مری پوب آزیرن نویسندهی آمریکایی کتابهای کودک است که بیشتر خوانندهها او را با مجموعهی پرطرفدار «خانهی درختی جادویی» میشناسند؛ مجموعهای که در آن دو خواهر و برادر کوچک، جک و انی، با یک خانهی درختی پر از کتاب به زمانها و جاهای مختلف سفر میکنند. اگر دنبال کتابی هستید که بچهها را عاشق خواندن کند، این صفحه کمکتان میکند با نویسنده، داستانها، ترتیب خواندن و نسخههای فارسی موجود آشنا شوید و آگاهانه انتخاب کنید.
مری پوب آزیرن کیست؟
این نویسندهی آمریکایی سالهاست برای کودکان مینویسد و کارنامهاش شامل داستان، بازنویسی افسانهها و اسطورهها و کتابهای آموزشی است. اما چیزی که نامش را در خانههای بسیاری از کشورها آشنا کرده، مجموعهی «خانهی درختی جادویی» است که از اوایل دههی نود میلادی منتشر شد و کتابهای زیادی در آن به چاپ رسیده است. این مجموعه به زبانهای زیادی ترجمه شده و نسلهای مختلفی از بچهها با آن بزرگ شدهاند.
نام او در فارسی به چند شکل نوشته میشود و روی برخی کتابها، از جمله چاپی که در کتابجم میبینید، به صورت «مری پوب آزیرن» آمده است. در منابع دیگر ممکن است شکلهای دیگری از این نام را ببینید؛ همه به همان نویسندهی مجموعهی خانهی درختی اشاره دارند.
داستان خانهی درختی جادویی چیست؟
ماجرا از یک روز معمولی شروع میشود. جک و انی، که در شهری کوچک زندگی میکنند، در جنگل نزدیک خانهشان خانهای درختی پیدا میکنند که پر از کتاب است. وقتی جک به تصویری در یکی از کتابها اشاره میکند و آرزو میکند آنجا باشد، خانهی درختی شروع به چرخیدن میکند و آنها را به همان جا و همان زمان میبرد. در اولین سفر، بچهها سر از دوران دایناسورها درمیآورند.
کمی بعد معلوم میشود خانهی درختی متعلق به مورگان، کتابدار جادوگری است که از دنیای افسانههای شاه آرتور میآید. او از بچهها کمک میخواهد و هر سفر ماموریتی تازه دارد. جک، که برادر بزرگتر و آدمی کتابخوان و محتاط است، همیشه دفترچهای همراه دارد و یادداشت برمیدارد. انی، خواهر کوچکتر، شجاع و کنجکاو است و بیپروا جلو میرود. ترکیب این دو شخصیت یکی از رازهای جذابیت مجموعه است؛ هر کودکی میتواند خودش را در یکی از آنها ببیند.
کتابهای مری پوب آزیرن در کتابجم
در کتابجم چهل عنوان از این مجموعه با ترجمهی فارسی ثبت شده که از انتشارات نخستین منتشر شدهاند. چند عنوان از جلدهای اول مجموعه:
- دایناسورها قبل از تاریکی، شمارهی ۱
- شوالیه در سپیدهدم، شمارهی ۲
- مومیایی در صبح، شمارهی ۳
- دزدان دریایی در بعد از ظهر، شمارهی ۴
- شب نینجاها، شمارهی ۵
- رودخانهی آمازون، شمارهی ۶
- نیمهشب در ماه، شمارهی ۸
- دلفینها در سحرگاه، شمارهی ۹
شمارهی هر جلد روی عنوانش آمده و این کمک میکند ترتیب خواندن را گم نکنید. موجودی و قیمت روز هر جلد در صفحهی خودش نمایش داده میشود و میتوانید نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید. برای دیدن کتابهای مشابه هم فهرست قصه و افسانه را ببینید.
چرا بچهها عاشق کتابهای مری پوب آزیرن میشوند؟
کتابهای این مجموعه چند ویژگی دارند که آنها را برای کودکانی که تازه خواندن مستقل را شروع کردهاند، ایدهآل میکند:
- فصلهای کوتاه: هر کتاب به فصلهای کوتاه تقسیم شده که بچه میتواند در یک نشست یکی دو تا را بخواند و احساس موفقیت کند.
