علی شریعتی از پراثرترین نویسنده‌ها و سخنران‌های ایران در قرن چهاردهم خورشیدی است؛ متفکری که با نثری پرشور و تصویری، درباره‌ی دین، جامعه، تاریخ، انسان و آزادی نوشت و حرف زد. نوشته‌هایش هنوز هم بحث‌برانگیزند: گروهی او را الهام‌بخش می‌دانند و گروهی منتقد جدی‌اش هستند، اما کمتر کسی پیدا می‌شود که بخواهد تاریخ فکری ایران معاصر را بفهمد و از کنار او بگذرد.
این صفحه راهنمایی است برای کسی که می‌خواهد کتاب‌های علی شریعتی را بشناسد، بداند هر کتاب درباره‌ی چیست و از کجا شروع کند. سعی کرده‌ایم بی‌طرف بمانیم و به جای داوری، تصویری روشن از آثار و جایگاه او بدهیم تا خودتان بخوانید و قضاوت کنید.
علی شریعتی کیست؟
علی شریعتی در سال ۱۳۱۲ در روستای مزینان در نزدیکی سبزوار به دنیا آمد. پدرش، محمدتقی شریعتی، از چهره‌های فرهنگی و مذهبی مشهد بود و در خانه‌ای بزرگ شد که کتاب و بحث فکری در آن جای مهمی داشت. همین فضا او را از نوجوانی با پرسش‌های دینی و اجتماعی درگیر کرد.
او پس از تحصیل در مشهد، برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه رفت و در پاریس درس خواند. سال‌های پاریس برایش دوره‌ی مهمی بود: با جریان‌های فکری اروپا، جامعه‌شناسی، فلسفه‌ی معاصر و جنبش‌های ضداستعماری آشنا شد. پس از بازگشت به ایران، در دانشگاه مشهد درس داد و بعدها با سخنرانی‌هایش در حسینیه‌ی ارشاد تهران به چهره‌ای بسیار شناخته‌شده تبدیل شد.
سخنرانی‌های او مخاطبان بسیاری، به‌ویژه در میان جوانان و دانشجویان، داشت. شریعتی در سال ۱۳۵۶ در انگلستان درگذشت. از او مجموعه‌ای بزرگ از نوشته‌ها و سخنرانی‌های پیاده‌شده بر جا مانده که بعدها در قالب «مجموعه آثار» با شماره‌های مختلف منتشر شد.
زندگی‌نامه علی شریعتی در چند مرحله
برای آشنایی سریع با زندگی او، می‌شود چند مرحله را از هم جدا کرد:
- کودکی و جوانی در خراسان: رشد در خانواده‌ای اهل فکر، تحصیل در دانشسرا و آغاز معلمی، و آشنایی با محافل فکری مشهد.
- دوره‌ی تحصیل در پاریس: آشنایی با جامعه‌شناسی و فلسفه‌ی غرب، ترجمه و نوشتن، و پیوند با فضای فکری جنبش‌های جهان سوم.
- بازگشت و تدریس: تدریس در دانشگاه و آغاز سخنرانی‌هایی که مخاطب گسترده پیدا کرد.
- دوره‌ی حسینیه‌ی ارشاد: اوج شهرت و پربارترین دوره‌ی سخنرانی‌ها که بسیاری از کتاب‌های امروز او از همین سخنرانی‌ها پیاده شده‌اند.
- سال‌های پایانی: محدودیت‌ها، زندان، و سرانجام سفر به خارج از کشور و درگذشت.
این مراحل کمک می‌کند بدانیم هر کتاب در چه زمانه‌ای شکل گرفته. بسیاری از آثار او متن سخنرانی‌اند و لحن گفتاری دارند، در حالی که بعضی دیگر، مثل نوشته‌های کویری، از اول برای نوشتن پدید آمده‌اند و لحنی شخصی و ادبی دارند.
