۸۵ اثر در کتاب‌جم
حسین فتاحی نویسنده‌ی پرکار ادبیات کودک و نوجوان ایران است که قصه‌های کهن فارسی مثل مثنوی و طوطی‌نامه و داستان‌های زندگی امامان را به زبانی ساده و تصویری برای بچه‌ها بازنویسی کرده است. کتاب‌هایش کوتاه و خوش‌خوان‌اند و برای قصه‌گویی شبانه، مهدکودک و کلاس درس انتخابی دلنشین‌اند.
حسین فتاحی از نویسنده‌های پرکار و آشنای ادبیات کودک و نوجوان ایران است؛ نویسنده‌ای که سال‌هاست برای بچه‌ها قصه می‌نویسد و بخش بزرگی از کارش را به بازنویسی قصه‌های کهن فارسی و داستان‌های مذهبی به زبان کودکانه اختصاص داده است. اگر در قفسه‌ی کتاب‌های کودک دنبال قصه‌هایی از مثنوی، طوطی‌نامه یا زندگی امامان بگردید، احتمال زیادی دارد که به نام او برسید. کتاب‌های حسین فتاحی معمولا کوتاه، تصویری و خوش‌خوان‌اند و برای قصه‌گویی شبانه، کلاس درس و کتابخانه‌ی خانگی بچه‌ها مناسب‌اند.
در این صفحه با کارنامه‌ی او آشنا می‌شوید، مجموعه‌های مهمش را مرور می‌کنیم، می‌گوییم هر کتاب برای چه سنی مناسب است و چند پیشنهاد عملی برای خواندن این قصه‌ها با بچه‌ها می‌دهیم.
فتاحی نویسنده‌ی ایرانی است که بیشتر عمر نویسندگی‌اش را برای کودکان و نوجوانان نوشته است. او در طول سال‌ها کتاب‌های زیادی منتشر کرده که شمار عنوان‌هایش به ده‌ها و صدها جلد می‌رسد؛ از کتاب‌های تصویری کوتاه برای بچه‌های کوچک گرفته تا داستان‌های بلندتر برای نوجوان‌ها.
بخش مهمی از کارنامه‌ی او با ناشرهای شناخته‌شده‌ی کتاب کودک، به‌ویژه قدیانی، منتشر شده است. نام او همچنین روی کتاب‌هایی از ناشرهایی مثل سوره مهر و امیرکبیر دیده می‌شود. این همکاری طولانی با ناشرهای معتبر، نشانه‌ی جایگاه او در بازار کتاب کودک است.
آن‌چه فتاحی را متمایز می‌کند، علاقه‌ی پیوسته‌اش به دو منبع است: میراث ادبی فارسی و فرهنگ دینی. او این دو را به زبان امروز بچه‌ها برمی‌گرداند تا کودک امروزی هم بتواند با قصه‌هایی آشنا شود که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با آن بزرگ شده‌اند.
اولین ویژگی نوشته‌های فتاحی، سادگی زبان است. او می‌داند که کودک چه واژه‌هایی را می‌فهمد و جمله‌ها را کوتاه و روشن می‌نویسد. این سادگی باعث می‌شود قصه‌هایش هم برای بلند خواندن توسط پدر و مادر مناسب باشند و هم برای بچه‌هایی که تازه خواندن یاد گرفته‌اند.
ویژگی دوم، روایت داستانی است. حتی وقتی موضوع کتاب یک آموزه‌ی اخلاقی یا یک ماجرای تاریخی است، فتاحی آن را به شکل قصه‌ای با شخصیت، گره و گره‌گشایی تعریف می‌کند. بچه‌ها پیام را از دل ماجرا می‌گیرند، نه از نصیحت مستقیم. این شیوه، قصه‌ها را جذاب‌تر و ماندگارتر می‌کند.
ویژگی سوم، همراهی متن و تصویر است. بیشتر کتاب‌هایش تصویری‌اند و تصویرگرها سهم مهمی در جذابیت آن‌ها دارند. در کتاب‌های تصویری، متن کوتاه است و تصویر بخشی از قصه را تعریف می‌کند؛ همین هماهنگی، کتاب را برای بچه‌های پیش‌دبستانی و دبستانی دلنشین می‌کند.
