مرقع قاجار: البوم اثار خوشنویسی و نگارگری

نخستین سال‌های حکومت قاجاریان شاهد احیای نقاشی تمام‌قد با جزئیات بسیار بود. این سبک نقاشی که در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی و تحت فرمانروایی زندیان در شیراز شکل گرفته بود به آرامی و با روشی تجربی و بدون تغییر در عصر قاجار ادامه یافت. وجه تمایز آن به موضوع نگاره‌ها و جزئیات پیکره‌ها بر می گردد که تمایل به استفاده از تزیینات گران‌قیمت و پرهزینه بر روی لباس‌ها در دوره قاجار را نشان می‌دهد. به‌طور‌کلی این دوران شاهد استیلای نقاشی رنگ‌روغن در مقیاس بزرگ بوده است. در باب این هنر میرزابابا نخستین نقاش و هنرمند دربار بود که از مدت‌ها قبل از آن در خدمت خاندان قاجار در استرآباد بود. او که مسئولیت احیای هنر کتاب‌سازی و مینیاتور را به عهده داشت چندین اثر رنگ روغن تمام قد از چهرۀ فتحعلی‌شاه همراه یک نقاشی از شاه و عمومی آغامحمدخان قاجار در بین سال‌های 1213-1175 هجری شمسی را به تصویر کشید. وی حاشیه و جلد نسخه خطی دیوان خاقان را طراحی نمود که این مجموعه توسط فتحعلی شاه به جذج چهارم پادشاه انگلستان اهدا گردید. مهرعلی دیگر استاد برجسته دوران قاجار بود که ده‌ پرتره از شاه نقاشی کرد. از جمله آنها تصویر نشستۀ فتحعلی‌شاه در موزۀ سعدآباد تهران و اثری موجود در موزه ایالتی هرمیتاژ واقع در سن‌پترزبورگ روسیه می‌باشد که قدمت آن به سال ۱۳۹۳ هجری باز می‌گردد. در کاخ چهلستون اصفهان یک نقاشی بزرگ و نگاره‌ای روی پارچه موجود است که به سفارش عباس میرزا توسط هنرمندی ناشناس به مناسبت سکونت شاه در اوجان کشیده شده است. اولین نسل از این نقاشی رنگ روغنی بزرگ در ابعاد 593×230سانتی‌متر تحت عنوان نبرد ایرانیان با روس‌ها و تابلوی نگاهی به سربازان ایرانی به سفارش فتحعلی شاه به ابعاد 415×230سانتی‌متر در موزه هرمیتاژ روسیه می باشد. عبدالله خان هنرمند دیگر این دوره که در سال ۱1۹۱ نقاشی بزرگی روی سه دیوارۀ خارجی از اتاق ملاقات کاخ نگارستان کشید. در این نقاشی که پذیرایی شاه از مهمانان خارجی نام گرفت تعداد ۱۱۸ شخصیت به تصویر کشیده شده است که این اثر زیبا در آغاز قرن سیزدهم هجری از بین رفت. سید میرزا احمد از دیگر شاگردان مهرعلی به نسل دوم نقاشان دربار قاجار تعلق دارد که در تصویرسازی از زنان زیبارو با صورت‌های گرد و چشمان درشت مهارت داشت. ابوالحسن غفاری (کمال‌الملک) نیز یکی دیگر از شاگردان مهرعلی بود که توسط محمدشاه برای مطالعۀ رشته نقاشی به کشور ایتالیا فرستاده شد. کتابفروشی اینترنتی آبان