- زبان ساده: جملهها کوتاه و روشناند و واژههای دشوار کم است.
- ماجرای پرهیجان: در هر جلد خطری کوچک، رازی برای کشف و پایانی خوش وجود دارد.
- اطلاعات واقعی: بچهها در کنار ماجرا، دربارهی دایناسورها، مصر باستان، دزدان دریایی، جنگلهای آمازون یا ماه چیزهای واقعی یاد میگیرند.
- شخصیتهای آشنا: جک و انی در همهی جلدها حضور دارند و بچهها با آنها دوست میشوند.
همین ترکیب ماجرا و دانستنی است که باعث شده بسیاری از معلمها و پدر و مادرها این مجموعه را به عنوان پلی میان کتابهای تصویری و رمانهای بلندتر پیشنهاد کنند.
دایناسورها قبل از تاریکی؛ نقطهی شروع
جلد اول مجموعه، جایی است که همه چیز شروع میشود. جک و انی خانهی درختی را پیدا میکنند، کتابی دربارهی دایناسورها را باز میکنند و ناگهان در دنیایی ماقبل تاریخ هستند. آنها با دایناسورهای گیاهخوار مهربان و یک دایناسور گوشتخوار ترسناک روبهرو میشوند و باید راه برگشت را پیدا کنند. در همین جلد نشانههایی از صاحب مرموز خانهی درختی هم پیدا میشود که کنجکاوی بچهها را برای خواندن جلد بعد برمیانگیزد.
اگر هنوز نمیدانید بچهتان از این مجموعه خوشش میآید یا نه، با همین جلد شروع کنید. معمولا بچهها بعد از اولین جلد، خودشان جلد بعدی را میخواهند.
ماجراهای شوالیهها، مومیاییها و دزدان دریایی
در جلد دوم، «شوالیه در سپیدهدم»، جک و انی به قرون وسطی و به یک قلعه سفر میکنند. در جلد سوم، «مومیایی در صبح»، سر از مصر باستان درمیآورند و با هرمها و مومیاییها آشنا میشوند. در جلد چهارم، «دزدان دریایی در بعد از ظهر»، با دزدان دریایی و گنجی پنهان روبهرو میشوند. این چهار جلد اول در واقع یک چرخهی کوچکاند که با کشف هویت صاحب خانهی درختی به پایان میرسد.
هر کدام از این سفرها دری به یک دورهی تاریخی است. کودکی که این کتابها را میخواند، بیآنکه احساس کند درس میخواند، با مفهومهایی مثل قلعه، شوالیه، فرعون و کشتیهای بادبانی آشنا میشود. این آشنایی بعدها در مدرسه و در خواندن کتابهای جدیتر به کارش میآید.
شب نینجاها، رودخانهی آمازون و سفرهای بعدی
از جلد پنجم به بعد، ماموریتهای تازهای شروع میشود. در «شب نینجاها» جک و انی به ژاپن قدیم میروند و با نینجاها آشنا میشوند. در «رودخانهی آمازون» به جنگلهای بارانی آمریکای جنوبی سفر میکنند و با حیوانهای عجیب و خطرهای جنگل روبهرو میشوند. در «نیمهشب در ماه» به آینده و به ماه میروند و در «دلفینها در سحرگاه» به زیر دریا و دنیای دلفینها.
تنوع مکانها و زمانها در این مجموعه شگفتانگیز است: از اقیانوس تا فضا، از گذشتهی دور تا آینده. هر جلد میتواند شروع یک کنجکاوی تازه برای کودک باشد. ممکن است بعد از خواندن «دلفینها در سحرگاه» بچهتان بخواهد دربارهی موجودات دریایی بیشتر بداند یا بعد از «نیمهشب در ماه» از شما دربارهی فضانوردها بپرسد. این همان چیزی است که یک کتاب خوب کودک باید انجام دهد.