سبک نوشتن علی شریعتی
نثر شریعتی را با چند ویژگی می‌شود شناخت. نخست، شور و هیجان: جمله‌هایش اغلب پرحرارت‌اند و خواننده را به همراهی دعوت می‌کنند. دوم، تصویرسازی: او مفهوم‌های انتزاعی را با تصویرها و تمثیل‌های زنده توضیح می‌دهد. سوم، ترکیب دانش‌های مختلف: جامعه‌شناسی، تاریخ، الهیات، ادبیات و فلسفه در نوشته‌هایش کنار هم می‌نشینند.
این سبک برای خواننده‌ی عام جذاب است، چون متن را زنده و صمیمی می‌کند. از سوی دیگر، همین ویژگی‌ها باعث شده که برخی منتقدان، نوشته‌هایش را بیشتر خطابه‌ای و ادبی بدانند تا پژوهشی و دقیق. شناختن این دو نگاه به خواننده کمک می‌کند با ذهنی باز کتاب‌هایش را بخواند.
یکی از نکته‌های جالب درباره‌ی نثر او این است که حتی در کتاب‌های فکری، ناگهان لحن شخصی و شاعرانه پیدا می‌کند. خواننده در میان بحثی درباره‌ی جامعه‌شناسی دین، به تکه‌ای برمی‌خورد که بیشتر به یک نامه‌ی عاشقانه یا یک تأمل تنهایی شبیه است. همین ترکیب، کتاب‌های او را در قفسه‌ی جستار و ناداستان ادبی هم جای داده است.
مهم‌ترین کتاب‌های علی شریعتی در کتاب‌جم
کتاب‌جم مجموعه‌ای از آثار او را از ناشرانی مثل چاپخش، سپیده باوران و کتاب پارسه عرضه می‌کند. در ادامه چند عنوان را معرفی می‌کنیم:
هبوط
«هبوط» یکی از شخصی‌ترین و ادبی‌ترین نوشته‌های اوست و در مجموعه آثار، در کنار نوشته‌های کویری قرار می‌گیرد. در این کتاب، شریعتی از تنهایی، غربت انسان در جهان، عشق و جست‌وجوی معنا می‌نویسد. لحن کتاب بیشتر به نثر شاعرانه نزدیک است تا به رساله‌ی فکری. برای خواننده‌ای که می‌خواهد با جنبه‌ی درونی و احساسی او آشنا شود، این کتاب انتخاب مناسبی است.
با مخاطب‌های آشنا
این کتاب مجموعه‌ای از نامه‌ها و نوشته‌هایی است که شریعتی خطاب به آدم‌های نزدیک به خودش نوشته. در این نوشته‌ها، او بی‌پرده‌تر از هر جای دیگر از خودش، دغدغه‌هایش و رابطه‌اش با اطرافیانش حرف می‌زند. اگر بعد از خواندن چند کتاب فکری او کنجکاو شدید که آدم پشت این حرف‌ها کیست، این کتاب را بخوانید.
روش شناخت اسلام
این کتاب از متن‌های آموزشی و سخنرانی‌های اوست که در آن درباره‌ی روش‌های شناختن یک دین یا مکتب بحث می‌کند. شریعتی در این‌جا تلاش می‌کند با استفاده از روش‌های علوم انسانی، راهی برای مطالعه‌ی دین پیشنهاد دهد. این اثر برای کسانی که به نگاه او به دین علاقه‌مندند، از پایه‌ای‌ترین متن‌هاست.
زن (فاطمه فاطمه است)
این کتاب از مشهورترین آثار اوست و در آن به جایگاه زن در جامعه و تاریخ می‌پردازد. شریعتی در این سخنرانی تلاش کرده الگویی برای زن مسلمان در جهان مدرن پیشنهاد کند؛ الگویی که نه تقلید از غرب است و نه پیروی از سنت‌های بی‌پشتوانه. این کتاب در زمان خودش اثر زیادی بر مخاطبان جوان داشت و امروز هم خوانده و نقد می‌شود.
مذهب علیه مذهب
یکی از معروف‌ترین ایده‌های شریعتی در این کتاب طرح شده: اینکه در طول تاریخ، همیشه دو چهره از دین وجود داشته، یکی در کنار قدرت و یکی در کنار مردم. این کتاب برای فهم نگاه انتقادی او به دین رسمی و سنتی اهمیت زیادی دارد.
