جزو لیست پرفروش ترین های نیویورک تایمز

برنده ی جایزه ی نیوبری سال 2017

نقد، بررسی و مرور کتاب دختری که ماه را نوشید

 دختری که ماه را نوشید، اثر کلی بارن‌هیل یکی از تازه‌ترین داستان‌هایی است که طی این سال‌ها خوانده‌ام. اگر عاشق قصه‌های پریان، داستان‌سرایی قوی، نوشتار غنایی و اندکی عجیب و غریب بودن هستید، این کتاب برای شماست.

 ده دلیل اصلی من برای دوست داشتن دختری که ماه را نوشید:

1. به طرز شگفت‌آوری عجیب – ترکیبی عجیب از فانتزی تیره و طنز است، ترکیبی فوق‌العاده باحال از اتفاقات شگفت آور! داستانی است که قلب‌تان را به درد آورده و شما را قلقلک می‌دهد. نثر غنایی آن آرامش‌بخش است، در حالی که حقایق تلخ به قلب‌تان خنجر می‌زند. آزاردهنده، سرگرم‌کننده، دلگرم‌کننده، جالب، رضایت‌بخش … و چیزی خوب و عادی است.

2. شخصیت‌های دوست‌داشتنی:

•  لونا – چطور می‌توان نسبت به این بچه احساسی نداشت؟ او ظاهراً خارج از کنترل اما دوست‌داشتنی، چابک و منحصر به فرد است. در عین حال، باید اقداماتی برای دربر گرفتن این بچه انجام گیرد و افکت‌ها طاقت‌فرسا و نسبتاً غمگین‌اند. این، یادآور این واقعیت است که چگونه کودکان امروزی تحت درمان داروهای روان‌گردانی مثل ریتالین قرار می‌گیرند. من (به لحاظ حرفه‌ای) می‌دانم که چنین داروهایی می‌توانند مفید بوده و (گاهی اوقات) ضروری هستند اما چه چیزی از دست می‌رود؟ آیا آن فقدان‌ها قابل تعیین هستند؟ آیا برگشت‌پذیراند؟ اگر مسائل فلسفی و اخلاقی آرام‌بخش دادن به بچه‌ها را کنار بگذاریم، دلیل اصلی جذب شدن من به این کتاب اسم قهرمان داستان بود. لونا! اسم زیبایی‌ست. (لونا اسم هاپوی کوچولوی عزیز من است. وقتی «لونا» را در خلاصه‌ی کتاب دیدم، فهمیدم که این کتاب برای من بود!)
• فریون، اژدهای کوتاهی که باور دارد عظیم‌الجثه است، خیلی دوست‌داشتنی است. او برخی از خنده‌دارترین سطور کتاب را به خود اختصاص داده است. من آن‌قدر او را دوست داشتم که می‌خواستم نام حیوان خانگی آینده‌ام را فریون بگذارم اما باید خزنده می‌بود و من نمی‌توانم آن را داشته باشم …
• زان، جادوگر پیری که مورد سوءتفاهم قرار گرفته. چه شخصیت خوبی! دست‌ودل‌باز، مهربان و پایبند اصول، و البته اشتباه هم می‌کند.
• گلرک، هیولای مرداب؛ شاعر و عالم الهیات، بسیار ثابت‌قدم، بسیار باثبات. هر چهارتا را کنار هم قرار دهید، مقداری گرد سحرآمیز از نوع کلی بارن‌هیل بپاشید و بومب! جادو و مسرت روی صفحه‌هاست.

3. ساختن خارق‌العاده‌ی دنیا – «در آغاز، مردابی بود … مرداب شاعر بود و شاعر، مرداب …» اینجا احمقانه به نظر می‌رسد اما در دنیای کتاب، داستان اصلیت هیولای مرداب عالی بود. بعد از آن، جنگل و مرداب و آتش‌فشان بود. تاریخ اسفناک پروتکتُرِیت. شبح غمخوار. جادویی که با شعله‌های نقره‌ای در تکنیکالر می‌نوازد و می‌درخشد. سیاست‌های شرم‌آور! چیزهای زیادی برای تحسین کردن.

4. نوشتار غنایی – متوجه شدم که تعدادی از مرورکنندگان کتاب از تکرارهای نویسنده خسته بودند. درست است که نویسنده از تکرار زیاد استفاده می‌کند اما این امری مطلق نیست. زن دیوانه تکرار می‌کند: «او اینجاست، او اینجاست، او اینجاست.» این تکرار هم نشانه‌ای از دیوانگی او و هم نوعی ابزار در کتاب است. وقتی دخترش این عبارت را انتخاب می‌کند، هوشمندانه از آن استفاده شده است. به مخالفان پیشنهاد می‌کنم که به جای صرفاً خواندن متن، آن را «بشنوند». متعالی به نظر می‌رسد. برای تجربه‌ی موسیقی نثر، به کتاب صوتی آن گوش دهید. ممکن است نظرتان عوض شود.

5. و در رابطه با کتاب صوتی باید گفت که نریشن (/روایت م.) عالی بود. راوی داستان، کریستینا مور، اجرایی حیرت‌انگیز دارد. دل‌فریب و دلخراش و شادی‌آور بود. بخش بزرگی از جذب شدن من به زان به صدای راوی مربوط می‌شد. چیزی دل‌فریب در صدای زان وجود داشت. من به ندرت کتاب‌های صوتی را از روی راوی‌شان انتخاب می‌کنم اما قطعاً به دنبال این راوی خواهم بود.

6. داستان‌سرایی – جالب، هیجان‌انگیز و بی‌نهایت رضایت‌بخش.

7. جلد – وای.مرداب.من. (این لطیفه‌ی کوچکی از درون متن است، نه یک اشتباه تایپی) جلد کتاب. وسوسه‌انگیز است!

8. لغات – کلی بارن‌هیل لغات زیبا و چالش‌برانگیزی را به خوانندگان جوانش اعطا می‌کند. (او می‌گوید که هنگام نوشتن آن، به کلاس‌پنجمی‌ها فکر می‌کرده. این را دوست دارم که به جای ساده‌سازی، بسط می‌دهد.) این کتاب ممکن است خوانندگانش را به شیفتگان کلمات تبدیل کند.

9. مفهوم سیال خانواده – این داستان انواع مختلفی از خانواده‌ها را به تصویر می‌کشد. من، به ویژه، «خانواده»‌ی زان، فریون، گلرک و لونا را دوست دارم. پایان داستان آغازگر تشکیل یک خانواده‌ی جدید و زیبا است (با احتیاط قدم برمی‌دارم تا داستان لو نرود …). بچه‌هایی که تحت سرپرستی، در خانه‌ی خویشاوندان یا در پرورشگاه هستند، ممکن است با داستان ارتباط برقرار کرده و در تنوع سازمان‌های محبت‌آمیز و مثبتی که کتاب به تصویر می‌کشد، مشوق‌هایی پیدا کنند.

10. موضوعات نشاط‌آور – عشق و امید بر کینه‌توزی و اندوه پیروز می‌شود. در این عصر در حال تغییر و خاکستریِ اخبار جعلی و سیاست‌های در حال انفجار، بیش از هر زمان دیگری به داستان‌های امید و عشق نیاز داریم.

این کتاب چه‌قدر خوب است؟

 4.7 ستاره. چند چیز کوچک ناخوشایند باعث شد به فکر فرو روم اما هیچ‌کدام آن‌قدر جدی نبود که لذت بردن من از کتاب را خدشه‌دار کند.