محاوره طالب و مطلوب - مکاتبات آرنت-یاسپرس ۱۹۶۹-۱۹۲۶

کتاب «محاور? طالب و مطلوب» اثر هانا آرنت و کارل یاسپرس نامه نگاری های دو فیلسوف بزرگ قرن بیستم. کتاب «محاور? طالب و مطلوب: مکاتبات آرنت – یاسپرس (1969 – 1926)»، با عنوان اصلی Hannah Arendt/Karl Jaspers Briefwechsel, 1926-1969 و عنوان انگلیسی Hannah Arendt/Karl Jaspers Correspondence, 1926-1969، مجموع? مکاتباتی است که هانا آرنت و کارل یاسپرس، دو فیلسوف مطرح قرن بیستم، بین سالهای 1926 تا 1969، باهم داشته اند. آرنت و یاسپرس در نامه نگاری هایی که در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» گردآوری و منتشر شده از موضوعات مختلف و متنوعی حرف می زنند؛ هم از موضوعات شخصی و هم از موضوعات عمومی. از همین رو کتاب «محاور? طالب و مطلوب» منبعی خواندنی و کارآمد برای شناخت دقیق تر شخصیت و زندگی این دو فیلسوف و نوع رابط? آن ها با یکدیگر و نیز درکی روشن تر از دیدگاه های آن هاست. کتاب «محاور? طالب و مطلوب» همچنین تصویری از زمان? پرتلاطمی به دست می دهد که آرنت و یاسپرس در آن زیستند. ویراستاران متن اصلی کتاب «محاور? طالب و مطلوب» لوته کهلر و هانس سانر هستند. مروری بر کتاب «محاور? طالب و مطلوب» نامه های خصوصی مشاهیر وجوهی از زندگی و شخصیت و اندیش? آن ها را عیان می کند که چه بسا در گفته ها و نوشته های رسمی شان، دست کم به شکل صریح و عریان، عیان نباشد و به چشم نیاید. نامه های خصوصی هانا آرنت و کارل یاسپرس در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» هم از این قاعده مستثنی نیست. هانا آرنت و کارل یاسپرس در نامه هایی که از آن ها در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» منتشر شده است، بی آنکه در فکر این باشند که این نامه ها روزی منتشر می شوند و بی شمار آدم در سراسر جهان آن ها را خواهند خواند، هرچه دل تنگشان خواسته گفته اند و از هر دری، راحت و بدون تعارف و پرده پوشی و ملاحظه، حرف زده اند. کتاب «محاور? طالب و مطلوب» موضوعات گسترده و متنوع و فراوانی را در بر می گیرد؛ از موضوعات شخصی و خصوصی گرفته تا موضوعات عمومی و فلسفی و اجتماعی و سیاسی و... . اما آن چه کتاب «محاور? طالب و مطلوب» را خواندنی تر می کند گستر? زمانی وسیعی است که نامه های این کتاب دربردارند? آن هستند. این نامه ها از سال 1926 آغاز می شوند و تا سال 1969 ادامه می یابند. البته پس از مهاجرت هانا آرنت از آلمان وقفه ای در نامه نگاری بین او و یاسپرس می افتد اما بعد از این وقفه باز نامه نگاری های آن ها از سر گرفته می شود. بنابراین در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» با سیر تحول رابط? دو فیلسوف و نیز تحول فکری شان هم مواجهیم. آرنت بیست ساله بود که با یاسپرس شروع به نامه نگاری کرد. آن زمان او شاگرد یاسپرس بود و رابطه شان رابطه ای استاد و شاگردی بود اما این رابطه بعدها به دوستی ای نزدیک تبدیل شد و سیر این تحول را در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» می توانیم ببینیم. کتاب «محاور? طالب و مطلوب» نه فقط نمایانگر شیو? زندگی و تفکر و کار هانا آرنت و کارل یاسپرس، بلکه بیانگر تجربه ای که آن ها در سال های بعد از جنگ جهانی دوم از سر گذراندند نیز هست. آرنت و یاسپرس در کتاب «محاور? طالب و مطلوب» هردو خود و افکارشان را بی تعارف روی دایره ریخته اند. آرنت در نامه هایی که بعد از مهاجرت به امریکا به یاسپرس نوشته است از این کشور و دانشگاه هایش و نیز از سیاست امریکا، از جمله از مک کارتیسم، سخن می گوید و همچنین از آلمان و هولوکاست و بسیار دغدغه و مسئله و موضوع دیگر که ذهنش را به خود مشغول کرده است. یاسپرس نیز در مکاتبات خود با آرنت از مسئل? آلمانی ها حرف می زند و همچنین از اسپینوزا و هایدگر و دوران پیری و بازنشستگی و آینده و سرنوشت انسان در این کر? خاکی و دیگر چیزهایی که ذهنش با آن ها مشغول است. کتاب «محاور? طالب و مطلوب» نه تنها تصویری از شخصیت آرنت و یاسپرس، که همچنین تصویری از قرن بیستم و