زیستن در حقیقت

دربارۀ واتسلاو هاول و اندیشۀ سیاسی او :: در كنار دوگانه ى قرن بيستمى مهاتما گاندى و نلسون ماندلا كه در ويژگی هايى نظير داشتن تئورى مخصوص خود، مبارزه و پرداخت هزينه هاى آن، پیروزى بر پیكره هاى تباهى استعمار و تبعيض نژادى و همراه مردم بودن تا پايان عمر اشتراكات بسيار داشتند، مى توان از واتسلاف هاول نيز نام برد كه كم و بيش همين ويژگی ها را داشت. با اين تفاوت كه هدف او در مبارزه، اين بار  توتاليتاريسم ترس آور كمونيسم اتحاد جماهير شوروى بود. سير زندگى هاول(١٩٣٦-٢٠١١) از تحصيل در دانشگاه صنعتى تا كار ساده اى در يك آزمايشگاه، تا نمايشنامه نويسى و كار در حرفه تئاتر، ممنوع شدن از فعاليت به دليل قرار گرفتن در ليست  ناراضيانِ حاكميتى در پس برده آهنين، تبديل شدن به يك مبارز تمام عيار بعد از بهار پراگ(١٩٦٨)، مواجه شدن با اتهامات، دادگاه ها و دوره هاى زندان تا رشد يافتن تا جايگاه سخنگوى منشور شهروندى  ٧٧ و در نهايت پیشاهنگی مردم در بزنگاه پيچیدن طومار حكومت اقمارى بلوك شرق و دست يافتن به جايگاه رياست جمهورى به رأى مردمى كه پيشتر از بيم سرويس هاى مخوف امنيتى از او گريزان بودند(رياست جمهورى چكسلواكى ١٩٨٩-١٩٩٢ و رياست جمهورى چك ١٩٩٣-٢٠٠٣)، از او شخصيتى جامع الاطراف ساخت كه در طول زمان و تا ايام  بازنشستگى و پايان عمر واضع نظريه هايى عميق و سهل و ممتنع در حوزه سياست اخلاقى باشد كه به اشكال كتاب، مقاله، سخنرانى، نمايشنامه، مصاحبه، دفاعيه و…منتشر و به زبان هاى مختلف ترجمه شود..و اين چيزى است كه  با فرونشستن غبار حوادث قرن پرتلاطم بيستم  و با گذر زمان جلوه هاى بيشترى مى يابد. اگر كانون نظريات گاندى مبارزه ى خستگى ناپذير  اما بدون خشونت با استعمار انگليس و نقطه ى ثقل نظريات ماندلا چالش خستگى ناپذير، روشنگر و بدون كينه با آبارتايد بود، جوهره ى نظريات هاول را نيز مى توان در مسئوليت پذيرى و عمل آحاد مردم يك جامعه در شكل دادن به سرنوشت خود و لزوم محدود ماندن قدرت و رابطه دوطرفه آن با مردم در چهارچوب اصول اخلاقى دانست. به عبارتى هاول را مى توان داراى نظرياتى دانست كه “هاوليسم” را  در برابر “ماكياوليسم” بنا مى كند.