ترتیب خواندن کتابهای مری پوب آزیرن
یکی از پرسشهای رایج پدر و مادرها این است که آیا باید کتابها را به ترتیب خواند. پاسخ کوتاه این است: بهتر است، اما واجب نیست. هر جلد ماجرای کاملی دارد و میشود آن را مستقل خواند. اما جلدها در گروههای چهارتایی به هم مرتبطاند و داستان کلی، یعنی رابطهی بچهها با مورگان و ماموریتهایشان، به ترتیب پیش میرود.
- از شمارهی ۱ شروع کنید تا بچه با شخصیتها و قاعدهی خانهی درختی آشنا شود.
- جلدهای ۱ تا ۴ را پشت سر هم بخوانید، چون یک چرخهی کاملاند.
- بعد از آن میتوانید بسته به علاقهی کودک، جلد بعدی را انتخاب کنید یا به ترتیب ادامه دهید.
- شمارهی هر جلد روی عنوانش آمده؛ از آن برای پیگیری استفاده کنید.
اگر بچهتان به موضوع خاصی، مثلا دایناسورها یا فضا یا حیوانها، علاقهی ویژه دارد، میتوانید از همان جلد شروع کنید و بعد سراغ بقیه بروید.
کتابهای مری پوب آزیرن برای چه سنی مناسب است؟
این مجموعه به طور معمول برای کودکان دبستانی، بهخصوص سالهای اول تا چهارم، مناسب است؛ یعنی بچههایی که خواندن را یاد گرفتهاند و آمادهاند کتابی بدون تصویرهای زیاد را خودشان تا آخر بخوانند. برای بچههای کوچکتر هم میشود کتابها را با صدای بلند خواند؛ فصلهای کوتاه برای قصهی شب عالیاند.
البته سن دقیق به هر کودک بستگی دارد. برخی بچهها زودتر و برخی دیرتر آمادهاند. اگر بچهتان کتاب را دوست دارد و از خواندنش خسته نمیشود، سن مناسبش همان است. حتی برخی بچههای بزرگتر که تازه با کتاب خواندن آشتی کردهاند، از این مجموعه به عنوان شروعی آسان لذت میبرند.
نقش کتاب در یادگیری کودک
یکی از ویژگیهای هوشمندانهی مجموعه این است که خود کتابها در دل داستان نقش مهمی دارند. خانهی درختی پر از کتاب است و جک و انی با کتاب سفر میکنند. جک در طول ماجرا مدام به کتاب راهنمایش نگاه میکند تا بفهمد کجاست و چه باید بکند. این پیام ساده و قدرتمند به کودک میرسد که کتابها میتوانند ما را به هر جایی ببرند و در مشکلات کمکمان کنند.
جک همچنین در دفترچهاش یادداشت برمیدارد. این عادت کوچک میتواند الهامبخش بچهها باشد. پیشنهاد میکنیم وقتی کودک این کتابها را میخواند، دفترچهای کوچک به او بدهید تا مثل جک چیزهای جالبی را که یاد میگیرد بنویسد یا نقاشی کند. این تمرین ساده هم نوشتن را تقویت میکند و هم لذت خواندن را دوچندان.
بهترین کتابهای مری پوب آزیرن برای شروع
اگر در جستوجوی «بهترین کتابهای مری پوب آزیرن» به این صفحه رسیدهاید، باید بگوییم انتخاب بهترین به سلیقهی کودک بستگی دارد. اما چند پیشنهاد:
- برای همهی بچهها: دایناسورها قبل از تاریکی، چون شروع مجموعه است و موضوعی دارد که تقریبا همهی بچهها دوستش دارند.
- برای علاقهمندان تاریخ: شوالیه در سپیدهدم و مومیایی در صبح.
- برای ماجراجوها: دزدان دریایی در بعد از ظهر و شب نینجاها.
- برای عاشقان طبیعت: رودخانهی آمازون و دلفینها در سحرگاه.
- برای علاقهمندان فضا: نیمهشب در ماه.
