کتاب‌های گردشگری برای دو گروه نوشته می‌شوند. گروه اول کسانی‌اند که در صنعت سفر کار می‌کنند یا درسش را می‌خوانند: مدیر هتل، راهنمای تور، دانشجوی مدیریت جهانگردی، کسی که می‌خواهد اقامتگاه بوم‌گردی راه بیندازد یا شهری را برای گردشگر جذاب کند. گروه دوم مسافرهایی‌اند که پیش از سفر می‌خواهند جایی را بهتر بشناسند یا در سفر به زبان دیگری حرف بزنند. این لیست کتاب‌های گردشگری را برای هر دو گروه کنار هم آورده است، ولی بیشترش، چون بازار کتاب ایران این‌طور است، کتاب‌های تخصصی و دانشگاهی گردشگری است.
در این راهنما می‌گوییم کتاب‌های این لیست چه موضوع‌هایی را پوشش می‌دهند، برای کار در هتل، برنامه‌ریزی، بازاریابی و گردشگری روستایی چه کتابی مناسب است و مسافر عادی از این لیست چه چیزی برمی‌دارد.
کتاب‌های گردشگری؛ این لیست برای چه کسی است
اگر دانشجوی رشته‌ی مدیریت جهانگردی، هتلداری یا جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم هستید، بیشتر منابع اصلی درس‌هایتان در این لیست است. اگر در هتل، آژانس مسافرتی یا اقامتگاه بوم‌گردی کار می‌کنید، کتاب‌های مدیریت درآمد، تشریفات، پذیرایی و بازاریابی گردشگری به کارتان می‌آید. اگر مدیر شهری یا روستایی هستید و می‌خواهید گردشگر جذب کنید، کتاب‌های برنامه‌ریزی، برندسازی مقصد و گردشگری روستایی برای شماست.
و اگر فقط مسافرید، چند کتاب این لیست، مثل راهنمای سفر به استان فارس و کتاب‌های زبان سفر، به کارتان می‌آید. همچنین بعضی کتاب‌های جغرافیای گردشگری ایران برای کسی که می‌خواهد کشورش را بهتر بشناسد خواندنی‌اند.
کتاب‌های این لیست چطور مرتب شده‌اند
کتاب‌های موجود اول آمده‌اند و موجودی هر روز بررسی می‌شود. چون بیشتر کتاب‌های گردشگری دانشگاهی‌اند، گاهی چاپ تازه‌شان با فاصله‌ی زمانی منتشر می‌شود؛ اگر کتابی ناموجود بود، می‌توانید در صفحه‌اش درخواست بدهید وقتی موجود شد خبرتان کنیم.
مبانی و برنامه‌ریزی؛ کتاب‌های گردشگری برای شروع
کسی که تازه وارد این حوزه شده، بهتر است با کتاب‌هایی شروع کند که تصویر کلی می‌دهند: گردشگری چیست، چه بخش‌هایی دارد، چه کسانی در آن نقش دارند و چطور برنامه‌ریزی می‌شود.
برنامه‌ریزی و توسعه‌ی گردشگری
«برنامه‌ریزی و توسعه‌ی گردشگری» از چارلز آر. گلدنر و جی. آر. برنت ریچی یکی از منابع کلاسیک این رشته در دنیاست. کتاب از تعریف گردشگری شروع می‌کند و به اقتصاد، سیاست‌گذاری، بازاریابی، اثرهای اجتماعی و فرهنگی و برنامه‌ریزی مقصد می‌رسد. برای دانشجو منبع اصلی است و برای مدیر یک مرجع همیشگی.
برنامه‌ریزی گردشگری با رویکرد یکپارچه
کتاب ادوارد اینسکیپ درباره‌ی برنامه‌ریزی گردشگری در سطح ملی و منطقه‌ای است. اینسکیپ سال‌ها برای سازمان جهانی گردشگری کار کرده و کتابش پر از نمونه‌های واقعی از کشورهای مختلف است. اگر در سازمانی دولتی یا شهرداری با گردشگری سروکار دارید، این کتاب برایتان مفید است.
