وقتی می‌خواهیم کسی را واقعا بشناسیم، به حرف‌های دیگران درباره‌ی او بسنده نمی‌کنیم؛ سراغ زندگی‌اش می‌رویم: کجا بزرگ شد، با مردم چگونه رفتار کرد، در سختی چه گفت و چه کرد. کتاب‌های دسته‌ی زندگانی معصومین (ع) برای همین ساخته شده‌اند. هر کتابی که درباره‌ی پیامبر اکرم، حضرت فاطمه (س) و امامان معصوم (ع) نوشته شده، تلاش می‌کند بخشی از این زندگی را برای خواننده روشن کند. اگر نمی‌دانید از کدام کتاب شروع کنید، اگر برای فرزندتان یا هدیه‌ای برای یک دوست دنبال کتاب مناسب می‌گردید، یا اگر فقط می‌خواهید سیره‌ی این بزرگان را دقیق‌تر بشناسید، این صفحه راهنمای شماست.
در ادامه درباره‌ی انواع کتاب‌های این حوزه، تفاوت کتاب پژوهشی با کتاب داستانی، چگونگی انتخاب کتاب برای سن‌ها و نیازهای مختلف و چند نمونه از عنوان‌های همین دسته می‌نویسیم. نسخه چاپی هر کتاب را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
در باور شیعه، چهارده معصوم شناخته می‌شوند: پیامبر اکرم (ص)، حضرت فاطمه‌ی زهرا (س) و دوازده امام. این دوازده نفر به ترتیب عبارت‌اند از امام علی، امام حسن، امام حسین، امام زین‌العابدین، امام باقر، امام صادق، امام کاظم، امام رضا، امام جواد، امام هادی، امام حسن عسکری و امام مهدی (عج). کتاب‌های زندگانی معصومین (ع) درباره‌ی یک یا چند نفر از همین چهارده نفر نوشته می‌شوند.
البته همه‌ی کتاب‌های این دسته یک شکل ندارند. بعضی سراسر زندگی‌نامه‌اند. بعضی فقط یک بخش از زندگی را می‌کاوند، مثلا دوران کودکی، هجرت یا روزگار امامت. بعضی گزیده‌ی سخنان و بعضی شرح یک خطبه‌اند. بعضی هم قصه‌هایی برای کودکان‌اند که از روی سیره ساخته شده‌اند.
مسلمانان از همه‌ی مذهب‌ها به پیامبر اکرم (ص) احترام می‌گذارند و کتاب‌های سیره‌ی نبوی برای همه‌ی آنان جذاب است. درباره‌ی حضرت فاطمه (س) و امامان، دیدگاه‌ها و منبع‌ها ممکن است اندکی متفاوت باشد. ما در این صفحه با احترام به همه‌ی نگاه‌ها می‌نویسیم و فقط راهنمای انتخاب کتاب می‌دهیم.
دلیل‌های مردم برای خواندن این کتاب‌ها گوناگون است. کسی برای شناخت تاریخ می‌خواند، کسی برای الگو گرفتن و کسی از سر ارادت و آرامش. بعضی خانواده‌ها می‌خواهند فرزندانشان از کودکی با نام و داستان این بزرگان آشنا شوند. بعضی هم مثل یک پژوهشگر، می‌خواهند بدانند منبع‌های تاریخی درباره‌ی رویدادی چه می‌گویند.
هر کدام از این نیازها کتاب متفاوتی می‌طلبد. کتابی که برای یک دانشجوی تاریخ نوشته شده با کتابی که برای کودک هشت‌ساله نوشته شده فرق دارد. اگر این فرق را از پیش بدانید، کمتر پشیمان می‌شوید.
بسیاری از خوانندگان در این کتاب‌ها دنبال اطلاعات خشک نیستند. می‌خواهند بفهمند یک امام در برابر ظلم چه کرد، با همسایه و دوست چگونه برخورد کرد و در روزهای تنگی چطور صبر داشت. کتاب‌هایی که این جنبه را برجسته می‌کنند معمولا روایت‌ها و رفتارها را کنار هم می‌آورند و خواننده را به فکر می‌اندازند.
برای اینکه راحت‌تر انتخاب کنید، کتاب‌های زندگانی معصومین (ع) را در چند گروه می‌شود دید. این گروه‌بندی رسمی نیست و فقط راهی است برای پیدا کردن کتاب دلخواه.
