علیه تفسیر

کتاب حاضر، مجموعه‌ای از نقدهای مطبوعاتی سانتاگ است که در فاصله سال‌های 1962 تا 1965 در نشریات مختلف منتشر شده بودند. این اندیشمند آمریکایی در این مقالات به نقد و بررسی کتاب‌ها، رساله‌ها و بیانیه‌های نویسندگان و فیلسوفان مشهوری چون: ژان پل سارتر، آلبرکامو، آنتونن آرتو (مبدع تئاتر خشونت)، پیتر وایس، اوژن یونسکو، گئورگ لوکاچ، چزاره پاوزه، ناتالی ساروت و… است. همچنین برخی مقالات کتاب نیز به نقد و بررسی آثار فیلم‌سازانی چون روبر برسون و ژان لوک گدار -سینماگران برجسته فرانسوی- اختصاص دارد.شفافیت بالاترین و رهایی‌بخش‌ترین ارزش در هنر -و نقدِ- امروزی است. شفافیت یعنی تجربۀ وضوح و درخشندگی شیء در ذات خودش. روزگاری (موقعی که هنر فاخر کمیاب بود) تفسیرکردن هنر لابد اقدام انقلابی و خلاقانه‌ای بوده است. حالا این‌طور نیست. حالا دیگر جذب‌کردن هرچه بیشتر هنر در اندیشه، یا (بدتر از آن) هنر در فرهنگ، قطعاً چیزی است که لازمش نداریم. تفسیر تجربۀ حسیِ اثر هنری را یک قضیۀ بدیهی فرض می‌گیرد و این را برای خودش سنگ‌بنا می‌کند. امروز دیگر نمی‌شود چنین تجربه‌ای را بدیهی گرفت. فقط به‌همین کثرت آثار هنری فکر کنید که در دسترس همه‌مان هستند؛ طعم‌ها و بوها و صحنه‌های ناسازگار محیط شهری که از هر طرف روی حواس ما می‌بارند خیلی‌کم نیست، این آثار هم به‌شان اضافه شده‌اند… شرایط زندگی مدرن -وفور مادی‌اش و اصلا همان ازدحامش- همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا قوای حسی ما را گرفتار رخوت کنند. درست با توجه به همین اوضاع حسی و قابلیت‌هایمان…