نظریه های ادبی در جهان غرب به طور گسترده مورد بررسی قرار گرفته است، اما این نظریه ها هنگامی سودمندتر خواهد بود که با رویکردهای کاربردی همراه باشد. گروهی به ویژه در جهان غرب به این کار دست زده اند. از مهم ترین آثاری که در این باره نوشته شده، کتاب «نظریة ادبی و نقد عملی» رامان سلون است. با این که این کتاب نتوانسته اصل رمان ها را در خود جای دهد، اشاره های مفیدی از نظریات در این آثار کرده است، اما از آن جا که همة خوانندگان ایرانی با اصل این آثار خارجی آشنا نیستند، چندان از این گونه آثار بهره مند نمی گردند. علت اساسی دشواری های نقد ادبی در همین ناآشنایی هاست. از همین رو، در کتاب حاضر تلاش شده است تا این نظریات به همراه گزارش اجمالی در شعر و داستان کوتاه ایرانی بازنموده شود. نظریاتی که در این کتاب معرفی و بررسی شده عبارت است از: متن گرایی و فرمالیسم روس؛ ساخت گرایی؛ خواننده محوری؛ روان کاوی؛ جامعه شناسی و مارکسیسم؛ پساساخت گرایی؛ پسامدرنیسم؛ فمینیسم؛ و پسااستعماری.