متافیزیک خیال در گلشن راز شبستری

کتاب حاضر پس از مقدمه‌ای در خصوص تاثیرپذیری شیخ محمود شبستری از ابن عربی، در سه بخش: “جایگاه خیال در عرفان ابن عربی”، “جهان شناسی خیالی در گلشن راز” و “زبان‌شناسی خیالی در گلشن راز” تدوین یافته است. بر این اساس در مبحث “جهان‌شناسی خیالی در گلشن راز”، “نگارنده از حرکت فکری عارف بر اساس روش مقید از دیدگاه شبستری یاد می‌کند. از این منظر، عارف بر اساس ایمان به خدا و تقلید از او حرکت خود را آغاز می‌کند و تمام راه معرفت را بر اساس روش مقید خود که استماع رهنمودهای خداست می‌پیماید و تفکر عبارت است از انتقال از ظواهر موجودات ممکنه که باطل و فانی‌اند به بواطن ایشان که آن حقیقت و ماهیت ایشان است. هم‌چنین نحوه‌ی تبیین شبستری از وحدت وجود این است که فهم وحدت وجود را به حوزه‌ی خیال می‌برد. از بیان او می‌توان چنین استنباط کرد که چون کثرات عالم خیالی است، با عبور از لایه‌های این کثرات به مدد قوه‌ی خیال است که می‌توان به باطن آن‌ها که وحدت حقیقت هستی است راه یافت. در این جا هستی و معرفت به هم گره می‌خورند و این نکته‌ای است که در بحث وحدت وجود در ابن عربی دیده نمی‌شود. در ادامه‌ی این مبحث از جایگاه انسان، سلوک انسان برای وصول به حق، ارتباط میان خیال و وصال، چگونگی تنزل معانی و حقایق و نحوه‌ی ظهور آن‌ها برای انسان، سخن رفته است. كتاب گلشن راز شیخ محمود شبستری اثری جاودانه و ماندگار، و همان‌طور كه از نام آن بر می‌آید، سرزمین خیال و تخیل است. خیال در این منظومه هم جنبۀ هستی شناختی دارد و هم جنبۀ معرفت شناختی و در عین حال تخیل به عنوان روش در سراسر متن دارای حضوری سرسبز و شاداب است. عظمت و شكوه گلشن راز در این است كه توانسته آموزه‌های مكتب عرفانی ابن عربی را از حلقۀ واسط تخیل هنری به عرفان عاشقانۀ ایرانی پیوند دهد، از این رو، در آن نظر ابن عربی دربارۀ خیال به منظور فهم بهتر نظر شبستری در این زمینه بیان شده و همچنین با كندوكاو در دو حوزۀ متافیزیک خیال یعنی مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی خیال، بیان مباحث کلی خیال در حوزۀ تخیلات (دو بخش اصلی در ساختار گلشن راز) و مطالعه دربارۀ روش تمثیلی شبستری با رویکردی خیال کاوانه ساختار گلشن راز نشان داده است. کتابفروشی اینترنتی آبان