هنر
جلدی از مجموعه آثار که به نگاه او به هنر و زیبایی‌شناسی اختصاص دارد. شریعتی در این نوشته‌ها هنر را از منظر انسانی و اجتماعی بررسی می‌کند و می‌پرسد هنر چه نسبتی با آزادی و تعالی انسان دارد.
خودآگاهی و استحمار
در این کتاب، او مفهومی را مطرح می‌کند که به نام خودش شناخته شده: «استحمار» یعنی هر عاملی که آگاهی انسان را از او می‌گیرد یا منحرف می‌کند. این کتاب کوتاه و جیبی، برای آشنایی سریع با دغدغه‌ی همیشگی او یعنی «خودآگاهی» بسیار مناسب است.
انسان، آزادی، آزادی انسان
این عنوان هم در قطع جیبی منتشر شده و به یکی از محوری‌ترین موضوع‌های فکر او می‌پردازد: نسبت انسان و آزادی. شریعتی در این متن از معناهای گوناگون آزادی حرف می‌زند و آزادی را از مسئولیت انسانی جدا نمی‌کند.
مجموعه آثار علی شریعتی چیست؟
بیشتر کتاب‌هایی که امروز با نام او منتشر می‌شوند، بخشی از مجموعه‌ای هستند که پس از درگذشتش گردآوری شد. این مجموعه شامل سخنرانی‌ها، کلاس‌ها، نامه‌ها و نوشته‌هاست و هر جلد شماره‌ای دارد. به همین دلیل، روی جلد بعضی کتاب‌ها شماره‌هایی مثل ۲۲ یا ۳۲ می‌بینید؛ این شماره‌ها جای آن کتاب در مجموعه را نشان می‌دهند.
اگر قصد دارید آثار او را منظم و کامل بخوانید، دنبال کردن شماره‌های مجموعه آثار به شما کمک می‌کند. اما برای شروع، لازم نیست به ترتیب پیش بروید؛ هر جلد را می‌شود مستقل خواند. بعضی ناشرها کتاب‌ها را در قطع جیبی هم منتشر کرده‌اند که برای حمل و خواندن در مسیر راحت‌ترند.
از کجا خواندن کتاب‌های علی شریعتی را شروع کنیم؟
با توجه به حجم زیاد آثار، انتخاب کتاب اول اهمیت دارد. چند پیشنهاد بر اساس علاقه‌ی شما:
- اگر به جنبه‌ی ادبی و شخصی او علاقه دارید: «هبوط» و «با مخاطب‌های آشنا» را بخوانید.
- اگر می‌خواهید ایده‌های اصلی او را سریع بشناسید: کتاب‌های جیبی مثل «خودآگاهی و استحمار» و «انسان، آزادی، آزادی انسان» شروع خوبی‌اند.
- اگر به نگاه او به دین علاقه‌مندید: «روش شناخت اسلام» و «مذهب علیه مذهب» را انتخاب کنید.
- اگر به مسائل زنان در جامعه فکر می‌کنید: «زن (فاطمه فاطمه است)» را بخوانید.
- اگر اهل هنرید: جلد «هنر» از مجموعه آثار برایتان جالب خواهد بود.
یک نکته‌ی مهم: چون بسیاری از کتاب‌ها متن سخنرانی‌اند، تکرار در آن‌ها طبیعی است. ممکن است یک ایده را در چند کتاب با بیانی متفاوت ببینید. این تکرار را نشانه‌ی ضعف ندانید؛ ویژگی متن‌های گفتاری است.
اندیشه‌های اصلی علی شریعتی
بدون آنکه بخواهیم داوری کنیم، چند موضوع اصلی که در آثار او بارها تکرار می‌شوند را مرور می‌کنیم:
بازگشت به خویشتن
یکی از محوری‌ترین ایده‌های او این بود که جوامعی مثل ایران باید به جای تقلید از غرب، به هویت فرهنگی و تاریخی خود بازگردند و از آن برای ساختن آینده استفاده کنند. این ایده در کتاب‌ها و سخنرانی‌های زیادی از او تکرار شده است.