اوقات فراغت و گردشگری
کتاب محمدتقی رهنمایی به رابطه‌ی اوقات فراغت و گردشگری از دید جغرافیا و جامعه‌شناسی می‌پردازد: مردم وقت آزادشان را چطور می‌گذرانند و چرا سفر می‌کنند. کتابی پایه‌ای برای دانشجوهای جغرافیا و برنامه‌ریزی.
بازاریابی و برندسازی در کتاب‌های گردشگری
گردشگری صنعتی رقابتی است. شهرها، استان‌ها و کشورها برای جذب گردشگر با هم رقابت می‌کنند و هتل‌ها و آژانس‌ها هم برای جذب مسافر. بخش بزرگی از کتاب‌های این لیست درباره‌ی همین رقابت است.
بازاریابی در صنعت مهمان‌نوازی و گردشگری
کتاب فیلیپ کاتلر، جیمز میکنز و جان بوون از مشهورترین منابع بازاریابی گردشگری در جهان است. کاتلر را پدر بازاریابی مدرن می‌دانند و این کتاب اصول بازاریابی را برای هتل، رستوران، آژانس و مقصد گردشگری به کار می‌برد. اگر فقط یک کتاب بازاریابی گردشگری می‌خواهید، این همان است.
بازاریابی گردشگری
«بازاریابی گردشگری» سایمون هادسن هم منبع شناخته‌شده‌ی دیگری است، با نمونه‌های بیشتر از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط. کنار آن «بازاریابی گردشگری: مدیریت ارتباط با مشتری» از نویسنده‌های ایرانی، روی نگه داشتن مسافر و وفادار کردن او تمرکز دارد.
برندسازی مقصد گردشگری
چرا وقتی اسم پاریس را می‌شنوید، برج ایفل و عشق به ذهنتان می‌آید و وقتی اسم یزد را، بادگیر و کویر؟ برندسازی مقصد یعنی ساختن همین تصویر ذهنی. این کتاب برای مدیران شهری و استانی و کسانی که برای یک منطقه تبلیغ می‌کنند مفید است. برای کتاب‌های بیشتر درباره‌ی بازاریابی، دسته‌ی بازاریابی و فروش را ببینید.
بازاریابی الکترونیکی در گردشگری
امروز بیشتر سفرها با جستجو در اینترنت شروع می‌شود. «بازاریابی الکترونیک در صنعت سفر» و «راهنمای جامع بازاریابی الکترونیکی در گردشگری»، که دومی از سازمان جهانی گردشگری است، درباره‌ی وب‌سایت، شبکه‌های اجتماعی، نظرهای کاربران و فروش آنلاین در گردشگری‌اند.
بازی‌آفرینی در گردشگری
«بازی‌آفرینی در گردشگری» از پائول بولنسی و رومن ایگر درباره‌ی استفاده از عناصر بازی، امتیاز، چالش و جایزه، برای طراحی تجربه‌ی جذاب‌تر برای مسافر است. موضوعی تازه که در موزه‌ها و شهرهای گردشگری زیاد به کار می‌رود.
هتلداری و پذیرایی
هتل قلب صنعت سفر است و چند کتاب این لیست مخصوص کسانی است که در هتل کار می‌کنند یا می‌خواهند هتل اداره کنند.
مدیریت درآمد هتل
کتاب استانیسلاو ایوانف درباره‌ی این است که هتل چطور قیمت اتاق‌هایش را در فصل‌ها و روزهای مختلف تعیین کند تا بیشترین درآمد را داشته باشد؛ همان چیزی که در انگلیسی «رونیو منیجمنت» می‌گویند. کتاب هم نظریه دارد و هم مثال عملی، و برای مدیر هتل یا کارشناس فروش کاربردی است.
تشریفات و پذیرایی
«آموزش جامع تشریفات و پذیرایی» درباره‌ی آداب پذیرایی رسمی، چیدمان میز، برگزاری مراسم و برخورد با مهمان است. برای کارکنان هتل، رستوران و تالارهای پذیرایی و همچنین برای روابط عمومی سازمان‌ها مفید است.
نکات کلیدی در هتل‌ها
مجموعه‌ی «نکات کلیدی در هتل‌ها» از علی‌اصغر رضایت، کتابی عملی برای کارکنان بخش‌های مختلف هتل است. نویسنده تجربه‌ی سال‌ها کار در هتلداری را در قالب نکته‌های کوتاه آورده است.
