کمدیا دل، ارته

در کتاب ابتدا خاستگاه و تعریف «کمدیا دل/ آرته» مطرح می‌گردد. برخی چهره‌ها و دست‌اندرکاران نمایش معرفی می‌شوند «کمدیا دل/ آرته» از حدود میانۀ سدۀ شانزدهم پاگرفت؛ می‌توان گفت موفقیت آن در تقریبا تمامی اروپا و به ویژه فرانسه و ایتالیا، کشور خاستگاهش، تا حوالی نیمۀ دوم سدۀ هجدهم پایدار ماند. این قالب اصیل هنر تماشا دل/ آرته نام گرفت که بازیگران حرفه‌ای آن را بازی کردند و تصمیم گرفتند در برابر غیرحرفه‌ای‌های نابلد در بارها و آموزشگاه‌ها گروه‌هایی منظم تشکیل دهند. کمدیا دلّ/ آرته از حدود میانه‌ سده‌ شانزدهم پا گرفت، و موفقیت آن در اروپا و به‌ویژه فرانسه و ایتالیا، کشور خاستگاهش، تقریبأ تا نیمۀ‌ دوم سدۀ هجدهم پایدار ماند. این قالب اصیلِ هنرِ تماشا هنگامی دلّ/ آرته نام گرفت که بازیگران حرفه‌ای تصمیم گرفتند با تشکیل گروه‌های نمایشیِ ثابت به درباری‌ها و دیگر کسانی که از سر تفنن نمایش بازی می‌کردند نشان بدهند هنر نمایش یعنی چه. قالب هنریِ آنها در ابتدا کمِدیا ایمپروویزا (کمدی بداهه) و یا کمدیا آ سُجِّتو (کمدی از نظر موضوع) نام گرفت، بعد کمدیا آ براچّا (کمدی در آستین) خوانده شد، چون کمدی‌بازهای آن بر مبنای یک شناریو یا کانوواچّو (به معنی «بوم نقاشی») شوخی‌های بداهه را به اصطلاح از آستینشان درمی‌آوردند؛ بعدها به آن «کمدی صورتک‌ها» هم گفتند، چون بیشتر شخصیت‌های آن با صورتک بر صحنه ظاهر می‌شدند و با این کار تیپ ثابت (ماسکِرا) می‌آفریدند. اما سرانجام این گونه یا ژانر هنری به «کمدی ایتالیایی» (یا همان کمدی) معروف شد. چون تقریباً سراپا به دست کمدی‌بازهای ایتالیایی آفریده شده و تکامل یافته بود.» کتابفروشی اینترنتی آبان