تقدیر هنر، بیگانگی زیبا شناختی از کانت تا دریدا و ادورنو

… بخش اعظم تلاش‌ های من در این کتاب صرفِ اثبات این نکته شده است که آن ‌چه معمولاً با نام سنت قاره‌ای از آن یاد می ‌کنیم، عمدتاً مشتمل بر واریاسیون ‌هایی می‌شود که تِم آنها، دانسته یا نادانسته، از نقد قوۀ حکم کانت اقتباس شده است. ازحیث نظری، چنین فرضیه‌ای موجب می‌شود تا در ترسیم سیمای هر یک از نویسندگان مورد بحث، او را در حال تعقیب نسخه‌ ای از مدرنیسم زیباشناختی تجسم کنیم، در حال تدبیر نقدی زیباشناختی بر عقل و مدرنیتۀ روشنگرانه؛ و ازحیث تفسیری، هر یک از فصول تحقیق به دنبال نمایش‌دادن این نکته است که بهترین شیوۀ درک بصیرت‌ های متن مورد مطالعه با در نظر گرفتن آنها به مثابه کوشش ‌هایی ممکن می‌شود که نظر به شرح و بسط‌دادن (حداقل) یکی از مفاهیم اساسیِ طرح‌شده در زیباشناسی کانت دارند. مفاهیم اصلی زیباشناسی کانت -داوری تأملیِ زیباشناختی، نبوغ، حسّ مشترک، امر والا- خود در کار نقادی و بازرسی مفاهیم و واژگان معرفت‌ شناسانه و اخلاقی پذیرفته ‌شدۀ ما هستند: داوری زیباشناختی پارادایم معرفت به مثابه اندراج امور جزئی در ذیل امور کلی را به پرسش می‌ گیرد؛ کنش نبوغ ‌آمیز کنش آزادانه را بسان امری خلاقانه و تقنینی، و نه امری قاعده‌بردار، نقش می‌زند؛ ایدۀ حس مشترک شالوده ‌های انگاره‌ای از یک اجتماع معرفت ‌محور را پی می ‌ریزد که با گسستن از دعاوی نفس‌گرایی روش‌شناسانه، مجال ثبت و ضبط دوبارۀ مفهوم حسانیت را فراهم خواهد آورد؛ و سرآخر، ایدۀ امر والا به تصوری از غیریت یا دیگر بودگی راه می‌برد که پایه‌های تخت سلطنت سوژۀ اخلاقیِ خود – تعیینگر و خودآیین را به لرزه خواهد انداخت. قضیه فقط این نیست که زبان زیباشناسی کانتی با واژگان و مفاهیم انتقادی‌ای‌ که در بحث از معرفت و کردار صالح به کار گرفته شده بودند، تفاوت می‌کند؛ بلکه چنین زبانی، برخلاف آنچه کانت می‌خواهد، در عمل مفاهیم و واژگان مزبور را زیر سؤال می‌برد؛ و با بهره‌گیری از گفتار زیباشناختیِ کانتی ا‌ست که نویسندگانی چون هایدگر (نبوغ)، دریدا (امر والا)، و آدورنو (داوری و حس مشترک) کمر به پیگیریِ نظام‌مند مأموریتی می‌بندند که همانا قالب ‌شکنی درک ما از حقیقت و اخلاق و قالب‌ریزی مجدد آن باشد. کتابفروشی اینترنتی آبان