فرهنگ جامع هتلداری و جهانگردی
«فرهنگ جامع مدیریت هتلداری و جهانگردی» جمشید آریاداد، فرهنگ اصطلاحات تخصصی این حوزه است. برای دانشجو و کسی که با منابع انگلیسی کار می‌کند، مرجعی ضروری است.
گردشگری روستایی و بوم‌گردی
در سال‌های اخیر اقامتگاه‌های بوم‌گردی در روستاهای ایران زیاد شده‌اند و گردشگری روستایی به منبع درآمد مهمی برای خیلی از روستاها تبدیل شده است. چند کتاب این لیست مخصوص همین حوزه است.
توسعه‌ی گردشگری روستایی
کتاب محمدرضا رضوانی از منابع اصلی گردشگری روستایی در ایران است. کتاب درباره‌ی اینکه روستا چطور می‌تواند بی آسیب دیدن به فرهنگ و طبیعتش گردشگر بپذیرد، چه نوع گردشگری برای کدام روستا مناسب است و دولت و مردم محلی چه نقشی دارند.
اکوتوریسم
«اکوتوریسم» دیوید فنل درباره‌ی گردشگری طبیعت‌محور و مسئولانه است: سفری که به طبیعت آسیب نزند، به مردم محلی سود برساند و به مسافر چیزی درباره‌ی محیط زیست یاد بدهد. فنل از استادان شناخته‌شده‌ی این حوزه است و کتابش منبع درسی بسیاری از دانشگاه‌هاست.
گردشگری خوراک
«گردشگری خوراک» درباره‌ی سفرهایی است که برای چشیدن غذا انجام می‌شوند. ایران با تنوع غذایی‌اش، از غذاهای شمال تا جنوب، ظرفیت زیادی برای این نوع گردشگری دارد و این کتاب راهکارهای توسعه‌ی آن را بررسی می‌کند.
گردشگری فرهنگی، شهری و تاریخی
گردشگری فرهنگی و بازآفرینی بافت تاریخی
بافت‌های تاریخی شهرهای ایران، از کوچه‌های یزد تا بازار تبریز، یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری کشورند. کتاب نرگس احمدی‌فرد درباره‌ی این است که چطور می‌شود این بافت‌ها را زنده نگه داشت و برای جذب مسافر استفاده کرد، بی آنکه هویتشان از دست برود.
شهر گردشگر
«شهر گردشگر» درباره‌ی شهرهایی است که گردشگری محور اقتصادشان است: چطور برنامه‌ریزی کنند، چه زیرساخت‌هایی لازم دارند و چطور میان نیاز ساکنان و گردشگرها تعادل برقرار کنند.
بازاریابی پایدار گردشگری فرهنگی و میراث
کتاب دیپک چبرا درباره‌ی معرفی و فروش مکان‌های تاریخی و فرهنگی به شکلی است که به آن‌ها آسیب نرساند. موضوعی حساس برای کشوری مثل ایران با این همه بنای تاریخی.
گردشگری، حمل‌ونقل عمومی و تحرک پایدار
این کتاب از سی. مایکل هال و همکارانش درباره‌ی رابطه‌ی سفر و حمل‌ونقل است: مسافر چطور به مقصد می‌رسد و در آن جابه‌جا می‌شود و این جابه‌جایی چطور می‌تواند کمتر به محیط زیست آسیب بزند.
گردشگری سلامت، ورزشی و تخصصی
کسب‌وکار گردشگری سلامت
ایران در سال‌های اخیر به یکی از مقصدهای درمان در منطقه تبدیل شده است؛ مسافرهایی که برای درمان، جراحی یا خدمات زیبایی به ایران می‌آیند. «کسب‌وکار گردشگری سلامت» درباره‌ی راه‌اندازی و مدیریت این نوع کسب‌وکار است و برای پزشکان، بیمارستان‌ها و شرکت‌های تسهیل‌گر مفید است.
مدیریت خدمات گردشگری ورزشی
مسابقه‌های ورزشی، از جام جهانی تا ماراتن‌های شهری، مسافرهای زیادی جذب می‌کنند. این کتاب درباره‌ی مدیریت خدمات برای این مسافرهاست.
