یک سرو و هزار سرو دیگر

ایران‌دخت، نوجوان پانزده ساله عاشق نقاشی، در تهران زندگی می‌کند. پس از درگذشت مادربزرگ، پدربزرگ به خانه آن‌ها آمده است. پدربزرگ از خاندانی است که نسل اندر نسل شاهنامه‌خوانی کرده‌اند. او هم‌چنین آموزگار مدارس عشایری بوده. حالا برای نوه‌اش جامه نقالی می‌پوشد و چوب‌دستش را دوباره به دست می‌گیرد. پدربزرگ پیش از بازگفتن داستان‌های شاهنامه، در شب‌های پیاپی می‌کوشد تصویری کلی از فردوسی و شاهنامه به ایران‌دخت نشان دهد. او به سراغ پرسش‌های بنیانی می‌رود و البته پرسش‌هایی که برای دختر نوجوان پیش می‌آید. پرسش‌هایی از این دست: شاهنامه چگونه کتابی است؟ این داستان‌ها از کجا آمده‌اند؟ اسطوره و حماسه چه هستند؟ چرا شاهنامه در بسیاری بخش‌ها با تاریخ جور درنمی‌آید؟ اگر بسیاری از نکته‌ها تاریخی نیست و اگر بسیاری ماجراها غیرواقعی و باورناپذیر و خیال‌آمیز است، پس چرا هنوز باید آن را خواند؟ آیا واقعاً اگر شاهنامه نبود، زبان فارسی از بین می‌رفت؟ شاهنامه چه ربطی به ایران قبل از اسلام دارد؟ چگونه این داستان‌ها در گذر زمان تا این اندازه تغییر کرده است؟ چه چیزی فردوسی را واداشت که یک عمر بر سر سرودن این کتاب بگذارد؟ چه قدر شاهنامه آفریدۀ تخیل و خلاقیت و اندیشهٔ خود فردوسی بوده؟