بار مسئولیت : بلوم، کامو، ارون و قرن بیستم فرانسه

گزیده‌ای از کتاب، بار مسئولیت : بلوم، کامو، آرون و قرن بیستم فرانسه : یکی از چیزهایی که کامو درباره روشنفکران پاریسی در طول زمان بیش از هر چیز دیگر از آن تنفر پیدا کرده بود این اعتقاد آنها بود که در هر موضوعی چیزی برای گفتن داشتند… در آغاز کتاب، بار مسئولیت : بلوم، کامو، آرون و قرن بیستم فرانسه ، می‌خوانیم: فهرست پیشگفتار. 7 پیامبر مطرود ( لئون بلوم و بهای سازش‌کاری)… 47 معلّم اخلاق ناراضي ( آلبركامو و مصايب تزلزل). 131 خودی حاشیه‌نشین ( رمون آرون و جدل‌های منطقی). 201 بیشتر بخوانیم.. 265 پیشگفتار این مقالات ابتدا برای درس‌گفتارهای برادلی در دانشگاه شیکاگو در نظر گرفته شد و من از بنیاد برادلی و پروفسور رابرت پیپین، رئیس کمیتۀ اندیشۀ اجتماعی در دانشگاه شیکاگو به خاطر فرصتی که برای شرح بعضی از نظریاتم دربارۀ فرانسه و روشنفکران فرانسوی در اختیارم گذاشتند، تشکر می‌کنم. دانشگاه نیویورک با گشاده‌دستی به من مرخصی داد تا روی این موضوع و طرح‌های دیگر کار کنم و بخشی از آن مرخصی را در سال 1995 به عنوان میهمان موسسه‏ی علوم انسانی (IWM) در وین گذراندم که بخشی از مخارج اقامت من در آنجا را کمک هزینه‌ای از سوی بنیاد فولکس واگن تأمین می‌کرد. من از این موسسات به خاطر حمایت آنها و از پروفسور کریستف میخالسکی (مدیر IWM) به خاطر میهمان نوازی بی‌دریغ‏اش تشکر می‌کنم. ویراستار من در انتشارات دانشگاه شیکاگو، ت. دیوید برنت، با وجودی که ناچار شد بیش از آنچه ابتدا پیش‌بینی می‌شد به انتظار این کتاب بماند، صبور و دلسوز بوده است. ویراست‌هایی از مقالات دربارۀ آلبر کامو و رمون آرون در دانشگاه نورث وسترن، دانشگاه ایالتی میشیگان، دانشگاه مک گیل و دانشگاه وین، علاوه بر خود دانشگاه شیکاگو در سمینارها و سخنرانی‌های عمومی ارائه شد. حضار و شرکت‌کنندگان در این رویدادها و دانشجویان خود من در موسسۀ مطالعات فرانسه در دانشگاه نیویورک، انتقادات و پیشنهاد‌های بسیاری را مطرح کردند و به لطف زحمات آنها کتاب بهتر شده است. نظرات شخصی و خطاهای کتاب البته از آن من است. در نقل آثار سه سوژه‌ام خود را آزاد گذاشته‌ام و تقریباً در بیشتر موارد به جای استفاده از نسخه‌های موجود به زبان انگلیسی، آنها را دوباره‌تر جمه کرده‌ام. در جاهایی که این کار را نکرده‌ام در پانوشت‌ها به آن اشاره داشته‌ام. اشارۀ کامل به منبع اصلی و پاره‌ای پیشنهادات برای مطالعۀ بیشتر را می‌توان در پانوشت‌ها و یک یادداشت کتاب‌شناسی مختصر («بیشتر بخوانیم») در پایان یافت. این کتاب به خاطرۀ فرانسوا فوره پیشکش می‌شود. به دعوت او بود که ابتدا قبول کردم این درس‌گفتارها را آماده کنم و با تشویق پرشور او بود که آنها را به بلوم، کامو و آرون اختصاص دادم. فوره دلباختۀ هر سۀ این مردان بود، اگرچه پیوندهای فکری و شخصی‌اش به رمون آرون از بقیه نزدیک‌تر بود. او مدیر موسسه‌ای بود که در پاریس به نام آرون دایر شد و هنگام مرگ روی تحقیقی دربارۀ آلکسیس دو توکویل کار می‌کرد که شاید اندیشمند فرانسوی مورد علاقۀ آرون بود. ولی فوره تا اندازه‌ای وارث طبیعی بلوم و کامو ــ نه کمتر از آرون ــ نیز بود. کار علمی او دربارۀ تاریخ انقلاب فرانسه، ابتدا با ردّ قرائت مارکسیستی و بعد با ردّ «تاریخ فرهنگی» من‌درآوردی اخیر، مخالفت نظری در هر دو سوی اقیانوس آتلانتیک را برای او تضمین کرد. انتقاد شجاعانۀ او از گرایشات سیاسی دوران‌اش، چه «ضدّ ضدّ کمونیستی» و چه «چند فرهنگی» برای او دشمنان سیاسی در فرانسه و خارج را به همراه داشت و نفوذ روزافزون او بر دریافت مردم از گذشتۀ فرانسه مخالفین او را به طغیان انزجار واداشت، بالاخص در جشن 200 سالگی انقلاب که حملات به فوره و «مکتب» او ماهیتی کاملاً شخصی و تخطئه‌آمیز به خود گرفت. همۀ این‌ها برای شخصیت‌هایی که این مقالات به آنها اختصاص یافته‌اند بسیار عادی بود. فرانسوا فوره، مثل آنها یک روشنفکر مردمی بود که ویژگی‌های او در مقام یک «خودی» مانع از آن نبود که در زمان‌های مختلف و در محافل گوناگون با او به عنوان یک «غیرخودی» و حتی «خائن» برخورد شود. او نیز مثل آنها برخلاف جریان آب شنا می‌کرد آن هم دوبار: ابتدا با زیر سوال بردن و بازنویسی تاریخ انقلاب، «اسطورۀ بنیادی فرانسه» و بعد با انتشار مقاله‌ای بسیار تأثیر‌گذار در اواخر زندگی‌اش، دربارۀ کمونیسم، اسطوره (یا به قول فوره «توهم») قرن بیستم. او نیز مثل آنها خیلی وقت‌ها در خارج بیش از وطن تحویل گرفته می‌شد و مثل آنها نفوذ و نظریات او بر منتقدین‌اش چیره شده‌اند و بی‌گمان ماندگارتر از آنها خواهند بود. نظر غالب بر این است که چیزی به نام مکتب فوره دربارۀ تاریخ فرانسه وجود نداشت و نخواهد داشت. ولی آخر چیزی به نام مکتب آرون در اندیشۀ اجتماعی فرانسه، چیزی به نام مکتب کامو در بین اخلاق‌باوران فرا