گروه ویژه اقدام مالی FATF

به‌طور معمول، تعداد زیادی از بانک‌ها یا مؤسسات مالی و اعتباری داخلی یا بین‌المللی در معرض انواع اتهامات مربوط به جرایم مالی سازمان‌یافته و برنامه‌ریزی‌شده هستند. جرایم سنگینی از جمله پول‌شویی و تأمین مالی گروه‌های تروریستی از جمله‌ی مواردی‌ست که در قرن گذشته، بیش از پیش به آن‌ها پرداخته و رسیدگی شده است. در راستای رسیدگی به این جرایم و جلوگیری از وقوع گسترده‌ی آن‌ها، گروه ویژه‌ی اقدام مالی یا FATF (Financial Action Task Force) شکل گرفته که نهادی بین‌الدولی و مستقل است. این گروه از حمایت‌های ویژه‌ی سازمان ملل و شورای امنیت برخوردار است و کشورهای بسیاری نیز در زمینه‌ی منافع مشترک خود با آن همکاری دارند. این کشورها یا عضوی از این نهاد هستند، یا غیرعضو اما پذیرنده‌ی قوانینش هستند و یا در حال عضو شدن. متأسفانه در این میان تنها نام دو کشور ایران و کره شمالی در فهرست سیاه FATF ذکر شده است. غلام نبی فیض چکاب و سوده آهنگری در کتاب گروه ویژه اقدام مالی FATF  ذکر کرده‌اند که مسئله‌ی قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه این سازمان، از ابعاد مختلف سیاسی، نظامی، مالی، اقتصادی و حقوقی قابل بررسی است. مهم‌ترین مسئله‌ی حقوقی مرتبط با این موضوع این است که در صورت همکاری با گروه ویژه اقدام مالی و پس از اعمال استانداردهای این گروه، تغییر و تحولاتی اساسی در قانون کشورها صورت می‌گیرد. درخصوص ایران این تحولات به‌طور ویژه شامل اصلاح قانون مبارزه با پول‌شویی و قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم می‌شود. در پی نتایجی که از برجام حاصل شد و به‌منظور تکمیل فرایند و آثار آن، خروج ایران از فهرست سیاه این گروه ضرورتی‌ست و لازم است هرچه سریع‌تر در خصوص آن اقداماتی صورت گیرد. دولت ایران نیز خود را موظف دانسته که در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد اعمال استانداردهای گروه ویژه اقدام مالی با آن‌ها همکاری فعال داشته باشد. دو نویسنده‌ی کتاب گروه ویژه اقدام مالی FATF به‌منظور آشنایی دقیق‌ترِ تعداد بیشتری از مخاطبان و کارشناسان حوزه‌ی جرایم مالی با این مسئله و تشریح بهتر مسائل مربوط، جهت یافتن راه‌حل‌های بهتر، اقدام به گردآوری گزارشات و مستندات و نگارش این راهنمای ارزشمند کرده‌اند. تمامی مطالب کتاب کاملاً مستند بوده و منبع مشخص و قابل‌ذکر دارند. فهرست مطالب کتاب گروه اقدام مالی FATF بخش اول: شناسایی گروه ویژه اقدام مالی و استانداردهای آن فصل اول: تعاریف و مفاهیم و شناسایی گروه ویژه‌ی اقدام مالی مبحث اول: تعاریف، مفاهیم، پیشینه و ساختار گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار اول: تعاریف و مفاهیم گفتار دوم: پیشینه‌ی تشکیل گروه ویژه‌ی اقدام مالی و نظم حاکم بر آن گفتار سوم: ساختار گروه ویژه‌ی اقدام مالی مبحث دوم: گروه ویژه‌ی اقدام مالی در عرصه‌ی عمل (ماهیت و عملکرد) گفتار اول: اهداف و ماهیت گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار دوم: عملکرد گروه ویژه‌ی اقدام مالی فصل دوم: شناسایی استانداردهای گروه ویژه‌ی اقدام مالی مبحث اول: اسناد گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار اول: از متودولوژی تا مبارزه با داعش در هنجارهای گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار دوم: تدوین توصیه‌های گروه ویژه‌ی اقدام مالی مبحث دوم: نگاهی اجمالی به توصیه‌های چهل‌گانه‌ی گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار اول: جرم‌انگاری در توصیه‌های 1 تا 8 گفتار دوم: اقدامات پیشگیرانه در توصیه‌های 9 تا 23 گفتار سوم: همکاری‌های داخلی و بین‌المللی کشورها در توصیه‌های 24 تا 40 بخش دوم: چشم‌انداز همکاری ایران با گروه ویژه‌ی اقدام مالی فصل اول: اقدامات گروه ویژه‌ی اقدام مالی در مورد ایران مبحث اول: صدور بیایه‌های گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار اول: صدور بیانیه‌های علیه ایران گفتار دوم: تغییر موضع بیانیه‌ها در خصوص ایران مبحث دوم: برنامه‌ی اقدام گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار اول: مضامین تقنینی برنامه‌ی اقدام گفتار دوم: مضامین غیرتقنینی برنامه‌ی اقدام مبحث سوم: ناخواسته‌ها و چالش‌های پیش روی ایران گفتار اول: ابعاد ناخواسته‌ی همکاری با گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار دوم: چالش‌های همکاری با گروه ویژه‌ی اقدام مالی گفتار سوم: مخاطرات مشاغل و حرفه‌های غیرمالی معین فصل دوم: چشم‌انداز اجرای برنامه‌ی اقدام مبحث اول: اقدامات ایران و برنامه‌ی اقدام گفتار اول: اقدامات ایران در حوزه‌ی قانو‌ن‌گذاری گفتار دوم: اقدامات ایران در حیطه‌ی بانک‌ها و نهادهای مربوطه مبحث دوم: الحاق به کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان‌یافته (کنوانسیون پالرمو) گفتار اول: سیر تکوین کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان‌یافته (کنوانسیون پالرمو) گفتار دوم: چالش‌های الحاق به کنوانسیون پالرمو مبحث سوم: الحاق به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم 1999 گفتار اول: سیر تکوین کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی ترور