کلاه ورمیر

نقاشی‌های ورمیر تنها صحنه‌هایی از زندگیِ روزمره‌ی دلفتِ سده‌ی هفدهم نیستند؛ در پسِ اشیای ساده‌ای که در قاب‌های او پیداست ردّ جهانی تازه نهفته است: کلاه خزی که از قارهٔ نو آمده، بشقابی چینی یا حتی نقشه‌ای روی دیوار دریچه‌ای است به دگرگونی‌های بزرگ عصر کشف قاره‌ها و پیوند بازارهای دوردست. در این کتاب تیموتی بروک با نگاه تیزبین خود پرده از حقیقت صحنه‌های آرام آثار ورمیر و نقاشان هم‌دوره‌اش برمی‌دارد و جهان پرماجرای پرجنب‌وجوش و گاه خشونت‌آمیز پسِ آنها را آشکار می‌کند. می‌بینیم اشیای معمولیِ درون تابلوها —کلاه افسر، ظرف چینی، نقشه و کره‌ی جغرافیایی— را می‌‌توان همچون دریچه‌ای دید به سوی لحظات نخست شکل‌گیریِ شبکه‌ای از تجارت جهانی که قاره‌ها را به هم پیوند می‌داد و جوامع را از چین تا آمریکا متحول می‌ساخت. درون‌خانه‌های خاموشِ هلندِ قرنِ هفده گواهی از رابطه با سرزمین‌های دوردست‌اند —از تجارت خز در آمریکای شمالی، همه‌گیر شدن توتون در اروپا و‌ چین، معادن نقره در آمریکای جنوبی و تأثیر هنرمندان ایرانی بر نگاره‌های پرسلان‌های چینی که در هلند به دست اعیان می‌رسید این کتابْ جهانی‌شدن را نه با آمار و نمودار که با داستان‌هایی از خلال جزئیاتِ ملموسِ آثار هنری روایت می‌کند؛ جهانی‌شدنی که با جنگ و استعمار، دادوستد و جابه‌جاییِ فرهنگ‌ها همراه بود و سرنوشت انسان‌ها را برای همیشه دگرگون ساخت.