و ویژگی چهارم، احترام به منبع است. وقتی فتاحی قصه‌ای از مثنوی یا طوطی‌نامه را بازنویسی می‌کند، تلاش می‌کند روح اصلی قصه را نگه دارد و فقط زبان و شکل روایت را با سن کودک هماهنگ کند.
در کتاب‌جم بخشی از کتاب‌های او ثبت شده و قیمت روز و موجودی‌شان مرتب به‌روز می‌شود. چند نمونه از عنوان‌ها:
برای دیدن کتاب‌های مشابه از نویسنده‌های دیگر، فهرست کودک و نوجوان مذهبی و کتاب‌های تصویری را هم ببینید.
مثنوی معنوی مولانا یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های ادب فارسی است و پر از قصه‌های کوتاه و پرمعناست؛ قصه‌هایی درباره‌ی حیوان‌ها، بازرگان‌ها، پادشاه‌ها و آدم‌های معمولی که هر کدام نکته‌ای اخلاقی یا معنوی در خود دارند. اما زبان و قالب شعری مثنوی برای کودک امروزی دشوار است.
فتاحی در این مجموعه‌ی ده‌جلدی، قصه‌هایی از مثنوی را انتخاب کرده و به نثر ساده و کودکانه بازگو کرده است. هر جلد یک قصه را با تصویرهای رنگی روایت می‌کند. این کتاب‌ها فرصت خوبی‌اند تا بچه‌ها از همان سالهای اول زندگی با نام مولانا و قصه‌های او آشنا شوند، بی‌آن‌که با زبان سنگین روبه‌رو شوند.
قالب «آویزدار» یعنی جلدها در یک بسته‌ی دسته‌دار یا جعبه‌ی قابل حمل کنار هم قرار گرفته‌اند. این قالب هم برای نگهداری مرتب کتاب‌ها مفید است و هم برای هدیه دادن جلوه‌ی خوبی دارد. کاغذ گلاسه هم رنگ تصویرها را زنده‌تر نشان می‌دهد و در برابر دست‌های کوچک مقاوم‌تر است.
طوطی‌نامه یکی از کتاب‌های قصه‌ی کهن است که ریشه در ادبیات هند دارد و به فارسی هم روایت شده است. ساختار کلی‌اش این است که طوطی‌ای دانا، شب‌به‌شب قصه تعریف می‌کند و هر قصه درسی در خود دارد. این ساختار قصه در قصه، برای بچه‌ها بسیار جذاب است.
مجموعه‌ی ده‌جلدی فتاحی، قصه‌هایی از این کتاب را به زبان ساده و با تصویر روایت می‌کند. بچه‌ها با این قصه‌ها هم سرگرم می‌شوند و هم با زیرکی، وفاداری، دوراندیشی و پیامد کارهای نسنجیده آشنا می‌شوند. این مجموعه برای قصه‌گویی شب‌ها انتخاب خیلی خوبی است؛ هر شب یک جلد، و چند شب بعد بچه‌ها خودشان قصه را برایتان تعریف می‌کنند. علاقه‌مندان این نوع قصه‌ها می‌توانند فهرست قصه و افسانه را هم ببینند.
بخش بزرگی از کتاب‌های فتاحی به زندگی پیامبر، امامان و بانوان بزرگ تاریخ اسلام اختصاص دارد. هدف این کتاب‌ها آشنا کردن کودکان با منش، اخلاق و رفتار این شخصیت‌ها از راه قصه است. او به جای فهرست کردن فضیلت‌ها، ماجرایی کوچک را تعریف می‌کند که در آن مهربانی، بخشش، صداقت یا دستگیری از دیگران دیده می‌شود.
مجموعه‌هایی مثل «قصه هایی از امام جواد (ع)» و «قصه هایی از بانو فاطمه» هر کدام چند جلد دارند و هر جلد قصه‌ای مستقل و کوتاه است. عنوان‌های فرعی جلدها، مثل «عموی مهربان» یا «خوش به حال قاسم»، معمولا به محور اصلی قصه اشاره می‌کنند و کنجکاوی بچه را برمی‌انگیزند. «10 قصه ی تصویری از امام باقر (ع)» هم مجموعه‌ای از قصه‌های کوتاه را در یک جا گرد آورده است.
