ‌های داخلی و ... ، از این‌گونه مهاجرت‌هاست که بنیان فکری و موضوعیِ نمایشنامه‌ی مهاجران را شکل داد. به‌زعم من، موضوع نمایشنامه‌ی مهاجران از جمله مباحث نسبتا دست‌نخورده و کمتر بدان پرداخته‌شده در حوزه‌ی نمایشنامه و اجرای تئاتر است که بی‌گمان بایستی آن را در صدر اولویت‌ها و دغدغه‌های انسانی و اجتماعی در جامعه‌ی بشری امروز قلمداد کرد.