چراغ‌های روشن شهر

کتاب چراغ‌های روشن شهر: خاطرات زهره فرهادی نوشتهٔ فائزه ساسانی خواه تصویری قابل‌تأمل از جایگاه زنان و دختران در روزهای جنگ تحمیلی است. چراغ‌های روشن شهر روایتی است از سال‌های نه‌چندان دور، از روزهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و حضور فرهادی در فعالیت‌های فرهنگی و تحول شخصیتش تا سال‌های پس از پیروزی و آغاز دفاع مقدس مردمی ایران. این اثر چکیده‌ای از دوران نوجوانی زهره فرهادی است که گاه به رؤیایی زیبا شبیه شده و باورش در این زمانه برای ساسانی خواه هم نیز سخت گشته است. چراغ‌های روشن شهر تنها بخشی از وقایع و حوادثی است که بر پاره‌ای از سرزمین مادری‌مان گذشته است. اگرچه همه می‌دانیم که هیچ‌گاه فداکاری‌های زنان و مردان در آن دوره در هیچ کتابی آن‌چنان که شایسته و درخور است نیامده و نخواهد آمد. چراغ‌های روشن شهر قصه‌ای است از رشادت‌های آن عزیزان و گمنامان که در نزد مردم و مهم‌تر از همه در پیشگاه خداوند به منصه ظهور رساندند. آنان به دنیا ثابت کردند دفاع در برابر استکبار و مزدورانشان سن‌وسال و زن و مرد نمی‌شناسد. ملت ما با دفاع جانانه در آن هشت سال در مقابل تهاجم دشمنان، مصداق آیه «فاسقم کما امرت» شدند و با ایستادگی و دفاع، دست تعرضشان را کوتاه کرده و به آنان که قرار بود کشورمان را چندروزه اشغال کنند، درس بزرگی دادند؛ مردانی چون جهان‌آرا که به‌مانند نامش دنیا را با پیام رشادت و شهادت زینت بخشید و خط‌شکن راهی شد که هم‌اکنون در مدافعین حرم دو صدچندان جلوه‌گر شده است. به گفته سرکار خانم فرهادی بنا به مسئولیتی که بر دوش افراد است و برای آگاهی این نسل و نسل‌های آینده که آن ایام را ندیده و درک نکرده‌اند و با توجیه اینکه این خاطرات متعلق به ایشان نیست و حق همگان است که بدانند بر تاریخ این کشور چه گذشته و برای آرامش امروز ما چه خون‌هایی که ریخته نشده و چه عزیزانی که پرپر نشده‌اند، حاضر به بازگوکردن خاطرات خویش شده است. امید است که همگان بدانند که ما مدیون کسانی هستیم که بی‌چشمداشت از تمام لذات مادی این دنیا گذشتند و بهترین سرمایه که جانشان بود در این راه نثار کردند. خلوص و جان‌فشانی مردان و زنان خرمشهر بیشتر به رؤیایی صادق شبیه است که شاید باور حماسه‌هایشان در بعضی اذهان نگنجد؛ اما واقعیت این است که حماسه خرمشهر فراتر از گفته‌ها و شنیده‌هاست و به‌رغم تلخی‌هایش، آنچه دیده شده زیبا بوده است.