این کتاب‌ها زندگی یک معصوم را از تولد تا شهادت یا وفات می‌گویند و معمولا به منبع‌های تاریخی استناد می‌کنند. اگر می‌خواهید تصویری کامل و منظم داشته باشید، از اینجا شروع کنید. در این نوع کتاب‌ها معمولا بخشی به شرایط سیاسی و اجتماعی زمان اختصاص دارد تا خواننده بفهمد رویدادها در چه فضایی رخ داده‌اند.
در سیره به جای ترتیب تاریخی، موضوع محور است. مثلا یک فصل درباره‌ی برخورد با یتیمان، فصلی درباره‌ی رفتار در خانواده و فصلی درباره‌ی عبادت. این کتاب‌ها برای کسانی خوب‌اند که می‌خواهند از زندگی این بزرگان چیزی برای امروز خود بردارند. عنوانی مثل «سیمای آفتاب» که درباره‌ی پیامبر اکرم (ص) است، با اسمش فضای معرفی چهره و سیما را به ذهن می‌آورد.
بعضی کتاب‌ها به جای روایت زندگی، به سخنان معصومین می‌پردازند. «اشک مهتاب» که شرح خطبه‌ی حضرت فاطمه است و «ترجمه‌ی مسند امام هادی» از این خانواده‌اند. کتابی که سخنان یک امام را ترجمه یا شرح می‌کند، بیشتر برای مطالعه‌ی آرام و مرحله‌به‌مرحله مناسب است تا خواندن یک‌نفس.
سیره را می‌شود به شکل قصه هم گفت. کتاب‌هایی با تصویر و زبان ساده، کودک را با نام‌ها و ماجراها آشنا می‌کنند. برای این گروه سنی، دسته‌های کودک و نوجوان مذهبی و داستان‌های مذهبی را هم ببینید.
چند نکته‌ی ساده به شما کمک می‌کند در میان عنوان‌های زیاد گم نشوید. اینها قانون قطعی نیستند و فقط تجربه‌ی خریداران کتاب است.
بعضی مجموعه‌ها چند جلدی‌اند و هر جلد بخشی از زندگی را می‌گوید. برای شروع، یک کتاب یک‌جلدی و جمع‌وجور مناسب‌تر است. اگر خوشتان آمد، می‌شود به سراغ مجموعه‌ی مفصل‌تر رفت.
در این بخش چند عنوان را به‌عنوان نمونه می‌آوریم. درباره‌ی هر کدام فقط همان چیزی را می‌گوییم که از نام کتاب پیداست. برای دانستن جزئیات، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.
ممکن است کتابی که جست‌وجو می‌کنید همین‌جا نباشد. دسته‌ی تاریخ اسلام هم کتاب‌هایی دارد که در آنها زندگی معصومین در متن تاریخ آمده است.
اگر تا حالا کتاب جدی درباره‌ی سیره نخوانده‌اید، بهتر است آرام و پله‌پله جلو بروید. این یک پیشنهاد کلی است و می‌توانید آن را با علاقه‌ی خودتان تغییر بدهید.
لازم نیست هر شب چند ده صفحه بخوانید. روزی ده صفحه‌ی آرام و دقیق، بعد از چند ماه یک مجموعه‌ی کامل می‌شود. مهم است که بعد از خواندن هر بخش کمی فکر کنید که این رفتار یا سخن چه پیامی برای امروز دارد.
خانواده‌ها معمولا دوست دارند فرزندشان از کودکی با سیره آشنا شود. اما بچه‌ها با کتاب‌های سنگین و پر از پاورقی ارتباط برقرار نمی‌کنند. برای آنها کتابی مناسب است که زبانش ساده و تصویرهایش روشن باشد و ماجرا را بی‌ابهام بگوید.
پیش از خرید، مقدمه و چند صفحه‌ی اول را نگاه کنید. ببینید جمله‌ها برای سن کودک سنگین نیستند. اگر ممکن است، کتاب را با خود کودک بخوانید و درباره‌اش گفت‌وگو کنید. سؤال‌هایی که او می‌پرسد فرصت خوبی برای صحبت درباره‌ی ارزش‌هاست. در اخلاق اسلامی هم کتاب‌هایی هست که با رفتار این بزرگان ارتباط دارد.
