روانشناسی و شرق

کتاب « روانشناسی و شرق » اثری است جامعِ نوشته‌های کارل گوستاو یونگ، پدر روانشناسی تحلیلی، پیرامونِ فلسفه و حکمتِ شرق، و تحشیه‌های او بر نوشته‌های مهم ِآیین‌های شرقی همچون « یی‌چینگ و کتابِ تبتی مردگان» . و در عین‌حال بررسی تحلیلی و روانشناسانه‌ی او از بودیسم و اسلام و نخستین دیداری که از هندوستان، به سالِ ۱۹۳۶ داشته است. موضوع اصلی کتاب حول و حوشِ دین و معنویت است، اما به شکلی گسترده و جامع، که برداشتِ یونگ از دین و معنویت تمایزهای چشم‌گیری با دیگر تعاریف دارد. به زعمِ یونگ دین و معنویت مفهومی‌ست زاده‌ی حیرتِ ما در مواجهه با ناشناخته‌های جهان. شوق و علاقه‌ی او به واکاویِ روانشناسانه‌ی دین و حکمتِ شرق را پیش‌تر از این در اثرِ پژوهشی و نظری‌اش، سمبل‌های دگرگون ، که ۱۹۱۲ نوشت و منتشر کرد شاهد هستیم. اما نخستینِ کوشش جدی یونگ، بررسی جداگانه‌ی رازِ گل طلایی ‌ است، که نوشته‌ای‌ است متعلق به آیین تائو و یوگای چینی ، که در عین‌حال زبانِ نمادینِ کیمیاگری را هم در جای‌جایِ آن می‌بینیم. قسمت‌های دیگر کتاب، تحشیه‌ها و یادداشت‌هایی‌ است که یونگ پیرامونِ درس‌گفتارهای بودا و آیین‌های تبتی و هندی نوشته است و کتاب‌های مقدسِ این آیین‌ها، همچون کتابِ تبتی مردگان و رهاییِ عظیم را کاوش کرده، مقدمه‌ای بر مجموعه نوشته‌های هاینریش زیمر در بابِ سری رامانا ماهاریشیِ قدیس نوشته است که همگی به صورت تاریخ‌نگارانه در کتاب ذکر شده. او میان حکمتِ شرق و ایده‌ی نظریِ خود، همزمانی یا synchronicity ، و مفاهیم و ایده‌های فلسفی ِ غرب همچون علیت، در عمیق‌ترین لایه‌ها، ربط و پیوندهایی یافته است؛ در نهایت اینکه ایده‌ی اصلی یونگ در کاربستِ روان‌درمانی، که وی آن را فردانیت می‌نامید، با تمرین‌های معنوی همچون مراقبه و یوگا سهل‌تر محقق می‌شود تا یکپارچگی و انسجامِ شخصیتِ فرد و بالأخره شفایِ او حاصل آید.