ترجمهی فارسی و انتشارات نخستین
نسخههای فارسی این مجموعه که در کتابجم میبینید، از انتشارات نخستین منتشر شدهاند. هر جلد با شمارهی خودش مشخص است و این یکدستی کمک میکند کتابخانهی بچهها مرتب و قابل پیگیری باشد. داشتن همهی جلدها از یک ناشر هم یعنی ظاهر و قطع کتابها یکی است و ردیف کتابها در قفسه زیباتر به نظر میرسد.
زبان ترجمه برای کودکان دبستانی قابل فهم است و حال و هوای سادهی متن اصلی را منتقل میکند. اگر کودک شما کتابهای تصویری را پشت سر گذاشته و آمادهی کتابهای فصلدار است، این مجموعه یکی از گزینههای خوب است.
خواندن با هم؛ پیشنهادهایی برای پدر و مادرها
کتابهای این مجموعه برای خواندن مشترک هم بسیار مناسباند. چند پیشنهاد که میتواند تجربه را لذتبخشتر کند:
- نوبتی بخوانید: یک فصل شما بخوانید، یک فصل کودک. این کار اعتمادبهنفس او را بالا میبرد.
- دربارهی مکانها حرف بزنید: بعد از هر جلد، روی نقشه یا کرهی زمین جایی را که جک و انی رفتهاند پیدا کنید.
- سؤال بپرسید: اگر تو جای انی بودی چه میکردی؟ به نظرت جلد بعد کجا میروند؟
- پیوند با زندگی واقعی: بعد از خواندن جلد دایناسورها، شاید رفتن به یک موزه یا دیدن یک مستند دربارهی دایناسورها ایدهی خوبی باشد.
- جایزهی کتاب: تمام کردن هر جلد را کوچک جشن بگیرید و جلد بعد را با هم انتخاب کنید.
این تجربههای مشترک نه فقط علاقه به کتاب را در کودک تقویت میکنند، بلکه لحظههای خوبی برای خانواده میسازند.
خرید کتاب مری پوب آزیرن به صورت مجموعه یا تکی
یکی از تصمیمهایی که پدر و مادرها باید بگیرند این است که کتابها را تکی بخرند یا چند جلد را با هم. اگر مطمئن نیستید کودک از مجموعه خوشش میآید، با یکی دو جلد اول شروع کنید. اگر واکنش او مثبت بود، چهار جلد اول را کامل کنید تا چرخهی اول داستان تمام شود و بعد بقیه را کم کم اضافه کنید.
خرید تدریجی یک مزیت دیگر هم دارد: هر جلد تازه برای کودک مثل یک هدیه و یک انتظار شیرین است. برخی خانوادهها رسمی دارند که بعد از تمام شدن هر جلد، جلد بعدی را با هم سفارش میدهند. در کتابجم موجودی هر جلد بهروز است و قیمت روز در صفحهی آن آمده؛ میتوانید نسخهی چاپی جلدهای دلخواهتان را آنلاین سفارش دهید.
کتابهای همسایه در کتابخانهی کودک
وقتی کودکی با مجموعهای مثل خانهی درختی جادویی به خواندن عادت میکند، معمولا آماده است که سراغ کتابهای دیگر هم برود. قصهها و افسانههای ملل مختلف، داستانهای ماجرایی کوتاه و کتابهای دانستنی تصویری، همسایههای خوبی برای این مجموعه در کتابخانهی کودکاند. ادبیات فارسی کودک هم قصههای زیبایی دارد که میتواند کنار این کتابها قرار بگیرد و کودک را با فرهنگ خودش هم آشنا کند.
مهم این است که کودک خواندن را با لذت پیوند بزند. هر کتابی که این پیوند را محکمتر کند، جایش در کتابخانهی کودک است. فهرست قصه و افسانه در کتابجم جای خوبی برای پیدا کردن انتخابهای بعدی است.
ارزش آموزشی بدون خستگی
کتابهای کودک گاهی دو مشکل دارند: یا آن قدر آموزشیاند که کودک حوصلهاش سر میرود، یا آن قدر سرگرمکنندهاند که چیزی به او یاد نمیدهند. این مجموعه تعادلی میان این دو پیدا کرده است. اطلاعات تاریخی و علمی در دل ماجرا و از زبان شخصیتها مطرح میشود، نه در قالب درس. کودک در حالی که نگران فرار جک و انی از دست یک دایناسور است، دربارهی اندازه و رفتار دایناسورها هم چیزهایی یاد میگیرد.