گاهی کودک سؤال‌هایی می‌پرسد که جواب ساده ندارند، مثل چرا فلان اتفاق افتاد. لازم نیست همه‌ی جواب‌ها را بلد باشید. صادقانه بگویید که در این باره بیشتر می‌خوانید و با هم جواب را پیدا می‌کنید. این رفتار خودش الگوی خوبی برای کودک است.
کتاب در مناسبت‌های مذهبی، ازدواج، خانه‌ی نو یا شروع سال تحصیلی هدیه‌ی مناسبی است. برای هدیه، کتاب را با توجه به سن و علاقه‌ی گیرنده انتخاب کنید. کسی که اهل مطالعه است، از یک کتاب پژوهشی خوشش می‌آید. کسی که کم کتاب می‌خواند، کتاب کوتاه و روان را بیشتر دوست دارد. برای کودک هم کتاب تصویری یا داستانی بهتر است.
اگر می‌خواهید هدیه‌ی معنوی‌تری بدهید، در عرفان و معنویت چیزهای دیگری هم می‌بینید. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.
در حوزه‌ی تاریخ و سیره، همه‌ی کتاب‌ها یک اندازه دقیق نیستند. بعضی به منبع‌های کهن استناد می‌کنند و بعضی بیشتر تألیف و برداشت آزاد نویسنده‌اند. هر دو می‌توانند مفید باشند، به شرط اینکه بدانید کدام را در دست دارید. اگر کتاب بدون ارجاع و منبع است، آن را با دید ادبی و الهام‌بخش بخوانید، نه مرجع پژوهش.
اگر درباره‌ی موضوعی اختلاف‌نظر وجود دارد، کتاب خوب آن را می‌گوید و نظرهای مختلف را کنار هم می‌گذارد. کتابی که همه‌ی پرسش‌ها را یک‌طرفه پاسخ می‌دهد، بهتر است با احتیاط خوانده شود.
خواننده‌ی باورمند و خواننده‌ی پژوهشگر ممکن است هر دو یک کتاب را بخوانند، ولی انتظارشان فرق می‌کند. اولی به دنبال معنا و آرامش است و دومی به دنبال دقت و سند. هر دو انتظار محترم است و کتاب‌فروشی می‌تواند برای هر دو کتاب داشته باشد.
زندگی معصومین جدا از تاریخ نیست. دوران پیامبر، خلافت‌ها، حکومت‌های بعدی و فشارهایی که بر امامان آمد، همه در تاریخ اسلام جای دارند. کتاب‌های این دسته اغلب این پیوند را در نظر می‌گیرند. خواننده‌ای که با تاریخ اسلام آشنا باشد، زندگی امامان را بهتر می‌فهمد.
اگر زمینه‌ی تاریخی ندارید، اشکالی ندارد. کتاب‌های خوب معمولا خودشان در چند صفحه‌ی اول فضا را توضیح می‌دهند. اگر هم دوست داشتید عمیق‌تر شوید، به کلام و اعتقادات و تفسیر قرآن سر بزنید. دسته‌ی مادر همه‌ی اینها مذهبی و معنوی است.
کتاب می‌تواند به شناخت، آرامش و الهام کمک کند، اما جای پرسش از عالم دینی و متخصص نیست. اگر درباره‌ی حکم شرعی یا مسئله‌ای دینی سؤال دارید، از مرجع معتبر بپرسید. برای احکام هم دسته‌ی احکام و رساله را ببینید.
وقتی چند کتاب این دسته را کنار هم می‌گذارید، می‌بینید که نویسنده‌ها زاویه‌های متفاوتی انتخاب کرده‌اند. آشنایی با این زاویه‌ها کمک می‌کند بفهمید یک کتاب دقیقا چه چیزی به شما می‌دهد.
بعضی کتاب‌ها به دوران کودکی، خانه و خانواده‌ی یک معصوم توجه دارند. برای پدر و مادرها این نوع کتاب جذاب است، چون نشان می‌دهد در خانه‌ای که بزرگان ساخته‌اند چه روزگاری می‌گذشت: چگونه با فرزند رفتار می‌شد، چه گفت‌وگوهایی رد و بدل می‌شد و چه چیزهایی مهم بود.
هجرت، جنگ‌ها، صلح‌ها، سفرها و رویدادهای کربلا در بسیاری از کتاب‌ها جای دارند. این کتاب‌ها معمولا ترتیب زمانی دارند و برای کسی که می‌خواهد تاریخ را دنبال کند مفیدند. اگر رویداد خاصی را دنبال می‌کنید، به عنوان و زیرعنوان کتاب نگاه کنید.