این کتاب‌ها برای خانواده‌هایی که می‌خواهند فرهنگ دینی را با زبانی مهربان و غیرتحمیلی به بچه‌ها معرفی کنند، گزینه‌ی مناسبی‌اند. همچنین در مهدکودک‌ها، مدرسه‌ها و کلاس‌های قرآن و دینی هم به کار می‌روند. برای دیدن گزینه‌های بیشتر، فهرست داستان‌های مذهبی را ببینید.
بیشتر کتاب‌های تصویری فتاحی برای کودکان پیش‌دبستانی و سالهای اول دبستان مناسب‌اند. در این سن، پدر و مادر یا مربی قصه را بلند می‌خوانند و کودک با دیدن تصویرها همراه می‌شود. متن کوتاه و ساده، توجه کودک را تا آخر قصه نگه می‌دارد.
بچه‌هایی که خواندن یاد گرفته‌اند، معمولا از کلاس اول و دوم به بعد، می‌توانند خودشان این کتاب‌ها را بخوانند. جمله‌های کوتاه و واژه‌های آشنا باعث می‌شود کودک احساس موفقیت کند و به خواندن علاقه‌مندتر شود. این یکی از ارزش‌های مهم کتاب‌های تصویری ساده است: پل میان شنیدن قصه و خواندن مستقل.
برای نوجوان‌ها، فتاحی کتاب‌های بلندتری هم نوشته است، اما در فهرست کنونی کتاب‌جم بیشتر کتاب‌های کودک او دیده می‌شود. پیش از خرید، به رده‌ی سنی درج‌شده روی کتاب یا توضیحات ناشر نگاه کنید.
اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید و «بهترین کتاب‌های حسین فتاحی» را جست‌وجو کرده‌اید، این پیشنهادها کمک می‌کند:
بسیاری از ما با شاهنامه، مثنوی، کلیله و دمنه و قصه‌های عامیانه از راه بازنویسی‌های کودکانه آشنا شدیم. این بازنویسی‌ها دری است که کودک از آن وارد جهان ادبیات کهن فارسی می‌شود. وقتی کودک امروز قصه‌ی مثنوی را با تصویر و زبان ساده می‌شنود، سال‌ها بعد که به متن اصلی برسد، حس آشنایی دارد و راحت‌تر با آن ارتباط برقرار می‌کند.
بازنویسی همچنین پیوند نسل‌ها را حفظ می‌کند. قصه‌هایی که پدربزرگ‌ها شنیده‌اند، حالا با شکلی تازه به نوه‌ها می‌رسد و زمینه‌ی گفتگو میان آن‌ها را فراهم می‌کند. کتاب‌هایی مثل کارهای فتاحی، این نقش را به خوبی بازی می‌کنند.
البته بازنویسی کار ساده‌ای نیست. باید قصه را کوتاه کرد، بخش‌های نامناسب برای کودک را کنار گذاشت و در عین حال پیام اصلی را نگه داشت. نویسنده‌ای که سال‌ها در این زمینه کار کرده، تجربه‌ی لازم برای این تعادل را دارد.
در کتاب تصویری کودک، تصویر فقط تزیین نیست؛ نیمی از قصه است. کودکی که هنوز نمی‌خواند، قصه را از روی تصویرها دنبال می‌کند و حتی کودکی که می‌خواند، با نگاه به تصویر معنای واژه‌های تازه را حدس می‌زند. کتاب‌های فتاحی معمولا با تصویرگرهای حرفه‌ای همراه شده‌اند تا این هماهنگی برقرار شود.
چاپ گلاسه که در بسیاری از عنوان‌ها دیده می‌شود، رنگ‌ها را درخشان‌تر نشان می‌دهد و صفحه‌ها را مقاوم‌تر می‌کند. این برای کتاب‌هایی که قرار است بارها و بارها ورق بخورند و گاهی هم با دست‌های کوچک و نه‌چندان تمیز سر و کار پیدا کنند، مزیت مهمی است.
