ابله *

لری هاوارد شو، بازیگر و نمایش­نامه­نویس امریکایی در سال 1946 میلادی در نیواورلیان متولد شد. مدرک کارشناسی هنری خود را از دانشگاه ایلینوی ویسلین گرفت و در فاصله سال­های 1968 تا 1972 میلادی در ارتش امریکا خدمت کرد. پس از آن فعالیت حرفه­ای خود را در مقام نویسنده و بازیگر در واشینگتن و اتلانتا آغاز کرد. او هم در تئاتر و هم در سینما به ایفای نقش پرداخت. فیلم «آزادی شیرین» از جمله آثاری است که شو در آن بازی کرد. منتقدان تئاتر پیش­بینی کرده­بودند که آینده­ای درخشان در انتظار این نویسنده بااستعداد است اما شوربختانه عمر موفقیت هنری او بسیار کوتاه بود. شو در سال 1985 میلادی در سن 39 سالگی در اثر سانحه هوایی درگذشت. از میان آثار دراماتیک وی، دو نمایش­نامه «ابله» و «بیگانه» از محبوبیت گسترده­ای برخودارد شدند. «ابله» در سال 1981 میلادی برای نخستین بار در لندن به روی صحنه رفت و سپس در سال 1987 میلادی در برادوی اجرا شد. این اثر محبوب پس از سال­ها همچنان در نقاط مختلف دنیا به روی صحنه می‌رود و با استقبالی کم­نظیر روبرو می­شود. عنوان اصلی این نمایش­نامه « The Nerd » است. واژه Nerd در زبان فارسی معادل دقیقی ندارد. درواقع بیشتر کلمه­ای است توصیفی و حتی در زبان انگلیسی نیز در واژه­نامه­های گوناگون معناهای متفاوتی برای آن آمده است. در زبان امروزی ممکن است به کسی گفته شود که تنها به کامپیوتر و تکنولوژی و از این دست علاقه­مند است. اما در معنای عام­تر، کسی است که رفتاری ناشیانه دارد و معمولا از مهارت­های اجتماعی بالایی برخوردار نیست. همچنین ممکن است فردی ملال­آور، ابله، بی­دست­وپا، ناآزموده و یاحتی منزوی و وسواسی باشد. باتوجه به رویدادهای نمایش­نامه عنوان «ابله» برای این متن درنظر گرفته شد. شو در این­ اثر با هوشمندی موقعیت­های کمدی شگفت­انگیزی طراحی کرده و از طنز کلامی مثال­زدنی بهره گرفته است. شوخی­های او ضرباهنگی سریع و خوشایند پدید می­آورند و دیالوگ­ها نه تنها مخاطب را مدام به خنده وامی­دارند بلکه روابط میان شخصیت­ها را نیز به خوبی نشان می­دهند. «ابله» نمونه­ای ممتاز از اثری کمدی است اما روایت در لایه­های زیرین خود فراتر از صرف سرگرم­ساختن مخاطب است. لری شو از فرصت­ها و اولویت­های زندگی، افسوس و حسرت، آینده و امید، دوستی و عشق و نیازهای انسان­ها سخن می­گوید. ویلم: یادمه گفته بودی تو کارخونه یه چیز جالب درست می‌کنین... چی بود؟ ریک: گچ ویلم [سعی می‌کند چیز جالبی از این کشف به دست آورد] ااا؟! گچ؟ ریک: آره [شانه هایش را بالا می‌اندازد] گچ درست می‌کنیم ویلم: آهان... آهان... چیز دیگه‌ای هم می‌سازین؟ یا فقط...؟ ریک: نه فقط گچ ویلم: فقط گچ. آهان. خب کار تو اونجا چیه؟ ریک: ناظرم ویلم: ا؟ خب کار ناظر چه جوریه؟ ریک [شانه‌اش را بالا می‌اندازد] بشینه اونجا، گچ‌ها رو نگاه کنه.