نظریه علمی چیست؟

برخی از مردم به لحنی تحقیرآمیز ادعا میکنند که تکامل « فقط یک نظریه» است، چنان که گویی عقیده‌ی موهومی است که میتوان براساس سلیقه شخصی آن را پذیرفت یا نادیده گرفت. اما تا آنجا که با اندیشه علمی میتوان دریافت، گفتن این عقیده‌ای « فقط یک نظریه» است در حقیقت احترام گذاشتن فراوان به آن عقیده است! کتاب نظریه چیست شرح مختصری است از استنباط جدید درباره‌ی ذات علم که به خوانندگان امکان خواهد داد که دعوی‌های علم را از دعوی‌های شبه علومی چون آفرینش‌گرایی و اختربینی ( که خود را به نحوی منطقی در کسوت علم میپوشانند) بازشناسند. بن- آری، با لحنی ملایم (حتی شوخ‌طبعانه) و با ارائه متنی که خواندنش آسان است، خوانندگان را دعوت میکند که در مفهوم‌ای کلیدی مربوط به ذات علم به کندوکاو پردازند. آنچه اهمیت خاص دارد تحلیل اوست از اصطلاحات مهم و اصلی علم ( امر واقع، قانون، اثبات و نظریه) در ارتباط با معنی‌های فوق‌العاده متفاوت و محاوره‌گونه‌ای که غالبا از جانب غیر دانشمندان به این اصطلاحات داده میشوند. نظریه‌های واقعی را باید به وسیله‌ی شاهد و مدرک تایید کرد نه از راه عقاید، باورها، و تجربه‌های شخصی – هرقدر هم که اینها متقاعدکننده باشند. فصل‌های کتاب با شرح‌های کوتاهِ زندگی‌نامه‌ایِ دانشمندان منتخب پایان میابند – برخی از این دانشمندان برای خوانندگان آشنا هستند در حالیکه عده‌ای دیگر کمتر شناخته شده‌اند. این اثر آسان‌فهم، روشنگر، و جامع به خواننده‌ی کنجکاو هم دقیقا خواهد فهماند که علم واقعی چیست و هم او را بیشتر متوجه این نکته خواهد ساخت که چرا خیل عظیم دعوی‌هائی که هر روزه میشنویم و میخوانیم از سطح « فقط یک نظریه» هم بسیار پایین‌ترند.