گروهی از کتاب‌ها روی سخنان، نامه‌ها، دعاها و توصیه‌های معصومین تمرکز دارند. عنوان‌هایی مثل «بیست گفتار» به نظر می‌رسد مجموعه‌ای از چند گفتار باشد و می‌توان آن را برای مطالعه‌ی جدا جدا در نظر گرفت. چنین کتاب‌هایی را نباید یک‌نفس خواند؛ بهتر است هر چند صفحه را با آرامش مرور کنید.
بعضی کتاب‌ها بیشتر به جایگاه معنوی و اعتقادی معصومین نظر دارند تا به وقایع زندگی. این کتاب‌ها به مباحث کلامی نزدیک‌ترند و اگر به این موضوع علاقه دارید، دسته‌ی کلام و اعتقادات را هم ببینید.
یکی از زیباترین تجربه‌ها این است که خانواده دور هم یک کتاب درباره‌ی سیره بخواند. برای این کار لازم نیست همه هم‌سن باشند. یک نفر بلند می‌خواند و بقیه گوش می‌دهند. بعد از هر بخش می‌شود چند دقیقه گفت‌وگو کرد: کدام قسمت را بیشتر دوست داشتید؟ چه چیزی تازه بود؟ اگر خودتان این کار را بکنید، نوجوان هم با میل بیشتری همراه می‌شود.
پدربزرگ و مادربزرگ‌ها هم اغلب خاطره‌هایی از شنیدن روضه، قصه و سخنان بزرگان دارند. وقتی کتاب را با آنها می‌خوانید، آن خاطره‌ها هم به گفت‌وگو اضافه می‌شود. کتابی که بین نسل‌ها می‌گردد، ارزشش از کاغذش بیشتر است.
هر خانواده وقت خودش را دارد. بعضی شب‌های آرام را ترجیح می‌دهند، بعضی صبح جمعه و بعضی ایام مناسبت‌ها. مهم نیست کجا و کی، مهم این است که خواندن به یک عادت دوست‌داشتنی تبدیل شود و از حالت وظیفه بیرون بیاید.
خواندن کتاب‌های زندگانی معصومین (ع) مثل هر کتاب تاریخی و معنوی دیگر، با کمی آمادگی لذت بیشتری دارد.
بعضی کتاب‌ها ترجمه‌ی متن‌های بسیار قدیمی‌اند و زبانی سنگین‌تر از متن‌های امروز دارند. این طبیعی است. اگر در آغاز کار سخت بود، صبر کنید و چند صفحه جلوتر بروید. بیشتر خواننده‌ها بعد از مدتی به فضا عادت می‌کنند.
در طول سال، ایام ولادت و شهادت هر معصوم فرصتی برای خواندن درباره‌ی آن بزرگوار است. بسیاری از خانواده‌ها در این روزها دوست دارند یک کتاب درباره‌ی همان امام یا معصوم داشته باشند. اگر از پیش کتاب را سفارش بدهید، در روز مناسبت با آرامش آن را می‌خوانید و عجله‌ای در کار نیست.
این مناسبت‌ها فرصت خوبی برای هدیه دادن هم هستند. کتابی که درباره‌ی معصومی است که مناسبت او را گرامی می‌داریم، معمولا هدیه‌ای با معنا است. فقط دقت کنید که کتاب با سن و علاقه‌ی گیرنده بخواند.
قفسه‌ی کتاب‌های مذهبی پر از عنوان‌های گوناگون است: تفسیر، احکام، دعا، اخلاق، عرفان. کتاب‌های زندگانی معصومین (ع) در میان اینها جای مشخصی دارند: محور آنها آدم‌ها هستند، نه یک موضوع. در تفسیر با متن قرآن سروکار دارید و در احکام با عمل. اما اینجا با زندگی و رفتار روبهرو می‌شوید.
این تفاوت مهم است، چون خواننده‌ای که دنبال یک روایت انسانی است، ممکن است از خواندن یک کتاب کلامی خسته شود و برعکس. اگر با دسته‌بندی آشنا باشید، راحت‌تر انتخاب می‌کنید و کتاب مناسب حالتان را پیدا می‌کنید.
