از میراث غلات

در کتابهاي ملل و نحل و ادبيات فرقه‌نگاري گاه عامدانه عقايد و باورهاي عاميانه پيروان يک مذهب را، که محصول شرايط اجتماعی طبقات پايين و حاشیه‌ای است و طبعاً ريشه در عادات و آداب و رسوم محلی دارد، ضمن عقايد رسمی فرقه‌های مذهبی قلمداد می‌کنند يا اينکه به تحولات عقايد در بستر تاريخي عامدانه توجهی ندارند و عقايد پسينی را در ضمن باورهاي دوره‌های کهن‌تر طبقه‌بندی ميکنند. اين شيوه‌ها خود بر پيچيدگي ادبيات ملل و نحل می‌افزايد. در اين نوع مجادلات مذهبي عنصر شايعات سهمي همواره سرنوشت‌ساز داشته و گاه حرف اول را می‌زده است. انتقال اين شايعات گاه به دليل فرهنگ غالب زمانه در قالب نقل احاديث تسهيل می‌شد و به کتاب های رسمی راه می‌يافت