دیپلماسی گردشگری
«درآمدی بر دیپلماسی گردشگری» درباره‌ی نقش گردشگری در روابط میان کشورهاست؛ اینکه سفر چطور می‌تواند تصویر یک کشور را عوض کند و پل ارتباطی میان مردم باشد.
تحلیل کمی در صنعت سفر
کتاب تادایوکی هارا برای کسانی است که با آمار و داده‌ی گردشگری کار می‌کنند: سنجش اثر اقتصادی گردشگری، پیش‌بینی تقاضا و ارزیابی طرح‌ها.
جغرافیای گردشگری ایران
«جغرافیای گردشگری ایران» اسماعیل علی‌اکبری کتابی است که جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی ایران را از دید جغرافیا بررسی می‌کند. برای دانشجو منبع درسی است، ولی برای هر کسی که می‌خواهد ایران را بهتر بشناسد هم خواندنی است. برای کتاب‌های بیشتر از این نوع، دسته‌ی جغرافیا را ببینید.
اگر دنبال سفرنامه یا روایت سفر هستید، دسته‌ی سفرنامه و سفر کتاب‌های بیشتری دارد؛ آنجا کتاب‌هایی هست که سفر را روایت می‌کنند، نه اینکه آن را مدیریت کنند.
کتاب‌های گردشگری برای مسافران
چند کتاب این لیست مستقیم به کار مسافر می‌آیند:
- راهنمای سفر به استان فارس: به زبان انگلیسی، برای گردشگر خارجی یا راهنمای توری که مهمان خارجی دارد. شیراز، تخت جمشید، پاسارگاد و جاذبه‌های دیگر استان را معرفی می‌کند.
- انگلیسی در سفر: کتاب مکالمه برای کسی که به خارج سفر می‌کند؛ جمله‌های پرکاربرد در فرودگاه، هتل، رستوران و خرید.
اگر برای سفر خارجی آماده می‌شوید، کتاب‌های آموزش زبان مخصوص سفر در دسته‌های زبان هم هستند.
کتاب‌های گردشگری برای کارآفرینان
اگر می‌خواهید کسب‌وکاری در گردشگری راه بیندازید، از اقامتگاه بوم‌گردی تا آژانس آنلاین، این ترتیب خواندن پیشنهاد می‌شود:
- یک کتاب مبانی، مثل «برنامه‌ریزی و توسعه‌ی گردشگری»، برای اینکه تصویر کلی را ببینید.
- یک کتاب تخصصی در حوزه‌ی کارتان، مثل «توسعه‌ی گردشگری روستایی» برای بوم‌گردی یا «مدیریت درآمد هتل» برای هتل.
- یک کتاب بازاریابی، مثل کتاب کاتلر، برای اینکه بدانید چطور مشتری جذب کنید.
- یک کتاب بازاریابی الکترونیکی، چون امروز بیشتر مشتری‌ها از اینترنت می‌آیند.
برای کتاب‌های عمومی کارآفرینی و کسب‌وکار، دسته‌ی کسب‌وکار را هم ببینید.
کتاب‌های گردشگری برای دانشجوها
دانشجوهای رشته‌های گردشگری معمولا با این پرسش روبه‌رو می‌شوند که از میان این همه کتاب کدام را بخرند. چند پیشنهاد:
- برای درس مبانی: گلدنر و ریچی، یا رهنمایی برای نگاه جغرافیایی.
- برای درس بازاریابی: کاتلر یا هادسن.
- برای درس برنامه‌ریزی: اینسکیپ.
- برای درس گردشگری روستایی: رضوانی.
- برای درس اکوتوریسم: فنل.
- برای اصطلاحات: فرهنگ جامع آریاداد.
پیش از خرید، از استاد درس بپرسید کدام چاپ و ترجمه مد نظرش است؛ گاهی ترجمه‌ها با هم فرق زیادی دارند. برای کتاب‌های درسی دانشگاهی دیگر، دسته‌ی دانشگاهی را ببینید.
چند نکته برای انتخاب کتاب گردشگری
- سال چاپ: صنعت سفر، به‌ویژه بازاریابی الکترونیکی، سریع عوض می‌شود. برای این موضوع‌ها چاپ تازه‌تر بهتر است.
