بررسی ساختار پیرنگ در چند رمان دفاع مقدس

در یک جامعه اسلامی فعالیت‌های فرهنگی‌ای که در حوزه دفاع مقدس انجام می‌شود قسمتی از ارزش‌های اجتماعی به شمار می‌رود، ارزش‌هایی که با گذشت زمان، اهمیت حفظ آن‌ها به یک مسئله اجتماعی تبدیل شده، مسئله‌ای که نیاز است تا با برخورد مناسب از سمت برنامه‌ریزان فرهنگی و حضور فعال در جریان اشاعه‌های فرهنگی همراه باشد. جنگ هشت ساله عراق با ایران و پیامدهای آن زمینه نگارش هزاران اثر شده است که در این آثار نویسندگان به موضوعاتی چون وقایع مربوط به گزارش ازخودگذشتگی‌ها، عملیات، بازتاب‌های جهانی، جغرافیای جنگ و… پرداخته‌اند به‌ طوری که دفاع مقدس، همواره ادبیات ویژه خود را داشته است و چشم بستن به روی این حقیقت نه ممکن است و نه منطقی و حجم عظیم آثار تألیف شده در این حوزه اعم از خاطره نگاشته‌ها، داستان‌ها، رمان‌ها و فیلم‌ها خود گویای این امر است. ضرورت و اهمیت پرداختن به ادبیات داستانی دفاع مقدس به این دلیل از ارزش خاصی برخوردار است که هم افرای که در آن دوران زندگی می‌کردند در آستانه فراموشی آن حوادث هستند و هم گسترش نگرش‌های جدید روایت‌شناسی و ساختارگرایی موجب می‌شود که با اتکا بر این نظریه‌ها به بررسی و تحلیل این آثار پرداخته شود تا هم دستور زبان داستانی خاص و ساختار روایی این آثار به‌عنوان قالبی متفاوت شناخته شود و هم ارزش‌های معنوی – ساختاری آن‌ها به شکل مناسب‌تری آشکار شود. بر این باوریم که ارزش‌های دفاع مقدس با توجه به جاذبه خاصی که دارند می‌توانند در فضای جدید با قالبی مناسب به عرصه گفتمان فرهنگی وارد شوند. این ارزش‌ها به جهت استفاده از عناصر قدرتمند، برای ماندگاری و درونی شدن ناچارند تا به فرایند اشاعه فرهنگ وارد شوند به این معنا که باید عناصری را دریافت کنند و عناصر دیگری را تحویل دهند. بنابراین افرادی که در عرصه ارزش‌های فرهنگی حضور دارند باید به صورت فعالانه‌تری برای اشاعه فرهنگ تلاش کنند. دو هدف مهم در این کتاب مورد توجه قرار گرفته است: اول این‌که با توجه به نظریه‌های داستان‌نویسی و روایت‌شناسی به واکاوی و تحلیل چندین دفاع مقدس پرداخته و در مرحله بعد در پی تعریف دستور زبانی ویژه برای گونه ادبیات پایداری (از دیدگاه علم روایت‌شناسی و ساختارگرایی) برآمده است.