خودآگاهی
برای شریعتی، آگاهی انسان از خود، از جامعه و از تاریخ، کلید هر تغییری است. او بارها از روشنفکر به‌عنوان کسی یاد می‌کند که باید این آگاهی را به جامعه منتقل کند.
دو چهره‌ی دین
همان‌طور که در «مذهب علیه مذهب» آمده، او میان دینی که در خدمت قدرت است و دینی که به مردم و عدالت توجه دارد تمایز می‌گذاشت. این تمایز در بسیاری از آثارش دیده می‌شود.
آزادی، عدالت و عرفان
شریعتی در جایی از این سه به‌عنوان آرمان‌های انسانی یاد می‌کند که باید با هم باشند. به نظر او، هرکدام بدون دیگری ناقص است. این ایده یکی از شناخته‌شده‌ترین جمع‌بندی‌های فکر اوست.
علی شریعتی و جامعه‌شناسی
شریعتی خودش را بیش از هر چیز جامعه‌شناس می‌دانست، به‌ویژه جامعه‌شناس دین. در بسیاری از آثارش از مفاهیم جامعه‌شناختی برای توضیح پدیده‌های دینی و تاریخی استفاده می‌کند. برای همین کتاب‌هایش در قفسه‌ی جامعه‌شناسی هم جای دارند.
البته جامعه‌شناسی شریعتی با جامعه‌شناسی دانشگاهی امروز تفاوت دارد. او بیشتر از آمار و پژوهش میدانی، به تحلیل تاریخی و نظری تکیه داشت و هدفش نه فقط توصیف جامعه، که تغییر آن بود. خواننده‌ی امروزی می‌تواند آثار او را در کنار متن‌های جامعه‌شناسی دانشگاهی بخواند و تفاوت این دو رویکرد را ببیند.
جایگاه علی شریعتی در تاریخ فکری ایران
کمتر نویسنده‌ای در ایران معاصر به اندازه‌ی او درباره‌اش بحث شده است. آثارش در دهه‌ی پنجاه خورشیدی در میان جوانان و دانشجویان خوانندگان بسیاری داشت و در فضای فکری و سیاسی آن سال‌ها اثر زیادی گذاشت. برای همین، کتاب‌هایش در قفسه‌ی سیاست و علوم سیاسی هم دیده می‌شوند.
پس از درگذشتش، آثار او همچنان خوانده و بازخوانی شد. گروهی از اندیشمندان او را از پیشگامان نواندیشی دینی می‌دانند و گروهی دیگر نقدهای جدی به روش و نتیجه‌گیری‌هایش دارند. این بحث‌ها هنوز ادامه دارد و همین نشان می‌دهد که او هنوز یکی از چهره‌های زنده‌ی گفت‌وگوی فکری در ایران است.
برای خواننده‌ی امروز، شاید بهترین رویکرد این باشد که شریعتی را هم به‌عنوان یک متن تاریخی بخواند، یعنی بداند در چه زمانه‌ای و برای چه مخاطبی حرف می‌زد، و هم به‌عنوان متفکری که پرسش‌هایش هنوز مطرح است.
نوشته‌های کویری علی شریعتی
بخشی از آثار او به نام «کویریات» شناخته می‌شود؛ نوشته‌هایی که در آن‌ها لحن خطابی و اجتماعی کنار می‌رود و یک انسان تنها با خودش، با خدا و با جهان حرف می‌زند. «کویر» و «هبوط» از مهم‌ترین این نوشته‌ها هستند. بسیاری از خواننده‌ها، حتی کسانی که با اندیشه‌های اجتماعی او هم‌نظر نیستند، این بخش از آثارش را دوست دارند.
در این نوشته‌ها، تصویر کویر خراسان، روستای مزینان، آسمان پرستاره و تنهایی انسان در برابر هستی بارها تکرار می‌شود. نثر در این‌جا بسیار ادبی و شاعرانه است و به همین دلیل این کتاب‌ها در قفسه‌ی ادبیات و داستان هم جا گرفته‌اند. اگر می‌خواهید شریعتی را نه به‌عنوان متفکر اجتماعی که به‌عنوان نویسنده بشناسید، از همین‌جا شروع کنید.
