کاش این گلوله شلیک نمی شد

او خاطرات پراکنده خود را در چند سال گرد آورده و نگاشته بود. متن خاطرات، به دفتر ادبیات و هنر مقاومت رسید. نویسندگان همکارم، جداگانه تلاش کردند بر گیرایی متن بیفزایند؛ اما به‌رغم تلاش‌ها، متن هنوز جذابیت لازم را برای کتاب شدن نداشت. تا سال ۱۳۹۶، کتاب‌های متنوع و متعدد و مشابهی با خاطرات حمیدرضا عسگریان منتشر شده بود. این خاطرات باید به گونه‌ای نو و متفاوت تدوین می‌شد. بنابراین، خاطره را باز از چند جنبه بررسی کردم و آخر رسیدم به لحظه انفجار گلوله توپ در جاده گرده‌رش؛ لحظه‌ای که گلوله توپی منفجر می‌شود، با این انفجار، افراد یک گروه هفت‌نفره، هر یک، سرنوشتی پیدا می‌کنند. بازروایی خاطرات حمیدرضا عسگریان، نقطه شروع دوباره بود. همان سال، یک گروه پژوهشی تشکیل شد. موضوع پژوهش، این بود که «در پی انفجار گلوله توپ، چند نفر آسیب دیده یا شهید شده، و چند نفر حاضر و زنده هستند؟» تا پایان سال ۱۳۹۷، سه نفر از شهدای حادثه شناسایی شدند. آنان، با ترکش‌های آن انفجار، در لحظه به شهادت رسیده بودند. همیشه جست‌وجوی رزمنده شهید، آسان‌تر از رزمنده مجروح است. معمولاً شمار شهدا در یک عملیات جنگی، حدود یک‌سوم آمار مجروحان بوده است. برای همین، آمار شهدای حادثه گرده‌رش، زودتر از آمار مجروحان به دست آمد. سال ۱۳۹۸ باز هم تلاش‌ها ادامه پیدا کرد و به آمار و نشانی سه مجروح حادثه رسیدیم. یافتن نام و تأیید رسته رزمنده، اولین مرحله شناسایی بود. مرحله دوم، پیدا کردن نشانی منزل یا شماره تماس بود. تا پایان سال ۱۳۹۸، آمار افراد ستون پیاده رزمندگان حادثه‌دیده جاده گرده‌رش، به هفت نفر رسید، و این آمار قطعی شد. تدوین فصل‌ها بر پایه آرایش نظامی را بهترین شیوه تدوین در مستندات و روایت رزمندگان می‌دانم. در ستون پیاده‌نظام، جایگاه هر نفر در ستون، به عوامل گوناگون و علل متعدد مرتبط است، و بی‌توجهی به آن، جایز نیست. در این کتاب، شماره نفر در ستون نظامی، همان شماره فصل است و افراد و فصل‌ها، پشت ‌سر هم پیش می‌روند. نکته مهم در تدوین کتاب حاضر، هم‌خوانی و هم‌پوشانی روایت‌ها و مستندات کتاب با دیگر کتاب‌های منتشرشده از خاطرات رزمندگان گردان انصار است. گردان انصارالرسول از لشکر بیست‌وهفت محمّد رسول‌الله(ص)، از گردان‌های باسابقه، قدیم، کارآمد و با کارنامه ممتاز عملیاتی و پدافندی‌ست. برخی از رزمندگان گردان انصار، خاطرات خود را ثبت و چندین کتاب تا کنون منتشر کرده‌اند. این کتاب‌ها، بیشتر خاطرات فردی‌ست. با نگاهی به فهرست کتاب‌ها می‌توان با کارنامه عملیاتی، صفات و روحیات رزمندگان این گردان بیشتر آشنا شد. این تلاش، به فهم روایت‌ها و هضم مستندات کتاب کمک خواهد کرد. نکته دیگر این‌که در مرحله بازروایی برای رعایت اختصار، نام گردان انصارالرسول(ص)، «انصار» آمده است. و نیز کلمه «لشکر» اگر تنها و بدون پسوند باشد، همان لشکر بیست‌وهفت محمّد رسول‌الله(ص) است. در هر فصل کتاب، به اقتضای متن، به خاطرات خودم از جبهه اشاره‌ای کرده‌ام که با زندگی‌نامه آن شهید یا روایت آن رزمنده مرتبط است؛ یادی هم از مرحوم پدرم دارم. او برای حضور داوطلبانه‌ام در جبهه مخالفت نمی‌کرد و مشوق‌ام برای نویسندگی بود. در تحقیق میدانی، بیشترِ اسناد نظامی، اسناد پزشکی و اسناد عادی به طور کامل جمع‌آوری شد. مرحله بعد، استخراج مطالب لازم از اسناد مکتوب و عکس‌ها بود. هنگام مصاحبه، این مطالب، سودمند بود. از شمار زیاد عکس‌ها و سندها، فقط یک‌دهم یا کمتر را بین روایت‌ها و فصل‌ها و در ضمایم گنجانده‌ام. بیشتر آن‌ها، در بایگانی انتشارات سوره مهر قرار دارد. علاقه‌مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانند به این بایگانی مراجعه کنند. محتوای اسناد عادی معمولاً به‌آسانی فهمیده می‌شود؛ اما بسیاری از اسناد پزشکی یا نظامی نیاز به توضیح دارند. برای همین، بعد از هر سند، توضیحات لازم را آورده‌ام. اسناد پزشکی کتاب، ۴۸۵ برگ است. در جمع‌آوری این اسناد، کارکنان بنیاد شهید و آقای دکتر جلیل عرب‌خردمند، صمیمانه همکاری کردند تا این حجم از اسناد پزشکی به دست آمد. دکتر عرب‌خردمند همچنین در گویاسازی و توضیحات اسناد کوشید؛ در حالی که خود، پزشک معالج یکی از مجروحان این انفجار بوده‌اند. اسناد پزشکی بخش مهم و جدایی‌ناپذیر از اسناد جنگ است. جمع‌آوری، مطالعه و دسته‌بندی این اسناد کمک زیادی در شناسایی جنبه انسانی جنگ دارد. در این کتاب اسناد پزشکی چهار مجروح جنگی از لحظه شروع مجروحیت (اصابت ترکش) تا به امروز ارائه شده است. حجم این اسناد زیاد و متنوع است. بررسی تخصصی و توضیحات کامل همه آنها در حوصله خوانندگان نیست. از طرف دیگر پزشک محترم همراه تحقیق هم نمی‌تواند اسناد دیگر پزشکان و بیماران را فاش نماید. از این‌رو مطالب پزشکی به شکل عمومی و کلی ارائه شد و پرداختن به جزئیات بمان