به همین دلیل است که برخی معلمها از این کتابها در کلاس استفاده میکنند؛ مثلا وقتی درس به مصر باستان میرسد، خواندن «مومیایی در صبح» میتواند انگیزهی بچهها را بالا ببرد. پدر و مادرها هم میتوانند از همین ایده در خانه استفاده کنند و کتابها را با موضوعهای درسی کودک هماهنگ کنند.
جک و انی؛ دو شخصیت، دو جور نگاه به دنیا
بخش بزرگی از جذابیت مجموعه به رابطهی جک و انی برمیگردد. جک پسری فکور است که قبل از هر کاری میخواهد بداند و بفهمد. عینک میزند، کولهپشتیاش همیشه همراهش است و وقتی میترسد، اول سراغ کتاب و دفترچهاش میرود. انی برعکس، دختری پرانرژی است که به دل خطر میزند، با حیوانها زود دوست میشود و به حس درونیاش اعتماد میکند. گاهی همین شجاعت او کار را خراب میکند و گاهی دقیقا همین است که آنها را نجات میدهد.
این دو در ماجراها مکمل هماند. بدون احتیاط جک، انی ممکن است در دردسر بیفتد و بدون شجاعت انی، جک شاید هیچ وقت از جایش تکان نخورد. کودک خواننده با دیدن این رابطه یاد میگیرد که آدمها با هم فرق دارند و هر کس توانایی خودش را دارد. این درسی است که در زندگی واقعی، در خانه، مدرسه و میان دوستان، به کار میآید.
رابطهی خواهر و برادری آنها هم واقعی و دوستداشتنی است. گاهی با هم بحث میکنند، گاهی به هم غر میزنند، اما در لحظههای سخت پشت هم میایستند. برای خانوادههایی که چند فرزند دارند، خواندن این کتابها میتواند فرصتی باشد برای حرف زدن دربارهی همکاری و مهربانی میان خواهر و برادرها.
مورگان و راز خانهی درختی
در چند جلد اول، این سؤال که خانهی درختی مال کیست، مثل نخی نامرئی ماجراها را به هم وصل میکند. بچهها در هر سفر نشانهای پیدا میکنند و کنجکاوی خواننده بیشتر میشود. وقتی بالاخره معلوم میشود صاحب خانه کتابداری جادوگر از دنیای افسانههای شاه آرتور است، داستان وارد مرحلهی تازهای میشود و ماموریتها شکل میگیرند.
حضور یک کتابدار به عنوان شخصیت جادویی اصلی انتخابی معنادار است. در این دنیا، جادو از کتابها میآید و قدرت اصلی، دانستن است. این پیام برای کودکی که در حال ساختن رابطهاش با کتاب است، بسیار ارزشمند است. شاید بعد از خواندن این مجموعه، کتابخانهی مدرسه یا محله برای کودک شما جای جذابتری به نظر برسد.
از کتابهای تصویری تا رمان؛ پلی به نام کتاب فصلدار
در مسیر رشد کتابخوانی کودک، مرحلهای حساس وجود دارد. کودک دیگر کتابهای تصویری بزرگ را کودکانه میداند، اما هنوز برای رمانهای طولانی و پرصفحه آماده نیست. اگر در این مرحله کتاب مناسب پیدا نکند، ممکن است کلا از خواندن دور شود. کتابهای فصلدار کوتاه دقیقا برای پر کردن همین فاصله ساخته شدهاند.
مجموعهی خانهی درختی جادویی یکی از شناختهشدهترین نمونههای این نوع کتاب است. حجم هر جلد آن قدر کم است که کودک از دیدنش نمیترسد، اما آن قدر داستان دارد که حس خواندن یک کتاب واقعی را به او میدهد. تمام کردن یک کتاب کامل، آن هم به تنهایی، برای کودک لحظهی مهمی است و اعتمادبهنفس خواندن را در او میسازد. وقتی چند جلد را پشت سر هم تمام کند، کم کم آمادهی کتابهای بلندتر میشود.
