شعر بی دروغ، شعر بی نقاب

این کتاب حاوی گفتار‌های ارزشمند استاد زرین‌کوب در کلاس‌های ایشان است. نقد ادبی، شعر و به‌طور کلی هر‌آنچه زرین‌کوب پیرامون ادبیات فارسی در کلاس‌های خود ارائه کرده، موضوع این کتاب را تشکیل می‌دهد. به آن دلیل که این کتاب از دست‌نوشته‌های دانشجویان گردآوری شده، در مقایسه با سایر نوشته‌های او از لحنی خودمانی‌تر برخوردار است. «نقد شعر»، «شعر و ادب»، «شناخت شعر»، «معنی و لفظ»، «درباره‌ی بیان»، «معانی و اقتضای حال»، «صنعت و بدیع»، «در باب قافیه»، «وزن و عروض»، «قالب و هدف»، «معنی و مقصود»، «شعر و قصه»، «انواع غنایی»، «شعر عامیانه و نمایش»، «در باب سبک»، «افلاطون یا ارسطو؟»، «از میراث اسلامی»، «نقد و فلسفه»، «از نقد حال ما» و «نوآوری» عناوین بیست فصل این کتاب را تشکیل می‌دهند. زرین‌کوب در مقدمه‌ی کتاب در باب ویرایش دوم آن آورده است: «فرصت مرور مجددی بر مباحث این کتاب وقتی حاصل آمد که بیست‌وپنج سال از تقریر و تدوین اصل آن می‌گذشت. نسل تازه‌یی از دانشجویان که این بار مخاطب این درس بودند با آن‌ها که بیست سال پیش سخن‌های گوینده را ضبط و تحریر کردند تفاوت بسیار داشت. گوینده هم از «نقد چهل سالگی» فاصله‌ی بسیار گرفته بود و سامع و قایل هیچ یک برای تقریر تازه‌یی از مباحث گذشته آمادگی نداشت. از این‌رو در تجدیدنظری که بعد از چندین طبع مکرر باری یک مرور تازه لازم به‌نظر آمد متن اصلی، تقریبا همچنان به‌صورت گذشته باقی ماند… .». زرین‌کوب در گردآوری منابع مرجع در حوزه‌ی مولاناشناسی وتصوف صاحب نام است.