روانشناسی و کیمیاگری

کیمی مُعرّبِ شیمی وکیمیا همان شیمیاست که با فرگشتِ زبان، Alchemy شده‌ است، و نخستین جرقه‌های پاگرفتنِ علمِ شیمی از قدیم، البته با شکل و شمایلی شبه‌علمی‌ بوده‌ است. یونگ ، از پدرانِ روانکاوی، به این حیطه از علوم ِغریبه ، با همان شمایلِ منسوخ‌ ورود می‌‎کند و پیوندی شگفت بینِ روانِ انسان و نمادهای کیمیاگریِ باستان می‌یابَد. کتاب «روانشناسی و کیمیاگری» نشریافته به سالِ ۱۹۴۴، دو حیطه‌ی به‌ظاهر جدا را واکاویده و به هم مربوط می‌کند. تز اصلیِ یونگ، فرآیندی ا‌ست که کیمیاگری به منزله‌ی نوعی علمِ غریبه‌ی تحول‌آفرین، فردانیت یا individuation ِ روانِ انسان را، مستعارگونه در دلِ نمادهای غریبِ خود دارَد. یکی از ایده‌های اصلیِ یونگ در این کتاب، کهن‌الگوی Self یا خویشتن است که وی برای آن نمادی در این علمِ باستانی می‌یابَد. ادامه: ایده‌ی دیگر همزمانی یا Synchronization است که به زعمِ یونگ، عناصر ِ متباین و متضاد در فرآیندی کیمیاگونه به هم می‌پیوندند و وضعیتِ متعالی‌تر وجود را رقم می‌زنند. یونگ همین روند و فرآیند را در ساحتِ روانِ انسان تشخیص می‌دهد، که در پروسه‌ی فردانیت، ابعادِ خودآگاه و ناخودآگاهِ روان به هم بند و وصل و منسجم شده، به تمامیت و هارمونی می‌رسند. او نمادهای شبه‌علمِ کیمیاگری همچون سنگِ فیلسوف، ماده‌ی اول، جهان‌ْواحد (unus mundus) و .. را مضامینِ جهان‌شمولِ مرگ و زایش مجدد، دگردیسی و روشن‌ضمیری معرفی می‌کند.   سبک نوشتنِ یونگ در این کتاب، فاضلانه و در عین‌حال عامه‌فهم است و او خود از مفاهیمِ ابداعیِ خویش در درمانِ بیماران و مراجعانش بهره برده است.