به همین دلیل اگر کودک شما در این مرحله است، کتابهایی از این دست را از دست ندهید. حتی اگر کودک در ابتدا کمی بیمیل باشد، خواندن فصل اول با او و رها کردن داستان در یک لحظهی هیجانانگیز، معمولا کافی است تا خودش بقیه را دنبال کند.
نکتههایی برای کتابداران و معلمها
این مجموعه برای کتابخانههای مدرسه و کلاس هم گزینهی خوبی است. شمارهدار بودن جلدها باعث میشود بچهها بتوانند پیشرفتشان را دنبال کنند و حتی برای خودشان جدولی بسازند و جلدهایی را که خواندهاند علامت بزنند. معلمها میتوانند از موضوع هر جلد به عنوان آغاز یک بحث کلاسی یا یک پروژهی کوچک استفاده کنند؛ مثلا ساختن ماکت هرم بعد از خواندن جلد مصر یا کشیدن نقشهی گنج بعد از جلد دزدان دریایی.
برای کلاسهایی که بچهها سطح خواندن متفاوتی دارند هم این کتابها مفیدند، چون هم برای خوانندهی تازهکار قابل خواندناند و هم برای خوانندهی قویتر سرگرمکننده. خواندن گروهی یک جلد و بعد گفتوگو دربارهی آن، تمرین خوبی برای مهارتهای شنیدن و بیان است.
پرسشهای پرتکرار دربارهی مری پوب آزیرن
مری پوب آزیرن چه کسی است؟
او نویسندهی آمریکایی کتابهای کودک است که بیشتر با مجموعهی «خانهی درختی جادویی» شناخته میشود؛ مجموعهای دربارهی سفرهای جک و انی به زمانها و مکانهای مختلف.
کتابهای این مجموعه برای چه سنی مناسب است؟
به طور معمول برای کودکان دبستانی که خواندن مستقل را شروع کردهاند. برای بچههای کوچکتر هم میشود آنها را با صدای بلند خواند.
آیا باید کتابها را به ترتیب خواند؟
هر جلد ماجرای کاملی دارد، اما بهتر است از جلد اول شروع کنید و دست کم چهار جلد اول را به ترتیب بخوانید، چون یک چرخهی کاملاند.
اولین جلد مجموعه کدام است؟
«دایناسورها قبل از تاریکی» که روی آن شمارهی ۱ آمده است.
چند جلد از این مجموعه در کتابجم هست؟
چهل عنوان از ترجمهی فارسی این مجموعه از انتشارات نخستین در کتابجم ثبت شده است. موجودی هر جلد در صفحهی خودش بهروز نمایش داده میشود.
این کتابها تصویر دارند؟
این مجموعه کتابهای فصلدار است و متن نقش اصلی را دارد؛ تصویرها در حد همراهی با داستاناند. همین ویژگی آنها را به پلی میان کتابهای تصویری و رمانهای بلندتر تبدیل کرده است.
آیا این کتابها برای خواندن قبل از خواب مناسباند؟
بله، فصلهای کوتاه این کتابها برای قصهی شب ایدهآلاند. میتوانید هر شب یک یا دو فصل بخوانید و ماجرا را به شب بعد بسپارید.
جمعبندی: سفر با خانهی درختی مری پوب آزیرن
کتابهای خانهی درختی جادویی ترکیبی کمنظیر از ماجرا، دانستنی و دوستیاند. جک و انی هر بار دری تازه به روی کودک باز میکنند: به دنیای دایناسورها، قلعههای قرون وسطی، هرمهای مصر، کشتیهای دزدان دریایی، جنگل آمازون، ماه و اعماق دریا. برای کودکی که تازه خواندن را شروع کرده، این مجموعه میتواند سرآغاز یک عشق ماندگار به کتاب باشد.
فهرست کتابهای این مجموعه را در کتابجم ببینید، از جلد اول شروع کنید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید. قیمت و موجودی هر جلد بهروز در صفحهاش آمده است. شاید همین امشب، خانهی درختی کودک شما هم شروع به چرخیدن کند.