در میان عارفان بزرگ ایران، ابوسعید ابوالخیر(357-440 هـ .ق) شاید یکی از محبوب‌ترین آنها باشد.

هم رفتار مردمی و انسان‌دوستانه او و هم مجموعه‌ای از زیباترین رباعیاتی که در تاریخ ادبیات ایران منسوب به اوست ، سبب شده است که از هزار سال پیش جایگاهی در کنار بزرگترین شاعران ایران نیز سهم او شود. به همین دلیل چندین کتاب ویژه زندگی و نمونه گفتارهای او ، از ده قرن پیش از این باقی مانده است که هرکدام ارزش ویژه خود را دارد و کتاب حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر قدیم‌ترین آنهاست که قبل از 541 هجری به دست یکی از نوادگان او به نام جمال‌الدین ابوروح نوشته شده است.