اشنایی با چوب و هنرهای مرتبط با ان

چوب، ماده‌یی است که به‌وفور در طبیعت و مناطق مختلف کره‌ی زمین وجود دارد و از جمله موادی است که از دورترین زمان‌ها تا به امروز مورد استفاده‌ی بشر بوده و انسان‌ها همواره بخش مهم یا لااقل قسمتی از نیازهای مصرفی خود را از طریق این ماده که انواع و اقسام بسیار متنوع و گوناگونی دارد، تأمین می‌کرده‌اند ضمن آن که چوب عرصه‌ای مناسب برای بروز ذوق، استعداد، هنر و خلاقیت صنعت‌گران و هنرمندان به صورت‌های مختلف بوده است. از قدیمی‌ترین هنرِ مرتبط با چوب که به یقین خراطی است تا جدیدترین آن، که سوخت و نقاشی روی چوب است و تا دشوارترین و غامض‌ترین هنرهای شناخته شده از چوب که به ظن قوی خاتم‌سازی و گره چینی است، همه و همه زمینه‌های گسترده‌یی را برای به ثبت رساندن هنرِ انسان‌هایی که ایمان و اعتقاد راسخ به منبع اصلی وحی و زاینده‌ی نور و زیبایی داشته و صبوری و متانت را با ذوق و هنرِ مقدس خود توأم و همراه ساخته‌اند، فراهم آورده است و چنین است که علی‌رغم خصوصیات و ویژگی‌های چوب که عدم پایداری در برابر عوامل جوّی و دیگر عوامل محیطی و نداشتن مقاومت کافی در برابر حمله‌ی قارچ‌ها، ویروس‌ها و میکروب‌ها از جمله‌ی آن است و نیز این که نگهداری آن حتی در موزه‌ها شرایط خاصی را می‌طلبد، بخش قابل ملاحظه و در خور تحسین از آثار هنری موجود در گنجینه‌های هنری را محصولات و هنرهای مرتبط با چوب تشکیل می‌دهد. ایران، سرزمینی است که با وجود شرایط نه‌چندان مناسب جوّی، ناچیزبودن متوسط با زندگی سالانه و کم توجهی به حفظ و مراقبت از جنگل‌ها که به‌ویژه طی سده‌ی حاضر شاهد و ناظر آن بوده‌ایم، از گذشته‌های دور یکی از پایگاه‌های تولید و عرضه‌ی صنایع، حِرَف و هنرهای مرتبط با چوب بوده است. طی قرون و اعصار متمادی صنعت‌گران هنرمند ایرانی همچون دیگر عرصه‌ها در زمینه‌ی هنرهای مرتبط با چوب نظیر خراطی، کنده‌کاری، مشبک‌کاری، منبت‌کاری، گره‌چینی، نازک‌کاری و خاتم‌سازی و… زیباترین و نفیس‌ترین آثار را پدیدآورده‌اند که هم اکنون زینت بخش موزه‌ها و دیگر مراکز هنری در سراسر دنیاست. لذا آشنایی علاقه‌مندان به هنرهای صناعی ایران و پژوهشگران و دانشجویان عزیز با سوابق، ویژگی‌ها و چگونگی و نحوه‌ی تولید آثار و صنایع و هنرهای مرتبط با چوب، امری ضروری است.