دین،قدرت،جامعه (علوم اجتماعی۱۶)

ماکس وبر جامعه‌شناس، استاد اقتصاد سیاسی، تاریخدان، حقوقدان و سیاست‌مدار بود و به گونه‌ای ژرف نظریۀ اجتماعی و جامعه‌شناسی را زیر نفوذ و تأثیر خود قرار داد. دین، قدرت، جامعه مجموعه‌ مقالاتی از وبر است که در چهار بخش تدوین شده است: علم و سیاست، قدرت، دین، ساختارهای اجتماعی. وبر از جمله مهم‌ترین اندیشمندانی است که سعی کرده تا روش‌های مطالعه و تحقیق در علوم اجتماعی و فرهنگی را جدا از حوزۀ علوم طبیعی دانسته و روش‌های مطالعۀ علوم اجتماعی را بر مبنای جامعه‌شناسی تفهمی یا درک کنشگران و رجوع به ذهنیات آنان مورد مطالعه قرار دهد. دغدغۀ اصلی وبر، عینیت یافتن عقلانیت در جامعۀ بشری و تحلیل جامعه‌شناسانۀ اجتماع و تمدن از منظر عقلانیت است. وبر با یک دید تاریخی سعی می‌کند ماهیت حیات اجتماعی مدرن را تجزیه‌و‌تحلیل کند و در این راستا بر این باور است که نوعی عقلایی‌شدن به معنای همان عقلانیت ابزاری در طول تاریخ به‌خصوص در عصر مدرن، حرکت جامعۀ بشری را متأثر کرده و به‌ویژه در غرب عقلانیت ابزاری توانسته است در قالب نهادهایی مثل دولت مدرن (در چارچوب بوروکراسی)، اقتصاد سرمایه‌داری و در شکل‌گیری حقوق جدید به‌وجود آید. در این کتاب، موضوع اصلی بحث‌های وبر در خصوص دین، قدرت و جامعه این است که در مذهب نیز با زدودن حالت‌های غیرقابل توجیه و فهم انسانی از دین، عقلانیت حاکم می‌شود. از نگاه وبر، جهان نوین خدایانش را رها کرده و همه چیز را عقلایی، تابع محاسبه و پیش‌بینی‌پذیر ساخته است. او می‌کوشید تا نشان دهد که چگونه پیامبران با جاذبه‌های فرهمندانه‌شان توانستند قدرت‌های کاهنان را که مبتنی بر سنت بودند از اعتبار بیندازند و چگونه با پیدایش دین مبتنی بر کتاب، فراگرد عقلایی و نظام‌دار شدن پهنۀ دینی آغاز شد و در اخلاق پروتستانی به اوج خود رسید. نشر هرمس از این دسته منتشر کرده است: تاریخ اندیشه‌های جامعه‌شناسی؛ جلد اول تاریخ اندیشه‌های جامعه‌شناسی؛ جلد دوم از غرب چه مانده است؟