کتاب حاضر، جلد اول از این مجموعه است که در آن به بحث در تاریخ اجتماعی و آثار تاریخی کرمان پرداخته شده است. در این جلد مولف به بحث و توضیح درباره پیشینه تاریخی و جنبه هایی از تاریخ اجتماعی کرمان پرداخته و عقیده دارد که این موضوعات ریشه های اصلی و در حقیقت عوامل زیربنای ایجاد بناها و آثار تاریخی به شمار می آیند. «عشایر و قبایل»، «دنیای دین»، «روز بازار تاریخ»، «آب وخاک کرمان»، «کرمان در صحنه رقابت ها» عنوان های پنج بخش اصلی این کتاب هستند.