هسته اصلی رمان وقتی نیچه گریست جلسات روان درمانی و مشاوره بین دو شخصیت معروف یعنی یوزف برویر پزشک و روانکاو اتریشی و نیچه فیلسوف آلمانی است. رویدادهای رمان در اواخر سال 1882 در شهر وین اتریش رخ می دهند. این رمان از مشهورترین رمان های روان شناختی است که علاوه بر درمان وسواس خواننده را با مفاهیمی همچون هستی شناسی، معنی زندگی، امید، روابط زناشویی و عشق آشنا می کند. این کتاب نثر تخصصی و اصطلاحات روانشناسی دارد به گونه ای که از آن رمانی آموزشی ساخته است. اروین یالوم در این کتاب ماجرایی را شرح می دهد که غیر واقعی بوده و هرگز اتفاق نیفتاده است.