یک راه ساده این است: از خودتان بپرسید «الان چه می‌خواهم؟». اگر می‌خواهید قصه‌ی یک زندگی را بشنوید، این دسته را ببینید. اگر می‌خواهید با یک آیه یا موضوع اعتقادی آشنا شوید، سراغ دسته‌های دیگر بروید. لازم هم نیست فقط یک دسته را دنبال کنید؛ خیلی از خوانندگان کتاب‌هایی از چند دسته را کنار هم می‌خوانند.
هر کتاب در فروشگاه صفحه‌ی خودش را دارد. در آن صفحه مشخصات کتاب مثل نام ناشر، نویسنده یا مترجم و تعداد صفحه آمده است. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود، پس کافی است پیش از سفارش صفحه را باز کنید و آخرین وضعیت را ببینید. اگر کتابی موجود نبود، می‌توانید کتاب مشابه دیگری از همین دسته انتخاب کنید یا بعدا دوباره سر بزنید.
مقایسه‌ی دو کتاب درباره‌ی یک موضوع هم ساده است: مشخصات هر دو را کنار هم بخوانید، به نویسنده و حجم نگاه کنید و ببینید کدام برای شما مناسب‌تر است.
کسانی که برای کلاس، جلسه یا گروه کتاب می‌خرند، نیاز خاصی دارند. برای کلاس بچه‌ها بهتر است کتاب کوتاه و تصویری بگیرید تا همه بتوانند دنبال کنند. برای جلسه‌ی بزرگسالان، کتابی که فصل‌های کوتاه و مستقل دارد مناسب‌تر است، چون هر جلسه یک فصل می‌شود. همچنین اگر جمعی می‌خواهید بخوانید، بهتر است همه نسخه‌ی یکسان داشته باشند تا شماره‌ی صفحه‌ها یکی باشد.
مربی خوب پیش از معرفی کتاب، خودش آن را می‌خواند. هیچ‌کس نمی‌تواند از کتابی که ندیده دفاع کند. پس یک نسخه برای خودتان بگیرید و بعد تصمیم بگیرید برای گروه چند نسخه لازم است.
اگر تازه شروع می‌کنید، یک کتاب کوتاه و روان درباره‌ی پیامبر اکرم (ص) انتخاب کنید. بعد به زندگی حضرت فاطمه (س) و امامان بروید.
بسیاری از کتاب‌ها برای خواننده‌ی شیعه نوشته شده‌اند. اما کتاب‌های سیره‌ی پیامبر و بخشی از کتاب‌های تاریخی برای همه‌ی علاقه‌مندان جذاب است. هر خواننده‌ای که با احترام سراغ کتاب برود، می‌تواند از آن بهره ببرد.
زندگی‌نامه، روایت زندگی است. ترجمه، برگرداندن متن سخنان یا روایت‌ها به فارسی است. شرح، توضیح و تفسیر یک سخن یا خطبه است. هر کدام هدف خودش را دارد.
گروه سنی، زبان ساده و تصویر روشن را در نظر بگیرید. صفحه‌ی کتاب را نگاه کنید و اگر ممکن است چند صفحه را با کودک ورق بزنید. دسته‌ی کودک و نوجوان مذهبی هم برای همین کار ساخته شده است.
بله، قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. مشخصات هر کتاب هم در صفحه‌ی خودش آمده است.
اگر مجموعه‌ای تاریخی است، بله، معمولا از جلد اول شروع کنید. اگر هر جلد یک موضوع مستقل دارد، هر جلد را جدا می‌توان خواند. توضیح کتاب این را روشن می‌کند.
نه. کتاب آگاهی می‌دهد و فکر را به کار می‌اندازد، ولی برای سؤال‌های شرعی یا مسائل شخصی، باید از افراد صاحب‌نظر کمک بگیرید.
کتاب‌های زندگانی معصومین (ع) راهی مطمئن برای آشنایی با رفتار و سخن پیامبر، حضرت فاطمه (س) و امامان‌اند. هر خواننده با هر سن و هر سطحی می‌تواند در این دسته کتابی متناسب با خودش پیدا کند: از قصه‌ی کودکانه تا شرح و ترجمه‌ی روایت. پیش از انتخاب، هدف، سن و نوع کتاب را در نظر بگیرید و مشخصات آن را در صفحه‌ی خودش بخوانید.
حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید و نسخه چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. امیدواریم خواندن این کتاب‌ها برای شما و خانواده‌تان همراه با آرامش و آگاهی باشد.
