سیمای حقوقی هیئت مدیره در راهبری شرکتی

با دگرگونی‌های بزرگ در امور تولید و توزیع کالاها که در اثر نوآوری‌ها و پیشرفت‌های علمی و فنی از نیمه‌های سده هجدهم میلادی در اروپا آغاز و بعدها انقلاب صنعتی نامیده شد، نیاز به جایگزینی شکل جدیدی از شرکت‌های تجاری با شرکت‌های موجود احساس شد. تولیدکنندگان و بازرگانان ضمن تمایل به سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در امور تولید و توزیع کالاها دیگر حاضر نبودند با پذیرش مسئولیت نامحدود در برابر بستانکاران، همه دارایی و زندگیشان را در شرکت‌های تضامنی و نسبی به خطر بیندازند. به این ترتیب از سده نوزدهم میلادی به تدریج شرکت‌های سهامی فزونی یافتند و رفته‌رفته جای شرکت‌های پیشین را گرفتند. در این شرکت‌های سهامی مسئولیت سهامداران محدود به ارزش اسمی تعداد سهام آن‌ها شده بود و پیدایش آن‌ها موجب گسترش چشمگیر و روزافزون تولید و توزیع کالاها و روابط بازرگانی شد. حقوق بازرگانی ریشه در روش‌ها و رویه‌های رایج و نانوشته در کشورهای تجارت‌کننده دارد و بررسی و شناخت این روش‌ها و رویه‌ها، سیر تکامل این شاخه از حقوق را روشن می‌سازد. برای نمونه؛ فنیقی‌ها که مردمانی تاجرپیشه بودند و بازرگانی دریایی در مدیترانه خاوری را در دست داشتند، از رویه‌ای تجاری پیروی می‌کردند که تاکنون نیز تداوم داشته است و در قوانین دریانوردی و بیمه امروزی به نام اصل زیان همگانی شناخته می‌شود. نخستین قانون تجارت ایران که بر پایه قانون تجارت بلژیک و فرانسه و به شکل مجموعه‌ای جداگانه تدوین ‌شده بود، در 25 بهمن 1303 و 12 فروردین و 12 خرداد 1304 مشتمل بر 387 ماده به تصویب رسید و به‌ موجب آن، شرکت‌های تجاری امکان تشکیل و فعالیت یافتند. در کتاب سیمای حقوقی هیئت مدیره در راهبری شرکتی (The Legal Features of Directors in Corporate Governance) به بررسی و بازشناسی تکالیف و مسئولیت‌های قانونی و مقرراتی هیئت مدیره در قانون تجارت و دستورالعمل حاکمیت شرکتی برای راهبری و پیشبرد شرکت‌های سهامی عام ایرانی پرداخته شده و راهنمایی کاربردی برای مدیران شرکت‌ها در این زمینه است. فهرست مطالب پیشگفتار بخش اول: ماهیت حقوقی شرکت سهامی بخش دوم: هیئت مدیره و راهبری شرکتی بخش سوم: هیئت مدیره و حقوق سهام‌داران بخش چهارم: اداره شرکت سهامی بخش پنجم: مسئولیت‌های هیئت مدیره منابع