طریق التحقیق

تقدم تعلیم بر تالیف، پرهیز از اصلاح زدگی یا علم فروشی، تعیین حوزه فعالیت و دوری از پیش داوری، از جمله مطالب فصل چهارم به شمار می‌روند. در فصل «تعلیقه‌ای بر پی نکته‌ها» متونی همچون «اصلاً موضوع چیست؟»، «از هر دری سخنی»، «نیازی به مطالعه نیست، همه چیز ساده و واضح است!»، «فرسنگ‌ها دور از استدلال و اصول منطقی» و «چون دلم می‌خواهد» مورد بررسی قرار می‌گیرند. در فصل «سنجش پروژه یا برنامه» برای سنجش و قضاوت در باب یک پروژه تحقیقاتی تا یک برنامه اجرایی، معیارهایی نسبتاً دقیق وجود دارند که می‌توان با تمسک و توسل بدان‌ها از سردرگمی میان پروژه‌های رنگارنگ، با عناوین مختلف به درآمد و همچنین به اطمینان رسید و دانست که برنامه صحیح کدام است و باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد. برای داوری در باب یک برنامه باید تبیین و وضوح در برنامه‌ها رعایت شود که مفصل به آن‌ها در این فصل پرداخت می‌شود. «جغرافیای پژوهش در هنر اسلامی» فصل بعدی این مجلد است که جغرافیا و زوایای مختلف پژوهش در باب هنر اسلامی تصویر ‌شود. این مجموعه می‌کوشد تا نشان دهد اگر کسی می‌خواهد در باب هنر اسلامی کار علمی انجام دهد باید به چه ساحت‌هایی توجه کند و چه واقعیت‌هایی را در مد نظر قرار دهد. اهم مباحث آمده در این فصل، پژوهش، هنر و دین نام دارند که با مطرح ساختن و روشن ساختن آن‌ها نویسنده به پژوهش در هنر اسلامی می‌رسد و در باب آن سخن می‌گوید. در باب هنرپژوهی هم مباحث فلسفه هنر، روانشناسی هنر، جامعه شناسی هنر، تاریخ هنر، هنرشناسی مقایسه‌ای و نقد هنری مورد بررسی قرار می‌گیرد.