مسائل و بحران های آن از منظر دو فیلسوف بزرگ و نقاد است. کتاب «محاور? طالب و مطلوب» از مقدمه ای به قلم لوته کهلر و هانس سانر، ویراستاران متن اصلی کتاب، یادداشتی برای انتشار کتاب در امریکا و متن نامه های هانا آرنت و کارل یاسپرس تشکیل شده است. دربار? هانا آرنت و کارل یاسپرس هانا آرنت (Hannah Arendt)، زادة 1906 در آلمان و درگذشته به سال 1975 در امریکا، از فیلسوفان و نظریه پردازان سیاسی مطرح قرن بیستم است. آرنت یهودی بود و با قدرت گرفتن نازی ها در آلمان از کشور خود به فرانسه گریخت و از آنجا نیز، به دلیل اینکه فرانسه نیز داشت به اشغال آلمان نازی درمی آمد، به امریکا مهاجرت کرد. وضعیت مهاجران و آوارگان و پناهندگان سیاسی یکی از دغدغه های آرنت بود و در مباحث نظری اش به این موضوع می پرداخت. او همچنین در مدتی که در فرانسه اقامت داشت با سازمانی که کودکان یهودی بی سرپرست را به فلسطین انتقال می داد همکاری می کرد. آرنت در دانشگاه و در رشت? فلسفه شاگرد مارتین هایدگر، ادموند هوسرل و کارل یاسپرس بود. زمین? اصلی کار فلسفی او فلسفه و نظری? سیاسی بود. نظریات آرنت درباب توتالیتاریسم، حقوق بشر و مسئل? شر از جمله نظریات مطرح او در حوز? فلسف? سیاسی هستند. از آثار هانا آرنت می توان به کتاب های «عناصر و خاستگاه های حاکمیت توتالیتر»، «وضع بشر»، «آیشمن در اورشلیم: گزارشی در باب ابتذال شر»، «محبت و آگوستین قدیس» و «انقلاب» اشاره کرد. کارل تئودور یاسپرس (Karl Theodor Jaspers)، متولد 1883 و درگذشته به سال 1969، روانپزشک و فیلسوف آلمانی – سوئیسی بود. یاسپرس از متفکران تاثیرگذار بر الهیات و روانشناسی مدرن است. او را یکی از نمایندگان اصلی اگزیستانسیالیسم در آلمان می دانستند اگرچه یاسپرس خود این برچسب را قبول نداشت. از آثار کارل یاسپرس می توان به کتاب های «ماهیت روان درمانی: ارزیابی انتقادی»، «فلسف? اگزیستانس»، «زندگینام? فلسفی من» و «فیلسوفان بزرگ» اشاره کرد. دربار? ترجم? فارسی کتاب «محاور? طالب و مطلوب» کتاب «محاور? طالب و مطلوب: مکاتبات آرنت – یاسپرس (1969 – 1926)» با ترجمه و مقدم? فرهنگ رجایی در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است. اساس این ترجمه، متن انگلیسی کتاب بوده است. فرهنگ رجایی، متولد 1331 در روستای خسبیجان اراک، متفکر و پژوهشگر علوم سیاسی و مترجم ایرانی است. رجایی بعد از گرفتن لیسانس از دانشکد? حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در امریکا ادام? تحصیل داد. او بیش از دو دهه عضو هیئت علمی دانشگاه کارلتون در کانادا بوده است. رابط? فرهنگ و سیاست از موضوعات مورد علاق? فرهنگ رجایی است و از همین رو، هم در دانشکده های علوم سیاسی و هم در دانشکده های فلسفه و تاریخ و علوم اجتماعی تدریس کرده است. او همچنین از استادان دانشکد? امر انسانی بود. برنام? درسی این دانشکده برمبنای شاه کتاب ها یا کتاب های ماندگار تدوین و تنظیم شده و رجایی در این دانشکده کتاب «وضع بشر» هانا آرنت را درس می داد. فرهنگ رجایی در ایران نیز در دانشگاه های مختلفی، از جمله دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه شهید بهشتی، درس داده است. هویت ایرانی، اندیش? سیاسی، وضع بشر و انسان ورزی از اصلی ترین موضوعاتی اند که فرهنگ رجایی در مطالعات و پژوهش های خود آن ها را دنبال می کند. از او آثار تالیفی متعددی، هم به فارسی و هم به انگلیسی، و نیز ترجمه های زیادی منتشر شده است. از آثار تالیفی فرهنگ رجایی به زبان فارسی می توان به «بازیگری در باغ هویت ایرانی؛ سرنمونی حافظ»، «معرک? جهان بینی ها در خردورزی سیاسی و هویت ما ایرانیان»، «اندیشه و اندیشه ورزی»، «مشکل? هویت ایرانیان امروز: ایفای نقش در عصر یک تمدن و چند فرهنگ» و از ترجمه های او می توان به کتاب های «محبت و آگوستین قدیس»، «زندگی فضیلت مند در عصر سکولار» و «فهم نظریه های سیاسی» اشاره کرد. کتاب «حضور و امر سیاسی؛ هنر انسان ورزی» نیز از جمله آثار تالیفی ای است که از فرهنگ رجایی به زبان انگلیسی منتشر شده است.