نقدها و بحث‌ها درباره‌ی آثار علی شریعتی
هر نویسنده‌ی پرنفوذی منتقدانی هم دارد. درباره‌ی شریعتی، نقدها از جهت‌های مختلف مطرح شده‌اند. بعضی از منتقدان سنتی‌تر، تفسیرهای او از دین را نپذیرفته‌اند و بعضی از منتقدان دانشگاهی، روش علمی او را کافی ندانسته‌اند. گروهی دیگر هم معتقدند که ترکیب دین و ایدئولوژی در آثار او پیامدهایی داشته که باید درباره‌اش بحث کرد.
از سوی دیگر، هواداران او بر صداقت، شجاعت فکری و تأثیرش بر بیدار کردن نسلی از جوانان تأکید می‌کنند. آن‌ها شریعتی را کسی می‌دانند که پرسش‌های مهمی را وارد گفت‌وگوی عمومی کرد.
پیشنهاد ما این است که اگر به این بحث‌ها علاقه دارید، هم آثار خود او را بخوانید و هم نوشته‌هایی که درباره‌اش نوشته شده. این‌طور می‌توانید تصویری کامل‌تر و منصفانه‌تر به دست بیاورید.
علی شریعتی و ترجمه
کمتر به این جنبه از کار او توجه می‌شود، اما شریعتی در دوره‌ی جوانی و سال‌های تحصیل در فرانسه به ترجمه هم پرداخت. ترجمه برای او راهی بود برای آوردن صداهای تازه به زبان فارسی؛ صداهایی که به گمان او می‌توانستند به خواننده‌ی ایرانی در فهم جهان معاصر کمک کنند. این علاقه به ترجمه با علاقه‌ی کلی‌ترش به گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها پیوند داشت.
در آثار تألیفی‌اش هم ردپای این گفت‌وگو را می‌بینید. او مدام از نویسنده‌ها و متفکرهای اروپایی و آفریقایی و آسیایی نام می‌برد، آن‌ها را با سنت فکری ایرانی و اسلامی مقایسه می‌کند و تلاش می‌کند پلی میان این دو دنیا بسازد. برای خواننده‌ی امروزی، همین ارجاع‌ها گاهی دریچه‌ای می‌شوند به کشف نویسنده‌های دیگر.
زبان و واژه‌سازی علی شریعتی
یکی از جذابیت‌های نوشته‌های او، ترکیب‌ها و واژه‌هایی است که خودش ساخت یا رواج داد. «استحمار» شاید معروف‌ترین نمونه باشد، اما ترکیب‌های دیگری هم در آثارش هست که بعدها وارد زبان روشنفکری فارسی شد. او به قدرت کلمه آگاه بود و می‌دانست که یک ترکیب خوش‌ساخت، یک ایده را بهتر از صفحه‌ها توضیح در ذهن مخاطب می‌نشاند.
این واژه‌سازی گاهی با بازی‌های زبانی همراه است: تقابل‌ها، تکرارها و جمله‌هایی که مثل شعار به یاد می‌مانند. عنوان «انسان، آزادی، آزادی انسان» نمونه‌ای از همین بازی است؛ سه کلمه که با جابه‌جایی، معنایی تازه پیدا می‌کنند. اگر به زبان و نثر علاقه دارید، حتی جدا از محتوای فکری، خواندن کتاب‌های او از این جهت هم برایتان جالب خواهد بود.
از سوی دیگر، همین زبان پرشور گاهی کار ترجمه و خلاصه کردن ایده‌هایش را سخت می‌کند. بخشی از تأثیر نوشته‌های او از لحن و آهنگ جمله‌هایش می‌آید، و این چیزی است که در نقل‌قول‌های کوتاه از دست می‌رود. برای همین، خواندن متن کامل کتاب‌ها، تجربه‌ای متفاوت از خواندن جمله‌های پراکنده‌ی او در فضای مجازی است.