- ترجمه یا تألیف: کتاب‌های ترجمه‌ای معمولا نگاه جهانی دارند و کتاب‌های تألیفی ایرانی نمونه‌های داخلی. بسته به نیازتان یکی را انتخاب کنید یا هر دو را کنار هم بخوانید.
- نظری یا عملی: بعضی کتاب‌ها، مثل کتاب‌های گلدنر و اینسکیپ، نظری‌ترند و بعضی، مثل نکات کلیدی هتل‌ها، کاملا عملی. هدف خودتان را بدانید.
گردشگری در ایران؛ چرا این کتاب‌ها مهم‌اند
ایران با هزاران سال تاریخ، تنوع اقلیمی از کویر تا جنگل و از کوهستان تا دریا، و مردمی که به مهمان‌نوازی مشهورند، ظرفیت بزرگی برای گردشگری دارد. ولی ظرفیت به تنهایی کافی نیست؛ گردشگری برنامه‌ریزی، آموزش، بازاریابی و مدیریت می‌خواهد. کتاب‌های این لیست همین دانش را فراهم می‌کنند.
هر راهنمای توری که بهتر آموزش ببیند، هر اقامتگاهی که بهتر مدیریت شود و هر شهری که بهتر برنامه‌ریزی کند، تجربه‌ی بهتری برای مسافر می‌سازد. و مسافری که تجربه‌ی خوبی داشته، دوباره برمی‌گردد و به دیگران هم پیشنهاد می‌کند.
دسته‌های مرتبط با کتاب‌های گردشگری
سؤال‌های رایج درباره‌ی لیست کتاب‌های گردشگری
این لیست سفرنامه هم دارد؟
بیشتر کتاب‌های این لیست تخصصی‌اند، نه سفرنامه. برای سفرنامه دسته‌ی سفرنامه و سفر را ببینید.
کتاب درسی دانشگاه من در این لیست هست؟
احتمالا بله، اگر رشته‌تان گردشگری یا هتلداری است. اگر پیدایش نکردید، نام کتاب یا نویسنده را در جستجوی سایت امتحان کنید.
کتاب ناموجود چه می‌شود؟
کتاب‌های ناموجود بعد از موجودها می‌آیند و موجودی هر روز بررسی می‌شود. در صفحه‌ی کتاب ناموجود می‌توانید درخواست اطلاع از موجود شدن بدهید.
کتاب‌های تازه کی اضافه می‌شوند؟
هر کتاب گردشگری تازه‌ای که در سایت ثبت شود، به این لیست هم اضافه می‌شود.
مهارت‌هایی که هر کسی در این صنعت لازم دارد
کتاب خواندن یک بخش کار است. کسی که در هتل، آژانس یا اقامتگاه کار می‌کند، چند مهارت دیگر هم لازم دارد که بعضی از کتاب‌های این لیست به آن‌ها می‌پردازند و بعضی را باید در کار یاد گرفت.
زبان خارجی
حتی اگر بیشتر مهمان‌هایتان ایرانی‌اند، دانستن انگلیسی در حد مکالمه درها را باز می‌کند. مهمان خارجی، رزرو از سایت‌های بین‌المللی و خواندن منابع تازه‌ی این رشته همه به زبان نیاز دارند. کتاب‌های مکالمه‌ی سفر برای شروع خوب‌اند و بعد می‌شود سراغ زبان تخصصی رفت.
رفتار با مشتری
مهمان ناراضی همیشه پیش می‌آید: اتاق آماده نیست، غذا دیر رسیده یا انتظاری برآورده نشده. اینکه با چنین لحظه‌ای چطور برخورد می‌کنید، از هر تبلیغی مهم‌تر است. کتاب‌های تشریفات و مدیریت ارتباط با مشتری درباره‌ی همین لحظه‌ها حرف می‌زنند؛ گوش دادن، عذرخواهی بی‌بهانه و جبران سریع.
شناخت فرهنگ مهمان
مسافرها از فرهنگ‌های مختلف می‌آیند و انتظارهای متفاوتی دارند. مهمانی از اروپا ممکن است حریم شخصی بیشتری بخواهد، مهمانی از کشورهای همسایه شاید غذای آشنا. کسی که این تفاوت‌ها را بشناسد، تجربه‌ی بهتری می‌سازد. کتاب‌های دیپلماسی و بازاریابی فرهنگی در این لیست به همین موضوع نزدیک‌اند.