پیشنهاد ما این است که هنگام قصه‌خوانی، از کودک بخواهید درباره‌ی تصویرها حرف بزند: «این‌جا چه کسی را می‌بینی؟»، «فکر می‌کنی حالا چه اتفاقی می‌افتد؟». این گفتگوها قدرت تخیل و زبان کودک را تقویت می‌کند.
کتاب کودک وقتی بیشترین اثر را دارد که با حوصله و همراهی بزرگ‌تر خوانده شود. چند پیشنهاد ساده:
این روش‌ها نه فقط برای کتاب‌های فتاحی، که برای هر کتاب کودکی مفیدند، اما ساختار کوتاه و تصویری کتاب‌های او اجرای آن‌ها را ساده‌تر می‌کند.
مربی‌های مهدکودک و معلم‌های دبستان معمولا دنبال قصه‌هایی هستند که کوتاه باشند، در یک جلسه تمام شوند و موضوعی برای گفتگو با بچه‌ها داشته باشند. کتاب‌های فتاحی این ویژگی‌ها را دارند. یک قصه از مثنوی یا یک ماجرا از زندگی امامان می‌تواند شروع خوبی برای بحث درباره‌ی مهربانی، صداقت یا کمک به دیگران باشد.
این کتاب‌ها همچنین برای کتابخانه‌های کلاسی و مدرسه‌ای مناسب‌اند. مجموعه‌های چندجلدی به بچه‌ها فرصت می‌دهند کتاب‌ها را به امانت ببرند و پس از خواندن با هم مقایسه کنند. در مناسبت‌های مذهبی، کتاب‌های مربوط به هر امام یا شخصیت، می‌توانند محور فعالیت‌های کلاسی مثل نقاشی، نمایش یا قصه‌گویی گروهی باشند.
یکی از دلیل‌هایی که پدر و مادرها سراغ کتاب‌های فتاحی می‌روند، ارزش‌هایی است که در دل قصه‌ها جا گرفته‌اند. در قصه‌های مثنوی، بچه‌ها با پیامد طمع، خودخواهی و قضاوت عجولانه آشنا می‌شوند. در قصه‌های طوطی‌نامه، زیرکی و وفاداری ستایش می‌شود. و در قصه‌های مذهبی، مهربانی با کوچک‌ترها، احترام به بزرگ‌ترها، کمک به نیازمندان و راستگویی بارها دیده می‌شود.
نکته‌ی مهم این است که این ارزش‌ها معمولا با زبان نصیحت گفته نمی‌شوند. کودک می‌بیند که شخصیت قصه چه کرد و چه نتیجه‌ای گرفت، و خودش به نتیجه می‌رسد. پژوهشگرهای ادبیات کودک هم بارها گفته‌اند که آموزش غیرمستقیم از راه قصه، در ذهن کودک ماندگارتر از توصیه‌ی مستقیم است.
شما هم می‌توانید پس از خواندن هر قصه، با پرسش‌های ساده این ارزش‌ها را پررنگ‌تر کنید: «اگر جای او بودی چه می‌کردی؟»، «به نظرت کار درستی کرد؟»، «اگر طور دیگری رفتار می‌کرد، چه می‌شد؟». این گفتگوها کودک را به فکر کردن وامی‌دارد و قصه را از یک سرگرمی ساده به تجربه‌ای آموزنده تبدیل می‌کند.
در تقویم ما مناسبت‌های مذهبی زیادی هست که خانواده‌ها و مدرسه‌ها دوست دارند بچه‌ها را با معنای آن‌ها آشنا کنند: میلاد امامان، ماه رمضان، عید غدیر و روزهای دیگر. در این روزها، یک کتاب قصه‌ی کوتاه درباره‌ی شخصیتی که مناسبت به او مربوط است، بهترین راه برای شروع گفتگو با کودک است.
کتاب‌های فتاحی درباره‌ی امام باقر، امام جواد و حضرت فاطمه برای همین مناسبت‌ها بسیار به کار می‌آیند. می‌توانید در روز میلاد هر امام، قصه‌ای از او را برای کودک بخوانید و بعد با هم نقاشی بکشید یا قصه را به شکل نمایش کوچکی اجرا کنید. این فعالیت‌ها، مناسبت را برای کودک به خاطره‌ای شاد و ماندگار تبدیل می‌کند.
