سه دفتری که در این مجلد از دفترهای زندان آنتونیو گرامشی آمده‌اند همه از 1930 آغاز می‌شوند، خواه بی‌درنگ، خواه چندی پس از تکمیل دفتر نخست. این دوره برای گرامشی، که با وجود فشارهای جسمی و عاطفی بسیار سنگین سلول زندان خود را در توری دی باری به کارگاهی فکری مبدل کرده بود، دوره‌ی فعالیتی شدید بود. افزون بر نوشتن تأملات خود در باب موضوع‌های گوناگون و یادداشت‌برداری از شماره‌های گذشته‌ی نشریه‌های ادواری، که از هنگام زندانی شـدنش در میلان به دسـتش می‌رسـید، همچنین به ترجمه‌ی گزینه‌ی کوچکی از نوشـته‌های کارل مارکـس از آلمانـی به ایتالیایـی می‌پرداخت.