کار با داده
امروز حتی یک اقامتگاه کوچک هم با داده سروکار دارد: چند درصد اتاق‌ها پر است، مهمان‌ها از کجا آمده‌اند، کدام فصل پرمسافر است. کتاب تحلیل کمی و کتاب مدیریت درآمد کمک می‌کنند این عددها را بفهمید و از آن‌ها برای تصمیم استفاده کنید.
چند اشتباه رایج در راه‌اندازی کسب‌وکار سفر
کسانی که تازه وارد این حوزه می‌شوند، معمولا چند اشتباه مشترک دارند. دانستن آن‌ها از پیش، هزینه‌ی زیادی را کم می‌کند:
- شروع بدون شناخت مسافر: خیلی‌ها اقامتگاه می‌سازند و بعد فکر می‌کنند چه کسی قرار است بیاید. باید اول بدانید مهمانتان کیست، خانواده، جوان ماجراجو یا گردشگر خارجی، و بعد بسازید.
- رقابت فقط با قیمت: ارزان‌تر بودن از همسایه راه پایداری نیست. تجربه‌ی متفاوت، غذای محلی خوب یا یک راهنمای آشنا با منطقه، دلیل بهتری برای انتخاب شماست.
- نادیده گرفتن مردم محلی: اقامتگاهی که مردم روستا با آن همراه نباشند، دوام نمی‌آورد. کتاب‌های توسعه‌ی روستایی تأکید زیادی بر مشارکت مردم محل دارند.
- بی‌توجهی به نظرها: امروز مسافر پیش از رزرو نظرهای دیگران را می‌خواند. پاسخ ندادن به نظر منفی، یا بدتر، دعوا با نویسنده‌اش، به کسب‌وکار آسیب جدی می‌زند.
- فصلی فکر کردن: خیلی از مقصدها فقط چند ماه پرمسافرند. برنامه برای ماه‌های کم‌مسافر، مثل بسته‌های ویژه برای ساکنان شهرهای نزدیک یا برگزاری کارگاه، کسب‌وکار را سرپا نگه می‌دارد.
آینده‌ی این صنعت و موضوع‌هایی که باید دنبال کرد
چند موضوع در سال‌های آینده بیشتر از همیشه مهم می‌شوند و کسی که در این حوزه کار می‌کند، خوب است درباره‌شان بخواند:
- پایداری: مسافرها، به‌ویژه نسل جوان‌تر، بیشتر به آسیبی که سفرشان به طبیعت می‌زند فکر می‌کنند. اقامتگاهی که مصرف آب و انرژی‌اش را کم کند و زباله‌اش را مدیریت کند، مزیت دارد.
- سفرهای کوتاه و نزدیک: با گران شدن سفرهای دور، سفر آخر هفته به شهرها و روستاهای نزدیک رونق بیشتری گرفته است.
- هوش مصنوعی و رزرو آنلاین: بخش بزرگی از برنامه‌ریزی سفر حالا در گوشی انجام می‌شود. حضور درست در نقشه‌ها و سایت‌های رزرو، دیگر انتخابی نیست.
- تجربه به جای مکان: مسافر امروز بیشتر از دیدن یک بنا، می‌خواهد کاری انجام دهد: آشپزی محلی یاد بگیرد، در برداشت محصول کمک کند یا با صنعتگری آشنا شود.
حرف آخر درباره‌ی کتاب‌های گردشگری
گردشگری فقط جابه‌جا کردن آدم‌ها از جایی به جای دیگر نیست؛ ساختن تجربه است. تجربه‌ای که از لحظه‌ی جستجو برای سفر شروع می‌شود و تا خاطره‌ای که مسافر با خودش برمی‌گرداند ادامه دارد. کتاب‌های این لیست، هر کدام بخشی از این تجربه را بهتر می‌کنند.
اگر در این صنعت کار می‌کنید یا می‌خواهید وارد آن شوید، از یک کتاب مبانی شروع کنید و بعد سراغ حوزه‌ی تخصصی خودتان بروید. و اگر فقط مسافرید، شاید یکی از این کتاب‌ها نگاهتان را به سفر بعدی عوض کند.