این کتاب‌ها همچنین هدیه‌ای مناسب برای جشن‌های مذهبی، جشن تکلیف یا عیدی بچه‌ها هستند. مجموعه‌های چندجلدی در بسته‌بندی زیبا، هدیه‌ای است که هم شاد می‌کند و هم ماندگار است.
یکی از بزرگ‌ترین هدیه‌هایی که می‌شود به کودک داد، عادت به کتاب‌خوانی است. این عادت معمولا در سالهای اول زندگی و با کتاب‌های ساده، کوتاه و تصویری شکل می‌گیرد. کودکی که از قصه‌خوانی شبانه لذت برده، بعدها خودش سراغ کتاب می‌رود.
کتاب‌های کوتاه فتاحی برای ساختن این عادت مناسب‌اند. هر قصه در چند دقیقه تمام می‌شود، پس حتی در شب‌هایی که خسته‌اید هم می‌شود یکی را خواند. مجموعه‌ای بودن کتاب‌ها هم انگیزه‌ی ادامه دادن ایجاد می‌کند؛ کودک می‌خواهد بداند جلد بعدی چه قصه‌ای دارد.
پیشنهاد می‌کنیم یک قفسه یا جعبه‌ی کوچک مخصوص کتاب‌های کودک در اتاقش بگذارید و اجازه بدهید خودش انتخاب کند امشب کدام قصه خوانده شود. این حس انتخاب، رابطه‌ی کودک با کتاب را شخصی‌تر و عمیق‌تر می‌کند.
وقتی چند مجموعه‌ی مختلف از یک نویسنده جلوی شماست، انتخاب سخت می‌شود. بیایید مجموعه‌های اصلی را کنار هم بگذاریم و ببینیم هر کدام چه ویژگی‌ای دارد.
قصه‌های تصویری از مثنوی بیشتر بر حکمت و نکته‌های اخلاقی تکیه دارد. قصه‌ها گاهی کمی تامل‌برانگیزند و برای کودکی که اهل پرسیدن است، فرصت گفتگوی خوبی فراهم می‌کنند. اگر کودکتان قصه‌های حیوانات و ماجراهای کوتاه را دوست دارد، این مجموعه انتخاب مناسبی است.
قصه‌های تصویری از طوطی‌نامه حال‌وهوای ماجراجویانه‌تری دارد. قصه‌ها پر از پیچ‌وتاب و غافلگیری‌اند و کودک را تا آخر کنجکاو نگه می‌دارند. برای بچه‌هایی که از قصه‌های پرهیجان لذت می‌برند، این مجموعه گزینه‌ی بهتری است.
مجموعه‌های مذهبی مثل قصه‌های امام جواد و بانو فاطمه، فضایی آرام‌تر و گرم‌تر دارند و بیشتر بر مهربانی و رفتار نیک تکیه می‌کنند. برای آشنایی کودک با فرهنگ دینی و مناسبت‌ها، این‌ها مناسب‌ترند.
اگر هنوز مطمئن نیستید، از یک جلد تکی شروع کنید و واکنش کودک را ببینید. بچه‌ها معمولا خیلی زود نشان می‌دهند کدام نوع قصه را بیشتر دوست دارند.
کتاب‌های کودک زیاد ورق می‌خورند، گاهی روی زمین می‌افتند و گاهی هم با مداد رنگی تزیین می‌شوند. برای این‌که مجموعه‌ی کتاب‌های فتاحی سال‌ها سالم بماند، چند نکته‌ی ساده کمک می‌کند. کتاب‌ها را در جای خشک و دور از نور مستقیم آفتاب نگه دارید تا رنگ جلد کم‌رنگ نشود. از کودک بخواهید بعد از خواندن، کتاب را به جای خودش برگرداند؛ این کار هم کتاب را حفظ می‌کند و هم نظم را به کودک یاد می‌دهد.
