مفهوم کلی تاریخ

در این اثر، چگونگی شکل‌گیری مراحل تاریخ در آسیای غربی و اروپا ـ در چهار هزار سال گذشته ـ بررسی می‌شود. بدین سان، این کتاب رساله‌ای است در باب فلسفه‌ی تاریخ که فصل نخست آن به تاریخ‌نگاری یونانی ـ رومی اختصاص دارد. نویسنده در فصل دوم با عنوان “تأثیر مسیحیت” نشان می‌دهد که مسیحیت دو ایده‌ی برجسته در تاریخ‌نگاری یونانی ـ رومی را کنار می‌نهد. این دو ایده عبارت‌اند از: 1- ایده‌ی خوش‌بینانه نسبت به سرشت آدمی، 2- ایده‌ی جوهرانگار نسبت به موجودات ابدی که بنیاد فرآیند تاریخی بر آن استوار است. در فصل سوم با عنوان “آستانه‌ی تاریخ علمی”، اندیشه‌ی تاریخ مکتب رمانتیک و دیدگاه‌های تاریخی هردر، کانت، شیلر، فیخته، شلینگ، هگل و مارکس، نیز اندیشه‌ی اثبات‌گرایی در حوزه‌ی تاریخ، بررسی و تبیین می‌شود. در فصل چهارم (تاریخ علمی) دیدگاه‌ها و اندیشه‌های نظریه‌پردازان تاریخ علمی در چهار کشور انگلستان، آلمان، فرانسه و ایتالیا تشریح می‌گردد. مباحث فصل پنجم کتاب نیز عبارت‌اند از: ماهیت آدمی و تاریخ آدمی، تخیل تاریخی، مدرک تاریخی، تاریخ به عنوان بازآفرینی تجربه‌ی گذشته، بن‌مایه‌ی تاریخ، تاریخ و آزادی، و پیشرفت به عنوان آفریده‌ی تفکر تاریخی. در بخش پایانی، نوشته‌ای از “تی. ام. ناکس” ـ ویراستار متن اصلی کتاب ـ در شرح و معرفی دیدگاه‌ها و آثار “آر.جی. کالینگوود” آمده است. گفتنی است به نظر “کالینگوود” تاریخ در کتاب‌ها و اسناد گنجانده نشده است. تاریخ فقط در علاقه و مشغولیت کنونی مورخی زنده است که این اسناد را تفسیر می‌کند و به این طریق حالات ذهنی را که به کنکاش درباره‌ی آن می‌پردازد، از نو در خود احیا می‌کند.آر. جی. کالینگوود در سال ۱۹۴۳ درگذشت. اما شاید فقط پس از مرگ او مورخان به‌تمامی دین خود را به او تشخیص دادند. در این کتاب که پس از مرگ او انتشار یافت و به‌عنوان واپسین کلمات مردی توصیف شده که ندای برجستۀ زمان ماست»، وی به بررسی چگونگی بالیدن مفهومی جدید تاریخ از هرودت تا به امروز پرداخته است. به نظر کالینگوود، «تاریخ در کتاب‌ها و اسناد گنجانده نشده است. تاریخ فقط در علاقه و مشغولیت کنونی مورخی زنده است که این اسناد را تفسیر می کند و به این طریق حالات ذهنی را که به کنکاش دربارۀ آن می‌پردازد، از نو در خود احیا می‌کند.» دست‌نوشتۀ این کتاب که یکسان مورد علاقۀ مورخان و فیلسوفان است، پس از مرگ کالینگوود توسط پروفسور تی.ام. ناکس ویرایش شد. ناکس خود نیز پیشگفتاری کوتاه دربارۀ کالینگوود در مقام انسان و فیلسوف نوشته است. کالینگوود، در سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۴۱ استاد فلسفۀ متافیزیک در دانشگاه آکسفورد بود. ازجملۀ کتاب‌های اوست: «مفهوم کلی طبیعت» و «زندگی‌نامۀ خودنوشت» و «مبانی هنر». کتابفروشی اینترنتی آبان