مردم شناسی و موسیقی نوار ساحلی شیبکوه

گزیده ای از کتاب “مردم شناسی و موسیقی نوار ساحلی شیبکوه” نوشتۀ “محسن شریفیان” فهرست یادداشت رئیس پژوهش و فناوری سازمان  منطقۀ ویژه اقتصادی انرژی پارس   11 سخن نویسنده 15 فصل اول: معرفی نوار ساحلی شیبکوه. 21 1- 1- موقعیت جغرافیایی نوار ساحلی شیبکوه 21 1- 2- ترکیب و ساختار جمعیتی نوار ساحلی شیبکوه 26 1- 3- نظام اداری نوار ساحلی شیبکوه 33 1- 4- کشاورزی و بازرگانی در نوار ساحلی شیبکوه 34 1- 5- پیشینۀ تاریخی نوار ساحلی شیبکوه در دوران شکوفایی سیراف: 35 1- 6- کنگان؛ یکی از مناطق مهم شیبکوه 37 1- 7- برخی از روستاها و آبادی‌های نوار ساحلی شیبکوه در دوره‌ی قاجاریه  38 فصل دوم: نی‏انبان در دامنه‏های جنوبی زاگرس… 49 2- 1- چرا نی‌انبان؟! 49 2- 2- انواع نی‌انبان در جهان. 51 2- 3- 1- نیِ جُفتی. 54 2- 3- 2- نی‏انبان. 55 2- 3- 3- نی‌انبان در نسخ فارسی. 59 2- 3- 4- نی‌انبان در ادبیات فارسی. 61 2- 3- 5- تاریخ نی‌انبان در بوشهر. 65 2- 3- 6- تاریخ نی‏انبان در شیبکوه 69 2- 4- اجزا و ساخت نی‌انبان. 75 2- 4- 1- نی. 75 2- 4- 2- پیکک.. 76 2- 4- 3- دسته. 77 2- 4- 4- انبان. 78 2- 4- 5- کوک‌های نی‌انبان. 81 2- 4- 6- روش قرار گرفتن انگشت‌ها 81 فصل سوم: موسیقی نوار ساحلی شیبکوه. 83 3- 1- عوامل تأثیرگذار در شکل‌گیری موسیقی شیبکوه 83 3- 2- گونه‌های موسیقی در شیبکوه 86 3- 2- 1- موسیقی جشن. 86 3- 2- 2- موسیقی كار. 86 3- 2- 3- موسیقی محفلی. 87 3- 2- 4- موسیقی درمان. 88 3- 2- 5- موسیقی كودكان. 88 3- 2- 6- موسیقی مذهبی. 89 3- 2- 7- موسیقی عزاداری.. 90 3- 2- 8- موسیقی آیینی. 90 فصل چهارم: روایت‏های موسیقایی  در نوار ساحلی شیبکوه. 93 4- 1- ویژگی‏های کلی موسیقی. 94 4- 2- تاریخ شفاهی نی‌انبان. 94 4- 3- کوک‏های رایج نی‏انبان. 95 4- 4- نام قطعات و شیوۀ‌  نوازندگی. 96 4- 5- شکل و تُن سازهای مورد استفاده در همراهی با نی‏انبان. 101 4- 6- نگاهى به ریتم در موسیقى شیبكوه 102 4- 6- 1- آنالیز چند نوع از ریتم‌هاى متداول. 104 4- 7- نقش خواننده و ترانه. 107 4- 8- جایگاه رقص… 108 4- 9- نقش نمایش در موسیقی. 108 4- 10- پوشش نوازندگان. 111 4- 11- راویان موسیقی. 112 4- 11- 1- لوطی‏ها 113 4- 11- 2- سیاها 115 4- 11- 3- دلّاک‌ها 116 فصل پنجم: دیگر سازهای رایج در نوار ساحلی شیبکوه. 119 5- 1- سازهای پوستی یک رویه (ممبرانوفون) 119 5- 1- 1- تِمپو. 119 5- 1- 2- دِیره 120 5- 1- 3- دِیره زنگی. 121 5- 1- 4- تُمپک (داوک) 122 5- 1- 5- ضرب و تِمپو. 124 5- 2- سازهای پوستی دو رویه. 125 5- 2- 1- دَمّام 125 5- 2- 2- كاسِر (مُرباس) 126 5- 3- سازهای بادی.. 127 5- 3- 1- ساز (آئروفون / ساز بادی دو زبانه) 127 فصل ششم: قطعات ضبط شده از گروه‏های موسیقی در شیبکوه (بخش بوشهر)   129 6- 1- گروه ثِلاث )سرپرست و نوازندۀ‏ نی‏انبان: حیدر سلمانی 52 ساله) 129 6- 2- گروه خَمّاس (سرپرست: فاضل جامعی فر 41 ساله) 130 6- 3- گروه حصیر  )سرپرست: جلیل ملّاح کَنگانی 43 ساله) 132 6- 4- گروه سیراف (سرپرست: رضا ساربان 40 ساله) 133 فصل هفتم: دستاوردهای پژوهش… 135 7- 1- نتیجه‏گیری.. 135 7- 2- تحلیل گفتگوها 144 پیوست‌ها 147 منابع. 189 تصاویر. 193 فهرست جداول جدول شماره1: حروف آوانگاری.. 19 جدول شماره 2: نحوه توزیع و جمعیت قبایل عرب در کرانه شیبکوه در سدۀ 19. م 31 جدول شماره 3: نقاط اصلی مسکونی کرانه‏‏های شیبکوه از شمال غربی تا جنوب شرقی در سدۀ 19. م 41 جدول شماره 4: جدول توصیفی فواصل صوتی نی‏انبان‏های رایج در نوار ساحلی شیبکوه 96 جدول شماره 5: نام قسمت‌های گوناگون نی‌انبان در نوار ساحلی شیبکوه 100 جدول شماره 6: کلمات معادل فارسی و عربی در موسیقی نوار ساحلی شیبکوه 101 پیوست­ها­ گفتگوها از دهستانِ مَچاهیل (هرمزگان) تا بَنک (بوشهر) ۱- دهستان مَچاهیل (هرمزگان) ۲- دهستان مُقام (بندر مقام) ۳- شهر دشتی از توابع پارسیان ۴- ستلو از توابع پارسیان ۵- پارسیان ۶- روستای اَخَند (بوشهر) ۷- عسکری از توابع عسلویه ۸- پَرَک ۹- سیراف ۱۰- کنگان ۱ ۱۱- کنگان ۲ ۱۲- کنگان ۳ ۱۳- کنگان ۴ ۱۴- بنک ۱ ۱۵- بنک ۲ ۱۶- بنک ۳ یادداشت رئیس پژوهش و فناوری سازمان منطقۀ ویژه اقتصادی انرژی پارس نوار شیبكوه؛ مردم‌شناسی، آواها و نواها موسیقی، یکی از کاربردی‏ترین مؤلفه‏های فرهنگی است که هم‌راستا با دیگر مؤلفه‏ها جزء اصلی‏ترین بخش‌های هویت یک جامعه قرار می‌گیرد. این مؤلفه‌ها در طول سالیان متمادی شکل‌گرفته و به سبب تکرر، مقبولیت عام می‌یابد و در کالبد فرهنگی جامعه نهادینه می‌گردد. به بیان بهتر هر مؤلفه فرهنگی در یك بازۀ زمانی محدود تولد یافته، رشد می‏كند و تا زمانی كه جایگزینی برای آن ورود نکرده است، در اوج خواهد ماند و سپس در یك دوره تسلسلی، موقعیت خود را به سطح دیگری (خواه بالا