حجت الحق ابوعلی سینا

به‌نظر نویسنده، بوعلی سینا متعلق به تمام طبقات مردمان است و باید هر طبقه‌ای از احوال و روزگار او اطلاع به‌هم‌رساند. بنابراین اگر عموم مردمان به‌اصول فلسفه و طب و منطق و ریاضیات و هندسه عالی او دست‌رسی ندارند، باید وسیله‌ای ساخت که لااقل بتوانند به‌شرح روزگار و احوال این مرد بزرگ آگاهی یابند و از وجود چنین حکیمی عالی‌قدر که در طی هزار سال باعث سربلندی آنان شده است آنچنان‌که شایسته است باخبر شوند. خوانندگان در این کتاب به‌عبارات شیوای تاریخ بخارا و تاریخ مسعودی ابوالفضل بیهقی و تاریخ سیستان و التفهیم بیرونی و دانش‌نامه علایی و اسرار التوحید و کتب دیگر متصوفه بسیار برمی‌خورند و امید که با توجه به آن متون که اغلب نویسندگان آنها جهانی معنی را در عباراتی کوتاه کشیده‌اند التفات بیشتری به‌وسعت لانهایه این زبان نمایند و به‌ شیوایی و زیبایی و سرخوشی‌های این زبان کهن‌سال توجه فراوان‌تری کنند. کتاب حاضر دارای شش فصل است و هر فصلی مربوط به یک قسمت از اوضاع اجتماعی و فرهنگی قرن چهارم است. قرنی که شیخ‌الرئیس در آن می‌زیست مسلما درخشان‌ترین ادوار تمدن اسلام به‌شمار می‌رود. در فصول این کتاب سعی شده است که علت اساسی ترقی فوق‌العاده و شگرف اجتماع قرن چهارم و درنتیجه پیشرفت عجیب علم و هنر در آن قرن به‌زبانی هرچه ساده‌تر بیان شود.