مرد بی زبان

رمان «مرد بی‌زبان» اثر دیه‌گو مارانی، نویسنده و زبان‌شناس ایتالیایی، نخستین‌بار در سال ۲۰۰۰ منتشر شد و در سال ۲۰۰۱ جایزه‌ی Premio Grinzane Cavour را از آن خود کرد. ترجمه‌ی انگلیسی آن به قلم جودیت لندری در سال ۲۰۱۱ توسط انتشارات ددالوس بوکز منتشر شد و در فهرست نهایی جایزه‌ی داستان خارجی مستقل ۲۰۱۲ قرار گرفت. این اثر که در مرز میان داستان تاریخی، فلسفه‌ی زبان و درام روان‌شناختی حرکت می‌کند، با نثری متین و اندیشناک به پرسشی بنیادین می‌پردازد: اگر زبان از ما گرفته شود، آیا هنوز هویتی برای ما باقی می‌ماند داستان در سپتامبر ۱۹۴۳، در بحبوحه‌ی جنگ جهانی دوم، در شهر بندری تریسته آغاز می‌شود. مردی زخمی و بی‌نام بر عرشه‌ی یک کشتی بیمارستانی آلمانی به هوش می‌آید؛ نه حافظه‌ای دارد و نه زبانی که به آن سخن بگوید. پزشک کشتی، دکتر پیترو فریاری، که ریشه‌ای فنلاندی دارد، با دیدن نام «سامپو کارجالاینن» بر لباس او، گمان می‌برد مرد اهل فنلاند است و تصمیم می‌گیرد به او زبان فنلاندی بیاموزد. این تصمیم، در ظاهر اقدامی پزشکی است، اما به‌تدریج به سفری عمیق در بازسازی هویت بدل می‌شود. مرد زخمی، که نه نام خود را می‌داند و نه ملیتش را، در خلال آموختن واژه‌ها و دستور زبان، در حقیقت در حال یادگیری دوباره‌ی هستی خویش است. مارانی در این روایت، زبان را نه صرفا ابزاری ارتباطی، بلکه سرچشمه‌ی وجود انسان تصویر می‌کند. ف