بوف کور هدایت؛ رمانی غربی

کتاب بوف کور هدایت رمانی غربی اثر مایکل بیرد، نویسنده و محقق انگلیسی است. این کتاب را که در سال 1990 منتشر شده، شاپور بهیان به فارسی برگردانده است. مایکل بیرد استاد دانشگاه زبان انگلیسی در داکوتای شمالی بود. عمده‌ی مطالعات این محقق در زمینه‌ی ادبیات تطبیقی و ادبیات داستانی خاورمیانه صورت گرفت و این علاقه و گرایش پس از مدتی که در ایران به عنوان سپاه صلح زندگی می‌کرد، به وجود آمد. سپاه صلح گروهی متشکل از جوانان آمریکایی بود که در سال 1961 توسط جان اف کندی تأسیس شد. این جوانان برای کمک به کشورهای جهان سوم فعالیت می‌کردند. اهمیت رمان بوف کور بر خوانندگان داستان ایرانی واضح است؛ اما مایکل بیرد در این کتاب سعی می‌کند جایگاه این شاهکار ادبی را در پهنه‌ی ادبیات داستانی غرب تبیین کند. سبک و ساختار داستان و نمادها و مضامین آن به نحوی جزئی از سنت داستان‌نویسی غرب است و گزاره‌ی خودزندگی‌نامه را رد می‌کند. به عقیده‌ی نویسنده این جایگاه در تحصیلات غربی هدایت و مطالعات وسیع این نویسنده در زمینه‌ی همین سنت ریشه دارد. کتاب بوف کور اثر صادق هدایت اثری مدرن شمرده می‌شود که در ادبیات داستانی ایران بی‌همتا و پیشرو است. داستان این رمان درباره‌ی تصویری است که یک نقاش قلمدان آن را تصویر می‌کند: یک زن اثیری زیبا که یک گل نیلوفر به پیرمردی می‌دهد. مرد نقاش یک روز این تصویر را به طور واقعی از یک روزنه در پستوی خانه‌اش می‌بیند. بریده‌ای از کتاب: «به نظر می‌رسد که بوف‌کور به طور نظام‌مند طوری طراحی شده است که در فرهنگ خودش در زمان نوشتن قابل‌خواندن نباشد. گویی تنها وقتی خودش می‌شود که جلوتر می‌رود و با نقاب ترجمه ظاهر می‌شود. این اثر نیازمند سایه‌هایش است.»