استاد عشق: نگاهی به زندگی و تلاش های پروفسور حسابی

در این کتاب مجموعه خاطرات و یادداشت‌های دکتر محمود حسابی ( 1281ـ 1371) با این موضوعات به طبع رسیده است :دوران کودکی، تحصیلات، در دیار غربت، مطالعات، دیدار با انیشتین، بازگشت به ایران، آثار و تالیفات، خدمات علمی و اجتماعی، شرکت در کنفرانس هسته‌ای ژنو، اخلاق و آداب همسرداری و برخی موضوعات دیگر . محمود حسابی مشهور به «پدر علم فیزیک» و از بنیان گذاران علوم نوین و مهندسی در ایران است که با وجود نزدیک به ۲ دهه از درگذشت وی، هنوز از اقدامات فرهنگی و علمی و همچنین عمرانی و عملیاتی این دانشمند و فیزیک‌دان در مراکز علمی و آموزشی بهره برداری می‌شود. محمود خان میرزا حسابی، مشهور به پروفسور حسابی که از او با عنوان پدر علم فیزیک ایران یاد می کنند، زاده سوم اسفند ۱۲۸۱خورشیدی از دیار تفرش است. در چهار سالگی به همراه اهل خانه به سوریه می رود و تحصیلات پایه را با غم فراق وطن در مدرسه کشیش های فرانسوی بیروت آغاز می کند. همزمان، مادرش ادبیات و تعلیمات دینی هم به او آموزش می دهد. قرآن و دیوان حافظ را از بر می کند و گوش هوشش از همان زمان با علم و ادب آشنا می شود. دوران متوسطه تحصیلش با جنگ نخست جهانی هماهنگ می شود و به همین سبب دو سال در خانه ادامه می دهد چرا که آشوب جنگ به تعطیلی مدارس منجر شده بود. بعد از آن به کالج آمریکایی می رود و در هفده سالگی لیسانس ادبیات و دو سال بعد لیسانس بیولوژی اش را کسب می کند. پس از آن به رشته مهندسی راه و ساختمان رفته و بعد از کسب مدارک لازم به جهت دستگیری از خانواده در شرکت راه سازی فرانسه مشغول به کار می شود. این شرکت بعد از مدتی به پاس زحمات و قدردانی از او با اعزامش به فرانسه، امکان تحصیل را در آن شهر برایش فراهم می آورد. در آنجا به مدرسه عالی برق پاریس می‌رود و یک سال بعد فارغ التحصیل می شود. مدتی در معادن آهن شمال فرانسه و معادن زغال سنگ «سار» مشغول می شود اما به جهت روحیه علمی و دلمشغولی‌هایش به تحصیل بر می گردد و به دانشگاه سوربن راه می یابد. محمود حسابی در ۲۵ سالگی دانشنامه دکتری فیزیکش را با ارایه رساله ای با عنوان «حساسیت سلول های فتو الکتریک» با نمره عالی دریافت می کند. او علاوه بر علم به هنر نیز تا حدودی مسلط بود. ویلون و پیانو را خوب می نواخت و با موسیقی کلاسیک شرقی و غربی آشنا بود. ۲ نشان معتبر هم داشت، یکی «کوماندو دولا لژیون دونور» و دیگری «افیسیه دولا لژیون دونور». کسب مدارک تحصیلی فراوانی به او نسبت داده اند، از جمله؛ لیسانس ادبیات، ریاضیات، ستاره شناسی، زیست شناسی، مهندسی برق، مهندسی معدن و دکتری فیزیک از دانشگاه های معتبری چون سوربن، پرینستون، شیکاگو و تهران. در دوران پهلوی، هم وزیر آموزش و پرورش بود هم سناتور. بعد از انقلاب عشق به وطن بر آن داشتش تا در تعهدی خستگی ناپذیر فرزندان ایران زمین را با علوم نوین آشنا کند که به همین جهت او را پدر علوم نوین ایران می‌نامند. از دیگر خدمات بی دریغش تاسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی، دانشکده های فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش ده ها کتاب و جزوه و راه اندازی و پایه گذاری فیزیک و مهندسی نوین است. سرانجام محمود حسابی در ۱۲ شهریور ۱۳۷۱ خورشیدی به دلیل بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو، چشم از جهان فروبست و به دیار حق شتافت. کتابفروشی اینترنتی آبان