این کتاب درباره مأموریت های سر جان ملکم در ایران، به خصوص مأموریت اول، و موضوعات ادبی و زندگی اجتماعی و خلق وخوی ایرانیان است. سر جان ملکم، کارمند کمپانی هند شرقی و اولین نماینده سیاسی انگلستان به ایران در دوره قاجار، در سال 1215 قمری به حضور فتحعلی شاه قاجار رسید. وی در هند، زبان فارسی را که زبان ادبی و رسمی بود و نیز آداب و رسوم اجتماعی فرهنگی مشرق زمین را چنان آموخت که در 1792 مترجم فارسی نیروهای نظامی انگلیسی در ایالت حیدرآباد شد. در این کتاب به اقداماتی که ملکم انجام داده است پرداخته می شود، ملکم در مدت اقامت در ایران به اهمیت سیاسی و تجاری جزایر و بنادر خلیج فارس پی برد و پس از بازگشت به هند، به لرد ولزی پیشنهاد کرد که جزیزه هنگام را اشغال و در آن پایگاه دریایی تأسیس کنند، اما اقدامی صورت نگرفت. … این کتاب از زبان دانای کل بیان می شود، شاید به این علت که او آسان تر بتواند احساسات و افکار و داوری های خود در مورد ایرانیان را، که بیشتر با عداوت و غرض و کینه و تحقیر همراه است، از زبان دیگران بیان کند.