سیر حکمت و هنر مسیحی – عصر ایمان

بر اساس نظر بسیاری از متفکران، می‌توان چهار دورهٔ تاریخی در زندگانی بشر غربی مشاهده نمود. این چهار دوره با توجه به معارف دینی و غیر دینی (ملل و نحل) عبارت‌اند از: دورهٔ اول: دوران ماقبل یونانی (ربانی) که در آن تفکر معنوی و شهودی، غالب است. این دوره خود به دو دوره فرعی قسمت می‌شود: الف) دورهٔ دین و کتب آسمانی و عصر توحید (به تعبیر قرآنی عصر امت واحده). ب) دوره میتولوژی و پلی‌تئیسم (به معنی چند خداانگاری؛ عصری که بشر، خدایان متعددی را می‌پرستد. او در این دوره، متوجه ارباب انواع می‌شود.) صورت غالب معارف و مأثورات این عصر تئولوژیسم است. دورهٔ دوم: دوران یونانی ـ رومی (جهان‌مداری) که در آن تفکر متافیزیک و فلسفی، غالب است و به کاسموسانتریسم تعبیر شده است. مسیحیان این دوره را به دورهٔ پاگانیسم، تعبیر کرده‌اند. بشر در این دوره به جای خدا یا خدایان، به عالم واقع اصالت داده و اولین صورت گرایش صرف به حیات دنیوی را به صورت کلی فرهنگی، تجربه کرده است. معارف و مأثورات این دوره را می‌توان کاسمولوژیسم نامید. دورهٔ سوم: دورهٔ تئیسم (خدامداری) که خدای واحد، مورد پرستش قرار گرفته و موضوع تفکر بشری است. در این دوره، گرایش به حیات دنیوی، مورد تجدید، تکفیر و تفسیق قرار می‌گیرد و زندگی مردمان، صورت دینی پیدا می‌کند و توجه به آخرت نیز از مسائل اساسی است. دورهٔ چهارم: دورهٔ اومانیسم (بشرمداری) که انسان دائر مدار عالم، انگاشته می‌شود. در این دوره، جامعه به صورت مضاعف به فرهنگ صرفاً دنیوی، گرایش پیدا می‌کند. نویسنده در این کتاب به بررسی هنر و حکمت در دور دوران اول و دم پرداخته است. باب اول کتاب درباره دورهٔ اول: حکمت و هنر مسیحی: دورهٔ پاگانیسم (شرک): و کاسمولوژیسم یونانی ـ رومی است و باب دوم درباره دورهٔ دوم حکمت و هنر مسیحی: دورهٔ تئیسم (خدامداری): ئولوژیسم مسیحی است. دراین کتاب می‌توانید حکمت و هنر مسیحی را از دوره شکل‌گیری تا اقتدار و گسترش آن مطالعه کنید و شاخه‌ها و مکاتب هنری گوناگون ان را بیشتر بشناسید.