کتاب‌های علی شریعتی برای خواننده‌ی جوان
بسیاری از خواننده‌های امروز اولین بار در نوجوانی یا سال‌های دانشجویی با شریعتی آشنا می‌شوند. اگر شما هم در همین سن هستید یا برای یک خواننده‌ی جوان کتاب می‌خرید، چند نکته شاید به کار بیاید.
نخست اینکه بهتر است با کتاب‌های کوتاه شروع کنید. نسخه‌های جیبی برای این کار عالی‌اند؛ در یکی دو نشست تمام می‌شوند و تصویری کلی از دغدغه‌های او می‌دهند. دوم اینکه کتاب را با پرسش بخوانید: با کدام بخش موافقید؟ کجا قانع نشدید؟ چه چیزی امروز متفاوت است؟ این پرسش‌ها خواندن را از یک پذیرش ساده به یک گفت‌وگوی واقعی تبدیل می‌کند.
سوم اینکه درباره‌ی کتاب با دیگران حرف بزنید. آثار شریعتی در گروه‌های کتاب‌خوانی همیشه بحث‌های داغی به راه می‌اندازند، و شنیدن برداشت‌های متفاوت، فهم شما را عمیق‌تر می‌کند. شاید یکی از دوستانتان «زن» را الهام‌بخش بداند و دیگری آن را نقد کند؛ هر دو نگاه به شما کمک می‌کنند تصویر کامل‌تری بسازید.
خواندن علی شریعتی در کنار دیگر نویسنده‌ها
برای فهم بهتر هر نویسنده، خواندن هم‌عصرانش مفید است. شریعتی در دوره‌ای می‌نوشت که روشنفکران دیگری هم درباره‌ی هویت، سنت، مدرنیته و غرب‌زدگی می‌نوشتند. خواندن آثار آن‌ها در کنار هم نشان می‌دهد که پرسش‌های او پرسش‌های یک نسل بود، نه فقط یک فرد. همچنین خواندن کتاب‌هایی که بعدها درباره‌ی او و نقد او نوشته شده، به شما کمک می‌کند جایگاهش را در این گفت‌وگوی بزرگ‌تر ببینید.
در کتاب‌جم، فهرست‌های جامعه‌شناسی و سیاست جای خوبی برای پیدا کردن این کتاب‌هاست. با کمی جست‌وجو می‌توانید یک قفسه‌ی کوچک بچینید که هم آثار خود شریعتی را داشته باشد و هم صداهایی که با او هم‌نوا یا مخالف بوده‌اند.
چرا هنوز علی شریعتی می‌خوانیم؟
ممکن است بپرسید چرا باید امروز، چند دهه پس از درگذشت او، هنوز آثارش را خواند. پاسخ ساده است: بسیاری از پرسش‌هایی که او مطرح کرد هنوز پاسخ قطعی نگرفته‌اند. نسبت سنت و تجدد، جایگاه دین در زندگی فردی و اجتماعی، معنای آزادی و مسئولیت روشنفکر، موضوع‌هایی‌اند که هر نسل دوباره با آن‌ها روبه‌رو می‌شود.
خواندن او به شما کمک می‌کند ببینید یک نسل پیش، این پرسش‌ها چطور طرح می‌شدند و چه پاسخ‌هایی برایشان پیشنهاد شد. حتی اگر با پاسخ‌هایش موافق نباشید، آشنایی با استدلال‌هایش ذهن شما را برای گفت‌وگو درباره‌ی امروز آماده‌تر می‌کند. و اگر هم با او همدل باشید، پیدا کردن ریشه‌های فکری‌تان در متن‌های اصلی، تجربه‌ای ارزشمند است.
در نهایت، شریعتی را می‌شود به‌عنوان نویسنده‌ای خواند که با تمام وجود می‌نوشت. این صداقت و درگیری شخصی با موضوع، چیزی است که خواننده‌ی هر دوره‌ای حس می‌کند و همین، کتاب‌هایش را زنده نگه داشته است.