بسته‌بندی‌های آویزدار و جعبه‌دار در این زمینه کمک بزرگی‌اند، چون همه‌ی جلدها را کنار هم و مرتب نگه می‌دارند. کاغذ گلاسه هم در برابر لک و پارگی مقاوم‌تر است. اگر کتاب‌ها خوب نگهداری شوند، می‌توانند به خواهر و برادر کوچک‌تر یا حتی نسل بعد برسند.
یک ایده‌ی دیگر هم این است که روی صفحه‌ی اول هر کتاب، تاریخ خریدن یا مناسبت هدیه را بنویسید. سال‌ها بعد، کودکی که بزرگ شده با دیدن این یادداشت‌ها یاد روزهای قصه‌خوانی می‌افتد و کتاب برایش ارزشی فراتر از چند صفحه کاغذ پیدا می‌کند. این‌طور کتاب‌ها کم‌کم بخشی از خاطره‌های خانوادگی می‌شوند.
در کتاب‌جم، کتاب‌های فتاحی از ناشرهایی مثل قدیانی، سوره مهر و امیرکبیر دیده می‌شوند. قدیانی یکی از ناشرهای قدیمی و شناخته‌شده‌ی کتاب کودک و نوجوان در ایران است و بسیاری از مجموعه‌های تصویری فتاحی را منتشر کرده است. سوره مهر و امیرکبیر هم از ناشرهای باسابقه‌ی کشورند.
کیفیت چاپ، کاغذ و صحافی در ناشرهای مختلف متفاوت است. در صفحه‌ی هر کتاب در کتاب‌جم، نام ناشر و مشخصات چاپ آمده تا بتوانید با آگاهی انتخاب کنید.
در کتاب‌جم می‌توانید نسخه‌ی چاپی کتاب‌های فتاحی را آنلاین سفارش بدهید. قیمت روز و موجودی هر کتاب در صفحه‌ی خودش نمایش داده می‌شود و به طور مرتب به‌روز می‌شود. اگر کتابی موقتا ناموجود باشد، صفحه‌اش باقی می‌ماند تا بعدا سر بزنید.
برای هدیه دادن، مجموعه‌های چندجلدی و آویزدار انتخاب جذابی‌اند. برای شروع آشنایی کودک با این نویسنده هم می‌توانید یکی دو جلد تکی بخرید و اگر کودک استقبال کرد، باقی مجموعه را کامل کنید.
او نویسنده‌ی کودک و نوجوان است و بیشتر کتاب‌هایی که در کتاب‌جم از او هست، کتاب‌های تصویری برای کودکان پیش‌دبستانی و دبستانی‌اند.
این قصه‌ها برای بلند خواندن به کودکان پیش‌دبستانی و برای خواندن مستقل توسط بچه‌های سالهای اول دبستان مناسب‌اند.
یعنی چند جلد کتاب در یک بسته یا جعبه‌ی دسته‌دار کنار هم قرار گرفته‌اند تا نگهداری و حملشان راحت باشد. این قالب برای هدیه هم مناسب است.
بله. این قصه‌ها به جای نصیحت مستقیم، با ماجراهای کوتاه و تصویری، منش و رفتار شخصیت‌های دینی را به کودک معرفی می‌کنند.
در کتاب‌جم کتاب‌هایی از او با نشر قدیانی، سوره مهر و امیرکبیر موجود است.
بله. در مجموعه‌هایی مثل قصه‌های امام جواد، هر جلد قصه‌ای مستقل دارد و می‌شود هر کدام را جداگانه خواند.
حسین فتاحی نویسنده‌ای است که سال‌ها کوشیده قصه‌های کهن فارسی و فرهنگ دینی را به زبانی ساده، گرم و تصویری به بچه‌ها برساند. کتاب‌هایش کوتاه و خوش‌خوان‌اند، برای قصه‌گویی شبانه و کلاس درس مناسب‌اند و می‌توانند نخستین آشنایی کودک با مولانا، طوطی‌نامه و شخصیت‌های دینی باشند.
اگر دنبال قصه‌هایی هستید که هم سرگرم کنند و هم چیزی برای فکر کردن به کودک بدهند، کتاب‌های او را در کتاب‌جم ببینید، قیمت روز و موجودی را بررسی کنید و نسخه‌ی چاپی دلخواهتان را آنلاین سفارش بدهید.