نکته‌هایی برای خرید کتاب علی شریعتی
چون آثار او ناشران و چاپ‌های متعددی دارند، چند نکته در انتخاب کمک می‌کند:
- شماره‌ی مجموعه آثار: اگر عنوانی شماره دارد، بدانید که جزو مجموعه آثار است و احتمالا شامل چند متن مرتبط.
- قطع کتاب: نسخه‌های جیبی برای خواندن در راه و هدیه مناسب‌اند؛ نسخه‌های رقعی و وزیری برای کتابخانه.
- ناشر: ناشران مختلف ممکن است ویرایش و صفحه‌آرایی متفاوتی داشته باشند. اطلاعات هر چاپ را در صفحه‌ی کتاب ببینید.
- مقدمه و توضیحات: بعضی چاپ‌ها مقدمه یا پانوشت‌هایی دارند که برای خواننده‌ی تازه‌کار مفید است.
خرید کتاب علی شریعتی از کتاب‌جم
در کتاب‌جم ده‌ها عنوان از آثار علی شریعتی را در نسخه‌ی چاپی پیدا می‌کنید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود تا هنگام سفارش اطلاعات درست را ببینید. می‌توانید چند جلد از مجموعه آثار را با هم سفارش دهید و کتابخانه‌ی شخصی‌تان را کامل کنید.
اگر به موضوع‌های نزدیک علاقه دارید، فهرست‌های جامعه‌شناسی، سیاست و جستار ادبی در کتاب‌جم نویسنده‌ها و کتاب‌های دیگری را هم به شما معرفی می‌کنند که می‌توانید در کنار آثار شریعتی بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار درباره علی شریعتی
علی شریعتی کجا به دنیا آمد؟
او در سال ۱۳۱۲ در روستای مزینان در نزدیکی سبزوار در خراسان به دنیا آمد.
معروف‌ترین کتاب‌های او کدام‌اند؟
«کویر»، «هبوط»، «زن (فاطمه فاطمه است)»، «مذهب علیه مذهب» و «خودآگاهی و استحمار» از شناخته‌شده‌ترین آثار او هستند.
برای شروع کدام کتاب را بخوانم؟
اگر به جنبه‌ی ادبی او علاقه دارید «هبوط» را بخوانید و اگر می‌خواهید با ایده‌هایش آشنا شوید، از کتاب‌های جیبی مثل «خودآگاهی و استحمار» شروع کنید.
چرا روی کتاب‌هایش شماره نوشته شده است؟
این شماره‌ها جای هر کتاب را در مجموعه آثار او نشان می‌دهد که پس از درگذشتش گردآوری شد.
آیا کتاب‌های او متن سخنرانی هستند؟
بسیاری از آن‌ها بله؛ از سخنرانی‌ها و کلاس‌های او پیاده شده‌اند. اما بخشی مثل نوشته‌های کویری از ابتدا به شکل نوشتاری پدید آمده‌اند.
علی شریعتی در کجا درس خواند؟
او پس از تحصیل در مشهد، برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه رفت و در پاریس درس خواند.
جمع‌بندی درباره علی شریعتی و آثارش
علی شریعتی نویسنده‌ای است که با هر دیدگاهی به سراغش بروید، نمی‌توانید بی‌اعتنا از کنارش بگذرید. نثر پرشورش، پرسش‌هایش درباره‌ی دین و جامعه، و تأثیر عمیقش بر نسلی از ایرانیان، او را به یکی از چهره‌های اصلی تاریخ فکری ایران معاصر تبدیل کرده است. خواندن آثارش، چه برای همراهی و چه برای نقد، به شما کمک می‌کند بخشی مهم از گذشته‌ی فکری این سرزمین را بهتر بفهمید.
از میان کتاب‌های علی شریعتی در کتاب‌جم، یکی را بر اساس علاقه‌تان انتخاب کنید و نسخه‌ی چاپی‌اش را آنلاین سفارش دهید. شاید «هبوط» برای یک شب آرام، یا «خودآگاهی و استحمار» برای یک گفت‌وگوی جدی با دوستانتان.
